Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2025/198 K.2025/99

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 26/12/2023 tarih ve 2023/187 Esas - 2023/261 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin uzun yıllardır kullandığı "..." markası için Türk Patent ve Marka Kurumuna 03.09.2020 tarihinde 2020/102976 numarası ile 43. sınıf için tescil başvurusunda bulunduğunu, davalının yayına itirazı üzerine ... YİDK'nın 2022-M-2257 sayılı kararı ile başvurunun reddine karar verildiğini, Kurum tarafından verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, davalı ... YİDK kararının iptalini ve müvekkilinin markasının tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davanın iki aylık hak düşürücü süreden sonra açıldığını, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı Şirket vekili, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece HMK m. 95 hükmünün yargılama sürecine ilişkin olan usuli bir işlemin, elde olmayan sebeplerle yerine getirilememesine ilişkin olduğu, HMK kapsamında öngörülen bir süreye veya hakim tarafından yargılama sırasında belirlenen bir süreye uyulamamasının sonuçlarını düzenlediği, oysa marka tescil süreçlerinin ve prosedürünün SMK kapsamında özel olarak düzenlendiği, davacı vekilinin bu süreyle irtibatının bulunmadığı dönemdeki hak düşürücü süre niteliğindeki dava açma süresinin kaçırılmış olmasından dolayı HMK'da düzenlenen eski hale getirme müessesinin kapsamında kalmadığı anlaşılan eksi hale getirme talebinin reddine karar verildiği,

somut olayda 2022-M-2257 sayılı YİDK kararının 04/03/2022 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği ve anılan kararın iptali istemli davanın 10/05/2022 tarihinde açıldığı, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanunun 15/C maddesinde belirlenen 2 aylık hak düşürücü sürenin geçirildiği gerekçesiyle süresinde açılmayan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, HMK'nın 96. madde hükmünde düzenleme alanı bulan eski hale getirme yolunun, yalnızca HMK’da öngörülen süreler için geçerli olmayıp medeni yargılamaya ilişkin diğer kanunlarda öngörülen süreler hakkında da uygulandığını, Mahkemece kararda belirtilen gerekçenin hiçbir maddi dayanağının bulunmadığını, somut olayda dosya içerisine sundukları iş göremezlik raporları ile de sabit olduğu üzere işbu davanın süresinde açıldığını, Yerel Mahkeme tarafından verilen ilk kararda iş göremezlik raporlarının incelenmemesinin bozma sebebi olmasına rağmen,

bozma sonrası da bu iddialarının yok sayıldığını ve sundukları belgeler incelenmeden hatalı ve eksik karar verildiğini, 04.03.2022 tarihinin kararın müvekkiline tebliğ tarihi değil karar tarihi olduğunu, kararın müvekkiline 11.03.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, bir an için kararın müvekkiline 04.03.2022 tarihinde tebliğ edildiği kabul edilse dahi bu halde vekilinin iş göremezlik raporu mevcut olduğundan davanın süresinde sayılmasının gerektiğini, vekil olan şahsının hamile olması ve doğum yapması sebebiyle 23.12.2021 tarihi ile 27.04.2022 tarihleri arasında kesintisiz şekilde raporlu bulunduğunu,

iş göremezlik raporunun 28.04.2022 tarihinde sona erdiğini, yasa gereği raporun sona eriş tarihinden itibaren 2 hafta içinde yapılması gereken işlerin yapılabileceğini, işbu davanın da rapor süresinin bitişinden itibaren 2 hafta içerisinde açıldığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın süresi içerisinde ikame olduğunun tespiti ile davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, marka ile ilgili Kurum kararlarının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 95/1. maddesi "Elde olmayan sebeplerle, kanunda belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimse, eski hâle getirme talebinde bulunabilir." hükmünü haizdir.

