Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2020/914 K.2022/583

T.C. ... Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi . T.C. ...

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

.

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

....

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ... BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 06/02/2020

NUMARASI .... DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 28/08/2018

KARAR TARİHİ : 11/05/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/05/2022

Taraflar arasındaki kasko poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı 2014 model ... marka traktörün, 30/05/2018 tarihinde...'in sevk ve idaresinde iken tarım ve hayvancılıkla uğraşan müvekkilinin çiftliğine kum taşıdığı sırada traktörün çeki demirinin kopması sonucu kum yüklü römorkun devrilmesi neticesinde traktörün şanzıman kısmının hasarlandığını, traktörün davalı ... şirketine ... numaralı kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu hasarın tazmini için davalı kasko şirketine başvuru yapılmış ise de başvurularının reddedildiğini beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL alacağın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, başvuru konusunu oluşturan tazminat alacağının dayanağı olan poliçede Dain ve Mürtehin sıfatıyla ... ... A.Ş. ... ...

Şubesinin kayıtlı olduğunu ve poliçeye dayalı talep ve dava hakkının öncelikli alacaklı konumunda bulunan bankaya ait olduğunu, davacı sigortalının müvekkili şirket aleyhine talep ve dava hakkı bulunmadığından iş bu davanın öncelikle dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesi gerektiğini, dava konusu ... plakalı traktörün müvekkili şirket nezdinde 01/12/2017-2018 dönemi arasında .. ... ...

Poliçesi ile teminat altına alındığını, bu traktörün 30/05/2018 tarihinde hasarlandığının bildirilmesi üzerine müvekkili şirket tarafından 335075 no'lu hasar dosyası açıldığını ve hasarın tespiti amacıyla aldırılan ekspertiz raporuna göre hasarın Kasko Genel Şartları A1 maddesinde belirtilen ... konusu risklerden birinden kaynaklanmadığı,

A-5-8'de belirtilen kapsam dışı hasarlardan birini teşkil ettiğinin tespit edildiğini, Kasko Genel Şartları A 4-15 maddesi gereğince ek teminat altına da alınmaması nedeniyle 05/07/2018 tarihli yazıları ile red cevaplarının davacı yana iletildiğini, meydana gelen hasarın teminat haricinde olup, müvekkili şirketin tazmini gerektiren bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davaya konu ... Traktör Genişletilmiş Kasko ... Poliçesinde dava dışı T.C. ... ... A.Ş. ... - ... Şubesinin dain mürtehin kaydı yer aldığı, dain-i mürtehin olarak ... şirketinden tazminat talep etmek hakkı T.C. ... ... A.Ş. ... - ... Şubesine ait olup, sigortalı ancak dain-i mürtehinin açık muvafakatini almak suretiyle tazminat istemek hakkına sahip olduğu, T.C. ... ... A.Ş. ... - ...

Şubesi açılan davaya ... bedelinin ... şirketi tarafından dain ve mürtehin sıfatını taşımakta olan bankalarına ödenmesi kaydıyla muvafakat ettiklerini bildirdiği, T.C. ... ... A.Ş. ... - ...

Şubesi tarafından davaya şartlı muvafakat verildiği ve şartlı muvafakat geçerli bir muvafakat olarak kabul edilemeyeceği, bu durumda davacının aktif dava ehliyetinin mevcudiyetinden bahsedilemeyeceği, tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartı olup, HMK m.114/1-d) mahkemenin, dava şartlarının yerinde olup olmadığını yargılamanın her aşamasında gözeteceği, bu nedenle somut uyuşmazlıkta davanın taraflarının taraf ehliyetine sahip olup olmadığı hususu re’sen değerlendirildiği, 6100 sayılı HMK’nun 114/1-d ve 115/2 maddeleri gereğince taraf ehliyetine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu dikkate alınarak,

davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Müvekkilinin maliki olduğu traktör ... ... A.Ş. Tarafından ... Traktör Genişletilmiş Kasko ... Poliçesi ile sigortalı olduğu, poliçede dava dışı T.C. ... ... A.Ş. ... ... Şubesinin dain-i mürtehin kaydı yer aldığı, dava dışı T.C. ... ... A.Ş. ... Şubesinin muvafakatinin alınması halinde müvekkili taraf sıfatını kazanacak ve tazminat hakkına sahip olacağını, işbu davada dava dışı ... ... tarafından muvafakat verilmiş olup, müvekkilinin taraf sıfatını kazandığını,

TTK'nun 1456 maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesine göre, araç sahibi olan sigortalı, hasar görmüş olan aracın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla teminat gösterilmesi şartıyla sigortalı olan araç sahibine tazminat ödenebileceğini, ancak hem TTK'nun 1456. maddesi hem de Türk Medeni Kanunu’nun 879. maddesi araç sahibinin bunun için teminat göstermesini şart koştuğunu, zira alınan tazminatın aracın onarımı için kullanılmaması durumunda araç üstünde rehin hakkı olan bankanın bundan zarar görmesini engellemek istendiğini, dikkat edilirse, burada alınan teminatın sebebi,

