Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2025/1028 K.2025/1400

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 28/11/2024 tarih ve 2024/199 E. - 2024/558 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin yarattığı eserleri/tasarımları www.shutturstock.com adresinde, kendisine ait hesapta satışa sunduğunu, davalının, müvekkilinin izni ve bilgisi dışında müvekkiline ait yedi adet eseri hukuka aykırı olarak alıp tekstil ürünlerinde kullandığını ve böylelikle müvekkilinin yasal haklarını ihlal ettiğini, tasarımcı olan müvekkilinin, yarattığı eserlerini ve tasarımlarını ... ile yaptığı anlaşma gereğince www.... adresinde bulunan hesabında satışa sunduğunu, bunların üçüncü şahıslarca satın alınması halinde, müvekkiline anlaşma gereğince ödeme yapıldığını;

davalının, bu anlaşmaya aykırı şekilde, müvekkiline ait 7 adet eseri, müvekkilinin hakkı olan ödemeyi yapmadan sistemden indirdiğini ve hukuka aykırı olarak kullandığını, bu durumun 5846 sayılı FSEK’e aykırılık oluşturduğunu, müvekkilinin mali haklarının yanında müvekkilinin adına yer verilmemesi nedeniyle manevi haklarının da ihlali niteliğinde olduğunu, müvekkiline ait bir kısım eserlerin/tasarımların, SMK gereğince korumadan yararlandığını, SMK'nın 69. maddesi uyarınca tescilsiz tasarımların da korunduğunu, müvekkiline ait eser/tasarımlardan beş tanesinin tescilsiz tasarım olarak korunduğunu;

bu durumda hem eser hem tasarım haklarına sahip müvekkiline ait bu tasarımların davalı tarafça müvekkilinin bilgisi ve izni dışında tekstil ürünlerine basılarak satışının yapılmasının ve bundan gelir elde edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının eylemlerinin aynı zamanda TTK uyarınca haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek, eserden ve tasarımdan doğan haklara tecavüzün tespiti, men ve ref'i ile bu kapsamda ihlale konu ürünlerin toplatılmasına, internet ortamından kaldırılmasına, davalı yan fiillerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile önlenmesine,

maddi tazminat talebinin belirsiz alacak davası olarak değerlendirilmesine ve şimdilik 3.500,00-TL tazminatın ihlal tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, FSEK gereği tazminatın üç katının ödenmesine, 20.000,00-TL manevi tazminatın ihlal tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, hüküm fıkrasının yurt çapında yayın yapan bir gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiş.

05.10.2021 havale tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini 12.677,67-TL olarak belirlemiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirketin çocuk giyim sektöründe faaliyet gösterdiğini, kendi bünyesindeki ekibiyle tasarım ürettiğini, bunun yanı sıra bazı tasarım firmaları ile de çalışarak onların görsellerinden yararlanmak üzere anlaşmalar yaptığını, bunlardan birisinin de ... firması olduğunu, anılan firmanın, bireysel tasarımcılar ile anlaşarak,

kendisine tasarım gönderen ve telif hakkını aldığı tasarımları kendi Web sitesinde abonelerinin hizmetine sunduğunu, bu hizmet kapsamında abone ücreti ödeyen müşterilerinin de ürün görselini görme ya da ürün görselini aynen veya değiştirerek kullanma hakkını elde ettiğini, davacının telif hakkı talep ettiği tasarımların, davacı tarafından dava dışı .....telif hakları devredilmiş ve web sitesinde arzedilmiş tasarımlar olduğunu; müvekkilinin, dava dışı anılan firma ile yaptığı abonman sözleşmesi kapsamında söz konusu tasarımları kullandığını; dolayısıyla bir hak ihlali bulunmadığını;

davacının bir talebi söz konusu olacaksa, bu talebini dava dışı şirkete yöneltmesi gerektiğini, gerek dava dışı şirket ile davacı ve gerekse bu şirket ile müvekkili arasındaki sözleşmelerin davacının talebinde haksız olduğunu ortaya koyacağını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Davalı ile dava dışı ....... arasında imzalanan sözleşme ve tarifenin "Genişletilmiş Lisans Sözleşmesi" olmadığı, lisansı verilen görsel içeriklerin dijital kullanım için olduğu, davalının, davaya konu görsel içerikleri, ürettiği tekstil ürünlerinde kullandığı ve davacının adına yer vermediği, davalı tarafından ilk yargılama kapsamında düzenlenen ek rapora karşı beyan dilekçesi ekinde sunulan ve dava dışı ...

