Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2019/1508 K.2021/1255

T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi.... T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

.....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

.......

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/05/2019

NUMARASI :......

DAVA TARİHİ : 26/12/2016

KARAR TARİHİ : 04/11/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 05/11/2021

Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında işletme hakkı devir sözleşmesi imzalandığını, ... faaliyetlerinin davalı tarafından yürütüldüğü dönemde ... tesis ihalesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat, para cezasının iptali ve teminat mektuplarının iadesi talebi ile açılan tazminat davasında maddi ve manevi tazminat talebinin atiye bırakılmasına, para cezasının iptaline, teminat mektubunun iadesine ilişkin verilen kararın kesinleştiğini, karar nedeniyle müvekkilinin 10.377,79 TL ödediğini belirterek 10.377,79 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, devre esas bilanço düzenlemesi ile geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğini, müvekkiline ihbarda bulunulmadığını, müvekkilinin davaya ve icra takibine ilişkin masraflar, giderler, vekalet ücreti ve faizden sorumlu olmadığını, ihale şartnamesi, hisse satış sözleşmesi ve işletme hakkı devir sözleşmesinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, davacının ödediği iddia ettiği bedele ilişkin herhangi bir ödeme belgesi ibraz etmediğini, rücu davasına konu kararda bahsi geçen alacağın davacı tarafından talep edilemeyeceğini, ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletilemeyeceğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davaya dayanak ilamda yer alan uyuşmazlığın ...... öncesi dönemi kapsadığı, dayanak davanın İHDS imzalanmadan önce açıldığı ve davada verilen hüküm uyarınca davalı tarafından kesilen para cezasının iptaline ve teminat mektuplarının dosya davacısı olan 3. kişiye iadesine karar verildiği, dosya davalısının kabul edilen kısımla orantılı olarak yargılama giderlerinden sorumlu tutulduğu, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporu ile davalının sorumlu olduğu bedelin tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 10.377,79 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, dayanak davada müvekkilinin de davalı olduğunu, müvekkiline yöneltilen davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, dayanak ilam müvekkili adına olduğunun sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davanın zaman aşımına uğradığını, davacının rücu edebileceği bir zararının bulunmadığını, ihale şartnamesi,

hisse satış sözleşmesi ve işletme hakkı devir sözleşmesinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, dayanak kararda bahsi geçen alacak türünün müvekkiline bırakılan alacaklardan olmadığını, rücuya dayanak asıl davada kendisine ödeme yapılan tarafın üçüncü kişi sayılamayacağını, müvekkilinin ... ve perakende satış lisansı bulunmadığından bu davaların muhatabı olamayacağını, devre esas devir bilançosu düzenlemeleri yapılmak suretiyle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğini, icra takibine ilişkin masraf, giderler, vekalet ücreti, karara ilişkin olarak yapılan diğer masraflardan ve faizden müvekkilinin sorumlu olmadığını,

dava ve icra takibinin müvekkiline ihbar edilmediğini, avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; işletme hakkı devir sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/03/2009 tarih...... Karar sayılı ilamının incelenmesinde; davacısı ........... 16/11/2000 tarihli ... tesis ihalesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat, para cezasının iptali, teminat mektuplarının iadesi talebiyle 30/01/2014 tarihinde açılan davada para cezasının iptaline, 4 adet teminat mektubunun davalıdan alınarak davacıya iadesine, maddi ve manevi tazminat talebinin atiye bırakılmasına karar verildiği, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği görülmüştür.

... 7. İcra Müdürlüğünün....... sayılı icra takip dosyası ile yukarıda anılan mahkeme ilamına dayanılarak alacaklı ... ... Ltd. Şti, tarafından borçlu ... ... ... ... ... Müdürlüğü aleyhine toplam 8.530,30 TL ilamdan kaynaklanan harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tahsili, 4 adet teminat senedinin iadesi talebiyle icra takibi başlatıldığı, davacının icra dosyasına 13/01/2010 tarihinde 10.377,79 TL, 27/01/2010 tarihinde 1.100,30 TL yatırdığı görülmüştür.

