Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2025/1104 K.2026/373

Taraflar arasında görülen davada Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 15/01/2025 tarih ve 2020/5 E. - 2025/23 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar ... Sigorta A.Ş., ..., ..., ... ve ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirket adına kayıtlı araçların Ankara'dan Van'daki şantiyeye taşınmak üzere davalılardan ... ile yapılan anlaşma uyarınca ... plakalı araca yüklendiğini, araçların teslim edildiğinde sağlam ve hasarsız olduğunu, ... plakalı aracın yola çıktığında araç takip sisteminden kontrol edildiğinde aracın sabit olarak beklediğinin fark edildiğini, müvekkili firma yetkilisi tarafından araç sürücüsü davalı ... arandığında dava konusu kazanın olduğunun ve müvekkiline ait araçlarda hasar oluştuğunun belirtildiğini, hasarlı araçların davalı ... tarafından tutanak tutulmaması sebebiyle,

Ostim Polis Merkezi'nde görgü tespiti yapıldıktan sonra teslim alındığını, araçlarda zarar ve maddi kayıplar meydana geldiğini, müvekkilinin bu nedenler oluşan zararından, davalı taşıyanlar birlikte hasar gören araçların kasko poliçelerini ve nakliyat sigorta poliçelerini düzenleyen davalı sigorta şirketlerinin sorumlu olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL hasar bedeli, değer kaybı ve mahrumiyet bedeli zararının faiziyle tahsilini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı ... süresinde davaya cevap vermemiş, anılan davalı vekili yargılama sırasındaki beyanlarında, her ne kadar davacı ile müvekkili arasında taşıma ilişkisi yönünden fatura bulunsa da; müvekkilinin taşıma işinde kullandığı araç arızalı olduğu için taşımanın yerine getirilemediğini, bundan sonra davacının araçlarını nakletmek için diğer davalı ... ile anlaştığını, dava konusu hasarın anılan davalı tarafından yapılan taşıma sırasında, meydana geldiğini, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının konu talepleri bakımından dava şartının yerine getirilmediğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın zaman aşımı nedeni ile reddinin gerektiğini, davaya hasarın taşıma yapılmadan önce gerçekleşip gerçekleşmediğinin bu bağlamda poliçe teminatında olup olmadığının belirsiz olduğunu, müvekkili şirketin işbu davada herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davaya konu kazanın poliçe teminatları dışında kaldığını, ancak mahkeme aksi kanaatte ise dava konusu hasar miktarının kabulünün mümkün olmadığını, davacının faiz türü ve temerrüt tarihine ilişkin taleplerinin de reddinin gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı sigorta şirketleri vekilleri ayrı ayrı davanın reddini savunmuşlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı ile davalı ...-... arasında 22/05/2018 tarihli fatura karşılığında davacıya ait araçların Ankara'dan Van'a taşınması için sözleşme yapıldığı, davacıya ait 3 adet aracın davalıya ait ... plakalı araca yüklendiği, ... plakalı aracın Ankara'dan hareket ettiği, araç hareket halinde iken ... plakalı araç üzerinde yüklü bulunan davacıya ait ... ve ... plakalı araçlarda hasar oluştuğu, davalı ... idaresindeki ... plakalı araçta herhangi bir hasar bulunmadığı, ... plakalı araçta oluşan hasar tutarının 80.000,00-TL olduğu bunun 72.000,00-TL'sinin ... plakalı aracın kasko sigortası olan ...

Sigorta A.Ş. tarafından karşılandığı, karşılanmayan bakiye 8.000,00-TL hasar tutarının bulunduğu, ... plakalı araçta oluşan hasar tutarının 26.662,74-TL, değer kaybı tutarının da 15.000,00-TL olduğu, davacının araçların kullanılmamasından kaynaklı olarak mahrum kalması nedeniyle araç kiralama zararının 2.510,00-TL, araçların Van'a nakledilmemesi nedeniyle oluşan zararının da 3.068,00-TL olduğu , davacıya ait ... plakalı aracın davalı ...

