Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2025/617 K.2025/738

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 16/06/2022 tarih ve 2018/130 E. - 2022/195 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı-birleşen davada davalılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Asıl davada davacı vekili, müvekkili ...'ın, diğer müvekkili şirketin sahibinin oğlu ve sigortalı çalışanı olduğunu, otomatik fotoselli kayar kapıları kontrol eden ana kart konusunda 2017/21335 no ile faydalı model tescil başvurusunda bulunduğunu, davalının müvekkili tarafından faydalı model belgesi başvurusuna konu edilen ve SMK kapsamında koruma altında olan buluşu aynen taklit ederek kullandığını, bu ürünlerin satışını yaparken de herhangi bir fatura/makbuz kesmediğini, fatura istenmesi üzerine ise farklı bir ürün adı ile kestiğini, davalı ...'nun facebook hesabı üzerinden davaya konu buluşun satışa sunulduğunu,

davalıların düzenlenen bir kapı fuarında müvekkiline ait kapı kartını kendi ürünleri gibi sergilediğini, davalıların eylemlerinin müvekkilinin haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek, davalıların tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti ile men'ine, davalıların tecavüzünü kanıtlayan belgelerinin verilmesinin istenmesine, tecavüzün durdurulmasına ve faydalı modelin uygulandığı tüm araç ve gereçlere el konulmasına,

imhasına, hükmün ilanına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, kazanç kaybı nedeniyle 10.000 TL maddi tazminat, 10.000 TL itibar tazminatı ve 10.000 TL'de manevi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiş, birleşen davanın reddini savunmuş, asıl davadan tefrik edilen 23.12.2021 havale tarihli ıslah dilekçesi ile FSEK'ten kaynaklı taleplerde bulunmuştur.

Davalı şahıslar, davalı ...'ın aktif dava ehliyeti bulunmadığını, davalı şirketin davalı ...'e ait olduğunu, davalı ...'in babası, ...'in ise kardeşi olup ...'in şirketle ilgili ve sorumluluğu bulunmadığından adı geçen davalıların da pasif dava ehliyeti bulunmadığını, davacının tasarım tescil başvurusu hakkında henüz kurum tarafından bir karar verilmediğini, bir buluşun da söz konusu olmadığını, gerek Türkiye'de gerekse dünyada dava konusu kartın imalat ve satışını yapan sayısız firma bulunduğunu savunarak, davanın davacı ... yönünden aktif, davalılar ... ... yönünden pasif husumet yokluğundan, diğer davalılar yönünden esastan reddini istemiştir.

Davalı-birleşen davada davacı ..., faydalı modellerin incelemesiz olarak tescil edildiğini, bu nedenle haksız ve şeklen geçerli tescillerin meydana gelebildiğini, mesnet kullanımlar karşısında 2017/21335 sayılı faydalı modelin yeni olmadığını, tekniğin bilinen durumuna bir yenilik katmadığını, buluş kapsamının aşıldığını, alanında uzman bir kişinin buluşun anlamasını sağlayacak derecede açık ve net bir şekilde yazılmadığını ileri sürerek, dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, 2017/21335 Y nolu faydalı modelin tüm unsurlarının Bartın Devlet Hastanesinde kullanılan ana kartta da bulunduğu, kartların 04.11.2016 tarihinde Bartın Devlet Hastanesi tarafından teslim alınmış olduğu, buna karşılık faydalı model başvuru tarihinin 22.12.2017 olduğu, SMK'nın 83 ve 84. maddesi kapsamı da dikkate alınarak yapılan açıklamanın 2017/21335 Y nolu faydalı modelin yenilik unsurunu ortadan kaldırır nitelikte olduğu;

birleşen dava ile 2017/21335 Y nolu faydalı model belgesinin yeni olmadığı ortaya çıktığından asıl dava konusu olan faydalı model ihlalinden söz edilemeyeceği, bu nedenle tazminat hesabı yapılmasına gerek olmadığı, karşı dava bakımından, 2017/21335 Y nolu faydalı model belgesiyle korunan buluşun başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş olmasından dolayı tüm istemleriyle yenilik kriterini haiz olmadığı, bu nedenle hükümsüzlük şartların oluştuğu gerekçesiyle, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne, TR 2017/21335 Y nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl davada davacı-birleşen davada davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde, asıl dava yönünden, ıslah ile talep ettikleri müvekkilin yazılımdan kaynaklı eser sahipliğinden doğan haklarına tecavüze ilişkin iddialarının tefrik edilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, istemlerin birlikte incelenmesinin usul gereği zorunlu olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkilinin faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde dahi, yargılama konusu davalı ürününün biçim, işlev ve yazılım olarak müvekkili ürününün taklidi olması karşısında haksız rekabet iddialarının tetkikinin gerektiğini,

haksız rekabete yönelik iddialarının incelenmemiş olması nedeniyle eksik tahkikat sonucu karar verildiğini, müvekkili ürününün biçim, işlev ve içeriğindeki yazılım bakımından özgün olduğunu, ... Elektronik İth. İhr.