Mahkemece anılan hüküm ile HMK kapsamında öngörülen veya hakim tarafından yargılama sırasında belirlenen bir süreye uyulamamasının sonuçlarının düzenlediği, oysa marka tescil süreçlerinin ve prosedürünün SMK kapsamında özel olarak düzenlendiği, davacı vekilinin bu süreyle irtibatının bulunmadığı dönemdeki hak düşürücü süre niteliğindeki dava açma süresinin kaçırılmış olmasından dolayı somut uyuşmazlığın HMK'da düzenlenen eski hale getirme müessesinin kapsamında kalmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Oysa 6100 sayılı HMK'nın 95. maddesinin Hükumet gerekesinde de belirtildiği gibi "Maddede, 1086 sayılı Kanunun 166 ncı maddesinde olduğu gibi “bu kanun” şeklinde bir ifadeye yer verilmeyip, genel olarak “kanun” denildiği için, sadece Hukuk Muhakemeleri Kanununda değil, medenî yargılamaya ilişkin diğer kanunlarda belirlenen kesin sürelerin kaçırılması hâlinde de, eski hâle getirme yoluna başvurulabileceği kabul edilmiştir. Örneğin, aile mahkemeleri veya tüketici mahkemelerine ilişkin özel hükümlerle getirilen sürelerin elde olmayan sebeplerle kaçırılmış olması halinde de bu hükümler uygulanacaktır". Dolayısıyla mahkemece davacı vekilinin eski hale getirme talebinin yazılı gerekçelerle reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Davacı vekilinin eski hale getirme talebinin esası yönünden yapılan incelemede ise dosya kapsamından davacının tek vekilinin Av. ... olmadığı, anılan vekil tarafından düzenlenen tarihsiz yetki belgesi ile müvekkilince verilen bütün yetkileri kullanmak üzere Av. ...'ye de yetki verildiği, anılan yetki belgesinin dava dilekçesine de ekli olduğu, dava dilekçesinin bu iki vekil adına düzenlendiği, hatta ilk derece mahkemesindeki 10.11.2022 tarihli duruşmaya da davacıyı temsilen Av. ...'nin katıldığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla somut uyuşmazlıkta davacının birden fazla vekille temsil edildiği gözetildiğinde, davacı vekilinin eski hale getirme talebi Dairemizce de yerinde görülmemiştir. Bu konudaki Yargıtayın emsal uygulaması da aynı yöndedir. (Yargıtay 11. H.D. 11/01/2013 tarih ve 2012/14603 E.- 2013/516 K., 02/03/2020 tarih ve 2019/4003 E.- 2020/2220 K.).

Kaldı ki 6100 sayılı HMK'nın 96/1. maddesi uyarınca "Eski hâle getirme, işlemin süresinde yapılamamasına sebep olan engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde talep edilmelidir."

Somut uyuşmazlıkta ise rapor süresinin 27.04.2022 tarihinde dolduğu, davacı vekilince sunulan raporlardan anlaşıldığı gibi davacı vekilinin de kabulündedir. Buna göre davacı vekilince 11.05.2022 tarihine kadar eski hale getirme talebinde bulunulması gerekli iken, davalı ... vekili tarafından davanın 2 aylık yasal hak düşürücü süresinde açılmadığının savunulmasının ardından, davacı vekilince sunulan 13.06.2022 tarihli cevaba cevap dilekçesi ile eski hale getirme talebinde bulunulmuştur. Dolayısıyla davacı vekilinin eski hale getirme talebinin süre yönünden de reddi gerektiği açık olduğundan, Dairemizce davacı vekilinin eski hale getirme talebi bu nedenle de yerinde görülmemiştir.

Davacı vekilinin 04.03.2022 tarihinin YİDK kararının müvekkiline tebliğ tarihi değil karar tarihi olduğuna, kararın müvekkiline 11.03.2022 tarihinde tebliğ edildiğine ilişkin istinaf itirazlarının incelenmesine gelince; işlem dosyasının ve davalı ... tarafından gönderilen tebliğ evrakının incelenmesinden, YİDK kararının davacının işlem dosyasındaki vekili ...'e (... Ltd. Şti.) 04.03.2022 tarihinde tebliğ edildiği açıkça anlaşılmaktadır.

Bu itibarla davanın 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanunun 15/C maddesinde belirlenen 2 aylık hak düşürücü sürenin sonu olan 04.05.2022 tarihine kadar açılması gerekirken, davacı vekilince bu süre geçirildikten sonra 10.05.2022 tarihinde açıldığı açıktır. Bu itibarla davacı vekilinin anılan istinaf itirazlarının yerinde olmadığından reddine karar verilmiştir.

Bu durum karşısında mahkemece, davacı vekilinin eski hale getirme talebinin ve davanın yukarıda açıklanan gerekçeler ile reddi gerekirken, yazılı gerekçelerle reddi doğru görülmemiştir.

HMK.'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmelidir.

Diğer bir ifade ile kanun koyucu, temyiz kanun yolunda Yargıtay tarafından verilen yerel mahkeme hükmünün gerekçesinin değiştirilerek düzelterek onanması kararını, istinaf mahkemeleri için öngörmemiş, yerel mahkeme kararının gerekçesinin düzeltilmesi halinde, istinaf mahkemesince yeniden esas hakkında karar verilmesini istemiştir.

Bu itibarla Dairemizce de davacı vekilinin istinaf itirazlarının, mahkemece verilen kararın gerekçesi yönünden kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Bu yeni kararın istinaf kararı olacağı ve istinaf karar tarihinde geçerli bulunan harç ve vekalet ücretine göre hüküm kurulması gerektiği ise tabiidir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/01/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.