Sigorta'ya, ... plakalı aracın davalı ... sigortaya, davalı ...-...'a ait ... plakalı aracın davalı ... sigortaya ZMSS sigorta poliçeleri ile sigortalı olduğu, davacıya ait ... plakalı aracın davalı ... Sigorta nezdinde kasko sigorta poliçesi ile dava konusu araçların (yüklerin) davalı ...

Sigorta nezdinde nakliye sigortası ile sigortalandığı, ZMSS poliçelerinin araçların hareket halinde iken çarpışma ya da çarpma nedeni ile karşı araçta ya da şahıslarda meydana gelen zararları teminat altına alması nedeniyle davalılar ... Sigorta, ...

Sigorta ve ... sigortanın oluşan zararlardan sorumluluğunun bulunmadığı, aracın işletilme halinde olmaması nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen 26.662,72-TL'lik hasar tutarının teminat kapsamında kalmadığı gibi,15.000,00 TLlık değer kaybınında kasko sigorta poliçesi kapsamında bulunmaması nedeniyle ...

Sigorta'nın da sorumluluğunun bulunmadığı, ... plakalı araçta oluşan bakiye hasar bedeli 8.000,00-TL'lik zarar ile ... plakalı araçtaki 26.662,72TL'lik hasar bedeli tutarı ile 15.000,00-TL lik değer kaybı tutarından davalılar ...

Sigorta, ...-... ve ...'ın müşterek ve müteselsilen sorumlu oldukları, araç nakliye bedeli tutarı 3.068,00-TL ve davacının 2.510,00-TL'lik araç kiralama tutarından davalılar ... ve ...-...'ın sorumlu oldukları hususlarının bilirkişi raporları, taraflar arasında ki sigorta poliçeleri, davacı ile davalı ... arasında ki sözleşmenin yapıldığına ilişkin fatura, ödeme dekontu, davalı ... ile Davalı ... sahibi ...'ın SGK kayıtları,...'ın kolluktaki ifadesi ve tüm dosya içeriğiyle anlaşılmış olmakla davanın belirsiz alacak davası niteliği dikkate alındığında dava ve ıslah tarihi itibariyle zaman aşımınında gerçekleşmediği gerekçesiyle davalılar ...

Sigorta, ... Sigorta, ... Sigorta ve ... Sigortaya yönelik davalarının ayrı ayrı reddine, davacının ikame araç bedeli ve araçların taşınmamasından kaynaklı tazminat taleplerinin davalı ...

Sigorta yönünden reddine, davacının ikame araç bedeli ve araç taşıma sözleşmesine dayalı alacak taleplerinin davalılar ... (...) ve ... mirasçıları yönünden kabulüne, 3.068,00-TL nakliye bedeli, 2.510,00-TL ikame araç bedeli olmak üzere 5.578,00-TL'nin 31/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... mirasçılarından müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının Araç hasar bedeli, araç değer kaybına yönelik taleplerinin davalılar ...

Sigorta, ... ve ... mirasçıları yönünden kabulüne, 2 araç hasar bedeli 34.662,74-TL ile araç değer kaybı bedeli 15.000,00-TL olmak üzere toplam 49.662,74-TL'nin davalı ... sigorta yönünden temerrüt tarihi 07/08/2019 tarihinden, diğer davalılar ... ve ... mirasçıları yönünden 31/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

Sigorta A.Ş vekili, davanın kısmi dava niteliğinde olup mahkemece davanın belirsiz alacak davası olarak nitelendirilmesinin hatalı olduğunu, davacının, davasının belirsiz alacak olarak açıldığını açıkça belirtilmediği sürece bu davaların kısmi dava olarak açılamayacağını, dava kısmı dava olduğundan ıslah ile arttırılan kısmın zamanaşımına uğradığını, diğer taraftan davacı tarafça dava konusu hasarın ne şekilde gerçekleştiğinin, dava konusu hasarın poliçe koruma süresi içerisinde ve taşıma sırasında gerçekleşip gerçekleşemediğinin ispatlanmadığını, kabul anlamıma gelmemek kaydıyla müvekkilinin sadece gerçek zarardan sorumlu olduğunu,