Inc. ile yapılan sözleşmenin eki niteliğinde olan listede yer alan ... numaraları arasında, davaya konu görsellere ait .... ... numaralarının da bulunduğu anlaşılmakla birlikte, sözleşmenin davalı kullanımlarını kapsamaması sebebiyle, yapılan ödemenin, davalının davaya konu edilen, görsel içeriklerin tekstil ürünleri üzerindeki kullanımlarını kapsamadığı; davalının, davacıya konu eser niteliğindeki görselleri, eser sahibi davacının izni olmadan tekstil ürünlerinde kullanmasının, davacının FSEK’ten kaynaklanan çoğaltma ve yayma mali hakları ile kamuya sunma ve adın belirtilmesi mali haklarının ihlali niteliğinde olduğu;

davacının 12.677,67-TL tutarında tazminat talep edebileceği, davalı tarafın fiillerinin davacının eserden doğan hakları ihlalinin aynı zamanda manevi tazminat şartlarını da sağladığı, 5.000,00-TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalı tarafın fiillerinin davacının eserden doğan haklarına tecavüz ettiğinin ve bu fiillerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün ve haksız rekabetin men'ine, davacı taraf FSEK'in 68. maddesi kapsamında tazminat talep ettiğinden ve taraflar arasında farazi sözleşme bulunduğunun kabulü ile davacının tecavüzün refi talebinin reddine,

12.677,67-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 5.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, masrafı davalı tarafça karşılanmak üzere kararın hüküm fıkrasının yurt çapında yayın yapan bir gazetede ilanına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkili ile dava dışı ... arasında ...

(Genişletilmiş Lisans Aboneli Sözleşme) imzalandığını, müvekkilinin ödediği bedel karşılığı ilgili görsellerin telif hakkının müvekkiline devredildiğini, söz konusu sözleşmenin dava konusu tüm tasarımları kapsadığını, zira sözleşmenin önceki kullanımları kapsayacak şekilde yapıldığını, standart lisans sözleşmesinin sadece görselleri görme imkanı tanıdığını, genişletilmiş lisans sözleşmesinin ise indirme hakkı verdiğini, her ne kadar manevi tazminat talebi kabul edilmiş is ede, dava konusu ürünlerde eser sahibinin adının gösterilmesinin teknik olarak mümkün olmadığını, manevi tazminat koşullarının oluşmadığını ileri sürerek,

yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eserden ve tasarımdan doğan haklara tecavüzün tespiti ve önlenmesi, FSEK'e dayalı maddi ve manevi tazminat ile hükmün ilanı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflar arasında davacı tarafından www.....com internet sitesinde paylaşılan ve eser vasfı taşıdığı tespit edilen görsellerin, davalının satışa sürdüğü tişörtler üzerinde kullanıldığı ve davalının bu görselleri söz konusu siteden temin ettiği konusunda bir ihtilaf bulunmadığı, söz konusu görsellerin kullanılabilmesi için ... ile sözleşme imzalanması gerektiği; bu kapsamda, davacının davalı tarafa ihtarname göndermesi üzerine,

davalı ile ... arasında geriye dönük hükümler içeren ana hizmet sözleşmesinin imzalandığını, ekinde yer alan "..."nin de imza altını alındığı, bu tarifeye göre, her halükarda atıf yapılması ve atıfta bulunulan ismin çıplak gözle açıkça ve kolayca okunabilir bir boyutta yazılması gerektiği, davalı tarafça tarifeye dayalı olarak ödeme yapıldığı, davalı şirketin geriye dönük kullanımları da kapsar şekilde yaptığı ödeme dava konusu görselleri de içermekte ise de, bu ödemenin sadece görsellerin dijital olarak kullanılması için lisans verdiği, sözleşmede bu lisans ile görsel içeriğin ticari mal haline getirilemeyeceğinin açıkça düzenlediği,

görsellerin bu şekilde kullanılabilmesi ... ile genişletilmiş lisans sözleşmesi yapılması gerekmekte olup, davalının imzaladığı sözleşmenin bu kapsamda olmadığının ve yaptığı ödemenin de davaya konu kullanımları kapsamadığının sabit olduğu, davalı tarafça görsellerin telif hakkının ...'a devredildiği ve davalı şirket tarafından da ...'tan devralındığı iddiasının ispatlanamadığı,

öte yandan, davalı vekili dava konusu ürünler üzerinde davacının adının belirtilmesinin teknik olarak mümkün olmadığını savunmuş ise de, FSEK'in manevi haklar başlığı altında yer alan 15/1. maddesine göre, eseri sahibinin adı veya müstehar adı ile yahut adsız olarak umuma arz etme ve yayımlama konusunda karar vermek salahiyetinin münhasıran eser sahibine ait olduğu, somut olayda manevi tazminat şartlarının da oluştuğu, maddi tazminatın hesaplama şekline ilişkin bir istinaf itirazının ise bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 13/07/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.