Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/855 K.2026/935

Taraflar arasında görülen davada Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 01/11/2023 tarih ve 2022/815 E. - 2023/721 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkete verdiği taşımacılık hizmeti nedeniyle düzenlediği faturaların ödenmemesi üzerine davalı borçlu aleyhine Ankara 1. İcra Dairesinin 2022/2867 sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, taraflar arasında süre gelen ticari ilişki bulunduğu, davacının 2021 yılında 10 adet 551.260,25 TL miktarlı satışına karşılık fatura düzenlediği, ticari defter kayıtlarına işlediği, 551.260,25 TL faturasına karşılık davalının 447.483,80-TL ödemede bulunduğu, takip ve dava konusu 30.11.2021tarih GİB202100000087 seri numaralı 117.943,45-TL miktarlı faturanın davacı ticari defter kayıtlarına işlediği buna karşılık davalının 117.943,45-TL ödemede bulunduğu,

bu faturadan dolayı davacının alacağının bulunmadığı takip ve dava konusu 30.11.2021 tarih GİB20210000000097seri numaralı 110.235,60-TL miktarlı faturaya karşılık davalının 6.459,15-TL ödemesinin olduğu, bu faturadan davacının 103.776,45-TL alacağının bulunduğu gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulüne, davalının Ankara 1. İcra Müdürlüğünün 2022/2867 esas sayılı dosyasındaki itirazının kısmen iptaline, takibin 103.776,45-TL asıl alacak üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte devamına, bakiye talebin reddine,

asıl alacak tutarı 103.776,45-TL üzerinden %20 inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin ticaret sicil gazetesinde ilan edilen son adresine tebligat gönderilmediğini, müvekkilinin arabuluculuk sürecinde vekille temsil edilmesine rağmen vekile ve kanuni temsilciye tebligat yapılmadığını, müvekkilinin dava konusu faturaları Ankara 55. Noterliği'nin 17/12/2021 tarih, 13087 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile kabul etmediğini bildirerek itiraz ettiğini, buna rağmen davacının ticari defterlerinde göründüğünü, müvekkili tarafından davalıya kesilen faturaların ise davacının defterlerine işlenmediğini,

yalnızca davacının ticari defterlerine itibar edilerek verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan faturaya dayalı alacak için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali için eldeki dava açılmış, mahkemece, davalı tarafından ticari defterlerin sunulmadığı gerekçesiyle davacının ticari defterlerine itibar edilerek yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Mahkemece 22/03/2023 tarihli, davalının ve vekilinin katılmadığı celsede "Taraflara ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmek olmadığı takdirde bilirkişi incelemesine esas olmak üzere defterlerin bulunduğu yeri ve irtibata geçilecek kişileri bildirmek üzere 2 hafta kesin mehil verilmesine, aksi takdirde defter ibrazından kaçınıldığı değerlendirilerek yargılamaya devam edilerek dosya içerisinde mevcut deliler ile yetinilerek karar verileceğinin ihtarına (davacıya ihtarat yapıldı.) davalıya ihtar yerine geçmek üzere duruşma tutanağının tebliğine, mehilin tebliğden itibaren başlamasına" karar verilmiş, davalıya çıkarılan davetiyeye "Şirketinize

ait uyuşmazlığa konu ticari defter ve kayıtlarınızı HMK 222.

maddesi uyarınca tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde bilirkişi

incelemesine esas olmak üzere mahkememize sunmanız veya

yerini bildirmeniz, bu süre içerisinde sunmadığınız veya yerini

bildirmediğiniz takdirde defter ibrazından kaçınmış sayılacağınız

hususu ihtar olunur" şerhi verilmiş ve davalı tarafça ticari defterler ibraz edilmemiştir.

HMK'nın 219. maddesi kapsamında taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Anılan Kanun'un 222/1 hükmü gereğince mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

HMK'nın 220/3 hükmünde belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.

Aynı Kanun'un 222/3 hükmü gereğince, ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir.

Diğer tarafın belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Bu durumda mahkemece, davalıya anılan Kanun'un 222/3 hükmü uyarınca kanuna uygun olarak tutulmuş defterlerini ibraz etmesi, etmediği takdirde davacının defterlerindeki kayıtların davacı yararına delil olarak kabul edilebileceği ve davacının belge içeriği konusundaki beyanının kabul edilebileceği ihtarını havi HMK'nın 94. maddesi gereğince kesin süre verilip süreye uyulmamasının hukuki sonuçlarının da bildirilerek ihtar edilmesi ve sonucuna göre inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken, usule uygun olmayan şekilde verilen ihtar neticesinde eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 04/03/2025 tarih, 2024/3325 Esas, 2025/1463 Karar sayılı kararı da bu yöndedir.

Bu itibarla Dairemizce, davalı vekilinin yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

2-Kararın niteliğine göre, davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/04/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.