İmalat'ın tüzel kişiliği olmadığı halde varmış gibi hüküm kurulduğunu ve vekilinin gösterildiğini; birleşen dava yönünden, hükme dayanak ek raporun usul ve yasaya uygun olmadığını, varsayıma dayalı rapor hazırlandığını, Bartın Devlet Hastanesinin fotoselli kapılarının bakım ve onarımının geçen süre zarfında en az iki ayrı firma tarafından yaptırıldığı gibi mevcut kapılarda değişiklik yaptırıldığını, 2017-2018 yıllarında yeni kapı alımlarının gerçekleştiğini ve yeri açıkça belirlenememekle birlikte montajlarının yaptırıldığını, bu kapıların müvekkilinin ana kartını içerip içermediği konusunda kesin veri bulunmadığını,

dosya kapsamındaki delillerin yenilik incelemesine esas alınabilir nitelikte olmadığını, ana kartların bizzat müvekkillerine ait faydalı model başvuru tarihinden geriye dönük bir yıl içinde kamuya sınılan ana kartlara ait olma ihtimalinin de yüksek olduğunu, Bartın Hastanesi tarafından sunulan belgelerin ana kartlara ilişkin açıklık içermediğini, hastanede yer alan ana kartlar üzerinde hiçbir değişiklik veya tamir yapılmadığına yönelik cevabın gerçeği yansıtmadığını, otomatik kapı sisteminin 5 yıl boyunca değişim/bakım/onarım yapılmadan kullanılamayacağını,

kapıların bakım ve onarımı sırasında arızalanmış ana kartların değiştirilerek yenilenmesinin kuvvetle muhtemel olduğunu, nitekim 2018 tarihli teknik servis bakım formlarından ana kartların değiştirilerek yenilendiğinin anlaşıldığını, sağlıklı ve hukuka uygun bir karar verilebilmesi için açıklığa kavuşturulmasını istedikleri hususlar olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Asıl dava faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, durdurulması, el koyma, ilan, maddi ve manevi tazminat; birleşen dava, faydalı model belgesi hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, asıl dava bakımından her ne kadar davalıya ait ürünlerine davacıya ait 2017/21335 Y nolu faydalı model belgesinden doğan hakları ihlal eder nitelikte olduğu tespit edilmiş ise de, faydalı modele konu anakartların, faydalı modelin başvuru tarihinden çok önce 04.11.2016 tarihinde dava dışı ... isimli firma tarafından Bartın Devlet Hastanesine satıldığının ve faydalı modelin başvuru tarihi itibariyle yeni olmadığının anlaşıldığı,

davacı tarafın talebi üzerine ilgili hastaneden anakartların takıldığı kapıların tek tek tespit edildiği ve kesin kabulden sonra kullanıldıkları süre zarfında üzerlerinde bakım/değişiklik/tamir işlemi yapılıp yapılmadığı da araştırılıp, yapıldığına dair herhangi bir belgeye ulaşılamadığı, Bartın Devlet Hastanesinden gelen bakım, tamir ve değişikliklere dair evraklardan, yapılan bu işlemlerin dava konusu ana kartın takıldığı kapılara ilişkin olmadığının açıkça tespit edilebildiği,

dava konusu faydalı modelin 1 nolu ana isteminin ve 2-37 nolu istemlerindeki parçaların ise Bartın Devlet Hastanesinde kullanılan ana kartlarda bulunduğu ve aynı teknik işleve sahip olduğu, kartların 04.11.2016 tarihinde hastane tarafından teslim alınması, buna karşılık faydalı model başvurusunun 22.12.2017 tarihinde yapılması nedeniyle faydalı modelin yenilik unsurunu ortadan kaldırdığı, bunun yanında davalıların haksız rekabet teşkil eden bir eyleminin de ispatlanmadığı, öte yandan asıl davada davacılar vekilinin tefrik edilen taleplerinin istinaf incelemesine konu eldeki davanın konusu olmadığı,

yine, tüzel kişiliğinin bulunmadığı her iki tarafça kabul edilen ... Elektronik İth. İhr. İmalat asıl davada davacılar vekilince davalı olarak gösterilmesi nedeniyle karar başlığında yer almış, vekili olarak Av. ... gösterilmiş ve asıl davanın reddi nedeniyle takdir edilen vekalet ücretinin davalı sıfatıyla ... Elektronik İth. İhr. İmalat'a da ödenmesine karar verilmiş ise de, adı geçen vekil diğer bir kısım davalıların da vekili olduğundan ve ... Elektronik İth. İhr.

İmalat için karar başlığında ayrı bir vekil gösterilmediğinden, yapılan bu yanlışlığın sonuca etkili olmadığı anlaşılmakla, asıl davada davacılar, birleşen davada davalı vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 02/05/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...