... şirketinin ödediği paranın aracın onarımı için kullanılmama ihtimali olduğunu, ancak ödeme sigortalıya değil de, onarımı yapan tamirciye direk ödenmesi durumunda teminat gereksiz olduğunu, çünkü burada sağlanmak istenen güvencenin, paranın onarım için kullanılması olduğunu, bu ihtimalde para tamirciye onarım için ödeneceğinden, teminata da gerek olmayacağını, ayrıca, paranın onarım için ödeniyor olmasının, rehin alacaklısı bankanın hakları için de bir daralmaya neden olmayacağını, çünkü onarım gören aracın, kaza öncesi değerine yaklaşacak ve bankanın alacağının tahsilinde sıkıntı yaratmayacağını, burada dikkat edilmesi gereken,

tazminatın sigortalı araç sahibine ödenebileceğini, önemli olan hususlarınn bankanın haklarının zarara uğrayıp uğramadığının gözetilmesi, aracın onarım görüp görmediği, eski hale getirilip getirilmediği ve aracın değerinin tespit edilmesi gerektiğini, kaza öncesi değeri ile sonrası arasında fahiş bir fark yoksa, banka alacağının tahsilinde sıkıntı yaşamayacağını, ayrıca TTK'nun 1456. maddesinin 2. fıkrasında teminat gösterilmesi şartı ile sigortalı araç sahibine tazminat ödenebileceğinin yer aldığını, bu hususlar değerlendirilmeden bankanın muvafakatinin geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu,

bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesine karşı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; ... Traktör Genişletilmiş Kasko ... Poliçesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

... Traktör Genişletilmiş Kasko ... Poliçesinde T.C. ... ... A.Ş. ... -... Şubesinin dain-i mürtehin kaydının bulunduğu görülmekle, davaya muvafakat edip etmediğiyle ilgili yazılan yazıya anılan banka şubesince verilen 07/11/2019 tarihli cevabî yazıda; müşterileri olan davacı Ünal Yazkan'a ait ... plakalı 2014 model ... traktörün bankaları lehine rehinli olduğu ve söz konusu araca ilişkin Ünal Yazkan'ın 91.665,21 TL borcu bulunduğu, şimdiye kadar traktör kredisine ilişkin herhangi bir taksit ödemesi yapılmamış olması karşısında, dava sonucu oluşabilecek tazminat tutarının şubeleri kredi hesabına aktarılması kaydıyla açılan davaya muvafakat edildiği belirtilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nın "Duruşma yapılmadan verilecek kararlar" başlıklı 353/(1)-a.6.maddesinde de (Değişik: 22/7/2020-7251/35 md.) Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması halinde duruşma yapılmadan karar verileceği,

6102 Sayılı TTK'nun 1456/1. Maddesinde ise; sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı ... tazminatı üzerinde de devam edeceği, 1456/2.fıkrasında ise, sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı ... tazminatını sigortalıya ödeyemeyeceği, ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek bulunmadığı, sigortalının menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminatı sigortalıya ödenebileceği, düzenlemelerine yer verilmiştir.

Somut olayda, davacıya ait aracın kasko ... poliçesinde ve trafik kaydında dain ve mürtehin olarak dava dışı "... ... A.Ş. ... Şubesi'nin bulunduğu, dava konusu aracın tek taraflı yapmış olduğu kaza sonucu hasarlandığından bahisle hasar bedelinin tahsiline yönelik olarak eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince ise dain ve mürtehin ... ... A.Ş. ...

Şubesince açılan davaya şartlı muvafakat verildiğinden bahisle davanın usulden reddine karar verilmiş ise de, 6102 Sayıl TTK'nun 1456/2.maddesinin son cümlesine göre, araç sahibi olan sigortalının hasar görmüş olan aracının tamirini veya eski haline getirilmesi amacıyla teminat göstermek şartıyla sigortalı olan araç sahibine tazminat ödenebileceğine ilişkin düzenleme kapsamında ilk derece mahkemesince öncelikle davaya konu aracın pert olup olmadığı, pert olmamış ise hasarın tamirinin mümkün bulunup bulunmadığı, hasarın poliçe kapsamı dışında kalıp kalmadığı hususunda alanında uzman bilirkişiden rapor alınması,

aracın ağır hasarlı bulunmaması halinde yasal düzenleme gereğine aracın tamiri ve eski haline getirilmesi için davacı yandan teminat alınması gerekip gerekmediği hususunda bir değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikte davaya konu delillerin toplanmadığı ve değerlendirilmediği anlaşılmakla 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.