Sözleşme hükümleri ile birlikte somut olay ve davalı vekilinin istinaf itirazları birlikte incelendiğinde; dava dışı ... ... Ltd. Şti. tarafından ... tesis ihalesinden kaynaklanan tazminat, para cezasının iptali, teminat mektuplarının iadesi talebi ile davacı ... ... ... ... ... Müdürlüğü aleyhine açılan davada yapılan yargılama sonunda para cezasının iptaline, teminat mektuplarının davacıya iadesine, tazminat taleplerinin atiye bırakılmasına karar verildiği, bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, davacının kesinleşen karar nedeniyle icra dosyasına 13/01/2010 tarihinde 10.377,79 TL, 27/01/2010 tarihinde 1.100,30 TL ödediği dosya içeriğiyle sabittir.

Taraflar arasında akdedildiği hususunda her hangi bir ihtilaf bulunmayan 24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7.1 maddesinde; sözleşmenin imza tarihinden önce başlamış idari ve hukuki ihtilafların takip edilmesi, çözüme kavuşturulması ve bundan kaynaklanan her türlü sorumluluğun ...'a ait olduğu, 7.4 ve 7.6 maddesinde de; ... faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabının ... olduğu hükme bağlanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta davacı tarafından yapılan ödeme İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin imzalandığı tarihten önceki döneme isabet eden olaya dayanmaktadır. Rücuen alacağa dayanak olan ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki davanın davacısı olan ... ... Ltd. Şti. bu sözleşme çerçevesinde üçüncü kişi konumunda olup ..... 7.4 ve 7.6 maddeleri gereğince davacının ödediği bedeli davalıdan rücuen talep ve dava hakkı bulunmaktadır. Rücuen alacağa dayanak davadaki uyuşmazlığın ... tesislerinin mülkiyetine ilişkin olmaması karşısında sözleşmenin 7.2 maddesi uyarınca davacının ihbar yükümlülüğü de bulunmamaktadır. Bu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 23/03/2016 tarih ..... karar sayılı emsal içtihadı).

Davalı vekilinin zamanaşımına ilişkin istinaf itirazının incelenmesinde; alacak taraflar arasında imzalanan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'ne dayandığından bu davada uygulanması gerekli olan zamanaşımı süresi Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesi uyarınca 10 yıl olup davanın da bu süre içerisinde açıldığı anlaşıldığından bu yöndeki itiraz yerinde görülmemiştir. Rücuen alacağa dayanak dava ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılmadığından somut uyuşmazlıkta sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde zaman aşımı itirazının değerlendirilmesi yoluna gidilmemiştir.

... 7. İcra Müdürlünün ......sayılı icra takip dosyasında yer alan tahsilat makbuzlarından davacının icra dosyasına 13/01/2010 tarihinde 10.377,79 TL, 27/01/2010 tarihinde 1.100,30 TL ödediği görülmüş olup, davalı vekilinin davacının yaptığı ödemeyi ispat edemediğine yönelik istinaf itirazı yerinde değildir.

Öte yandan, Hisse Satış Sözleşmesi'nin 9.4. maddesinde "...İşletme Hakkı Devir Sözleşmesindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla", 22. maddesinin f bendinde "Alıcı ihale konusu hisseleri devir aldığı tarihten önceki döneme ilişkin olarak İşletme Hakkı Devir Sözleşmesindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla..." hükümleri yer almaktadır. Anılan hükümler gözetildiğinde Hisse Satış Sözleşmesi karşısında İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin öncelikle uygulanacağı anlaşıldığından davalı vekilinin bu hususa yönelik itirazlarına Dairemizce itibar edilmemiştir.

Davalı vekilinin açılan davada avans faizi uygulanamayacağına yönelik itirazına gelindiğinde, rücuen tazminat talebi, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelik tazminat niteliğinde olup, davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren her iki tarafta tacir olduğundan avans faizi talep edebilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13/04/2016 tarih ve 2016/2239-2016/4044 E.-K. Sayılı emsal kararı). Buna göre ilk derece mahkemesinin kararında ödeme tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.