hükme esas alınan bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin fahiş olduğunu, eksper raporunun dikkate alınmadığını, değer kaybının teminat dışı olduğunu, ayrıca ikame araç bedeli ve araçların taşınmamasından kaynaklı tazminat talepleri bakımından müvekkili yönünden ret kararı verilmesine rağmen müvekkili yararına vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, mahkemece temerrüt tarihinden avans faize hükmedilmesinin de hatalı bulunduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, her ne kadar davacı ile bir taşıma sözleşmesi yapılmış olsa da müvekkile ait aracın arızalı olması nedeni ile taşımanın gerçekleştirilemediğini, taşımanın ... tarafından gerçekleştirildiğini, bu davalının müvekkilinin işçisi olmadığını, kaza tarihinde ... yanında sigortalı olarak çalıştığını, ayrıca taşımanın yapıldığı aracın da müvekkiline ait olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ..., ... ve ..., murisleri ...'ın mirasını kayıtsız şartsız reddediklerinin Ankara 2 sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/709-2023/771 E/K sayılı kararı ile tespit edildiğini, buna rağmen aleyhlerine hüküm kurumasının doğru olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemişlerdir.

GEREKÇE

Dava, taşıma ve sigorta sözleşmelerinden kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerden, davalılardan ...'ın ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında 03.03.2023 tarihinde vefat ettiği, bunun üzerine mahkemece 15.11.2023 tarihli celsede davacı vekiline anılan davalının veraset belgesini sunmak ve mirasçıların davaya dahil etmek için süre verildiği, davacı vekili tarafına sunulan veraset ilamına göre, davalı ...'ın geriye mirasçı olarak çocukları ..., ... ve ...'ı bıraktığı, mahkemece bahsi geçen mirasçılar davaya dahil edilerek yargılamaya devam olunduğu ve yapılan yargılama sonucunda anılan mirasçılar aleyhine de yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

Ancak, davalı ...'ın bahsi geçen mirasçılarının, gerek dosyaya ilk derece mahkemesinin karar tarihinden sonra sundukları dilekçe ekinde, gerekse de istinaf başvurusunda sundukları Ankara 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/709 E-2023/771K sayılı kararı ile davalı ...'ın mirasını reddettikleri, anılan kararın ilk derece mahkemesinin karar tarihinden önce 26/03/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır..

Türk Medeni Kanununun 612. maddesinde "En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan mirasın, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edileceği, tasfiye sonunda arta kalan değerlerin ise mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verileceği" düzenlenmiştir. Yani murisin en yakın yasal mirasçılarının tamamı tarafından reddolunan miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.

Bu yasal düzenleme uyarınca, mirasın birinci derecedeki mirasçıların tamamı tarafından reddi halinde miras ikinci derecedeki mirasçılara geçmez. Tereke tasfiye olunur, borçlar ödendikten sonra geriye kalan kısım varsa red vaki olmamış gibi birinci derece mirasçılarına verilir.(Yargıtay Kapatılan 17 HD' nin 2019/1553 E-2021/3104 K, Yargıtay 4. HD 'nin 2023/1256 E- 2023/3084 K ilamları da aynı yöndedir)

Somut olayda da yukarıda açıklandığı üzere, murisin mirasının en yakın mirasçılarının tamamı tarafından reddedildiği açık olup, mirasın iflas hükümlerine göre tasfiyesi için yasal prosedürün uygulanıp, sonuçlandırıldığı takdirde mirası reddedilen borçlu için atanacak ve yetkilendirilecek bir temsilci ile davaya devam edilmesi ve buna göre taraf teşekkülü sağlandıktan sonra karar verilmelidir.(HGK. 3.7.2002 T.15-572 K.577)

Taraf teşkili, yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması gereken bir husus olduğundan, mahkemece yapılması gereken davalı ...'ın mirasının iflas hükümlerine göre tasfiyesi için yasal prosedürün uygulanıp uygulanmadığı, borçlu için atanacak ve yetkilendirilecek bir temsilci olup olmadığı araştırılarak, bu prosedürün uygulanması sağlandıktan sonra yasal temsilci ile davayı sonuçlandırmaktır.

Bu itibarla Dairemizce, davalılar ... Sigorta A.Ş., ... vekilleri ile ..., ... ve ...'ın istinaf başvurularının yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davalılar ... Sigorta ve ... vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/02/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.