Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2025/1553 K.2025/1775

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 22/04/2025 tarih ve 2024/377 E. - 2025/147 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin "..." isimli sinema filminin yönetmeni olduğunu, bu filmin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında eser sahibi olduğunu, 2024 Mart ayı itibariyle de sadece müvekkiline ait platformda ücret karşılığı yayınlandığını, davalı şirketin müvekkilinden habersiz ve izinsiz dava konusu eseri internet sitesinde yayınladığını ileri sürerek, FSEK’in 68. ve 70. maddeleri çerçevesinde, 5.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın, haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte tahsiline tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu filmin eser niteliğini taşımadığını, müvekkilinin haber amaçlı hareket ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece davacı tarafın eser sahipliğinden kaynaklı mali ve manevi haklarının davalı tarafından ihlal edildiğini belirterek; telif tazminatı ve manevi tazminat istemlerinde bulunduğu, dava dilekçesinin talep sonucu kısmındaki tecavüzün ref'i ve men'ine dair taleplerin ihtiyati tedbir talebi kapsamında istenildiği, dava dilekçesine ekli olarak arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin bulunmadığı,

davacı vekiline söz konusu eksikliği gidermek üzere davacı vekilinin hazır olduğu 06/03/2025 tarihli duruşmada ihtaratlı olarak 1 haftalık kesin süre verildiği, davacı vekilinin 12/03/2025 tarihli dilekçesi ile arabuluculuk son tutanağı sunmuş ise de belirtilen tutanağın 12/03/2025 tarihinde düzenlendiği, eldeki davanın ise 12/09/2024 tarihinde açıldığı, dolayısıyla eldeki dava açılmadan evvel, davacı ve davalı arasında, iş bu uyuşmazlığa konu tazminat istemleri bakımından zorunlu arabuluculuk görüşmesinin yapılmadığı,

6102 sayılı TTK’ye eklenen 5/A ve 4/1-d bendi gereği fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuattan kaynaklı davaların mutlak ticari dava olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde ileri sürdüğü tazminat istemlerinin, davalının ticari şirket olduğu da gözetilerek ticari dava ve dava şartı arabuluculuk kapsamında bulunduğu, bu durumda davanın niteliği gereği zorunlu arabulucu dava şartı olduğu halde arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı gerekçesiyle davanın dava şartı noksanlığı sebebiyle HMK 115/2 hükmü uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, yerel mahkemece 6100 sayılı HMK'nun usul ekonomisi bakımından öngörmüş olduğu en az masraf ve giderle yargılamanın sonuçlandırılması ilkesine uyulmaksızın karar verildiğini, HMK 114. maddesinde düzenlenen dava şartlarının, taraflar ön inceleme duruşmasına davet edilmeden önce mahkeme hakimince denetlenerek dava şartlarının bulunmadığının tespiti halinde dosya üzerinden davanın usulden reddine karar verilmesinin usul ekonomisinin zorunlu bir gereği olduğunu,

yerel mahkemece ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu gerekçesiyle bu eksikliğin giderilmesine yönelik olarak 7 günlük kesin süre verildiğini, verilen bu ara kararın isabetli olmamakla birlikte süresinde yerine getirildiğini, HMK 115/3. maddesi uyarınca hüküm anında dava şartı noksanlığı giderilmişse başlangıçta varolan dava şartı noksanlığından davanın usulden ret edilemeyeceğinin açıkça düzenlendiğini, dava konusunun birden fazla olması,

bunlardan bir kısmının bir miktar para alacağına, bir kısmının ise miktara tabi olmaması halinde, HMK 110 maddesi anlamında dava yığılmasının bulunması ve talepler arasında da bağlantı olduğunu ve uyuşmazlığın çözümünde asıl olanın mahkeme yargısı olduğu dikkate alındığında, davaların arabuluculuğa tabi olmaksızın mahkemece çözüme kavuşturulması gerektiği hususunda Yargıtay'ın temyiz incelemesi yapan Hukuk Daireleri arasında içtihat birliğini sağlamaya yönelik kararlarının bulunduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, fikir ve sanat eseri sahipliğinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve davalının tacir olduğu gözetildiğinde, 6102 sayılı TTK’nın 5/A ve 4/1-d bendi gereği bir ticari işletmeyi ilgilendiren ve fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuattan kaynaklı somut uyuşmazlığın mutlak ticari dava olduğu ve davacı vekilinin dava dilekçesinde ileri sürdüğü tazminat istemlerinin, zorunlu dava şartı arabuluculuk kapsamında bulunduğu,

davacı vekilinin 12/03/2025 tarihli dilekçesi ile arabuluculuk son tutanağı sunmuş ise de belirtilen tutanağın 12/03/2025 tarihinde düzenlendiği, eldeki davanın ise 12/09/2024 tarihinde açıldığı, dolayısıyla eldeki dava açılmadan evvel, davacı ve davalı arasında, iş bu uyuşmazlığa konu tazminat istemleri bakımından zorunlu arabuluculuk görüşmesinin yapılmadığı,

dolayısıyla mahkemece davanın niteliği gereği zorunlu arabulucu dava şartı olduğu halde arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı gerekçesiyle davanın dava şartı noksanlığı sebebiyle HMK 115/2 hükmü uyarınca usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizliğin bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 03/10/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.