Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2021/1021 K.2022/223

T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi ....

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

...

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :18/12/2020

NUMARASI ...

TALEP

Zayi Belgesi Verilmesi

TALEP TARİHİ : 29/11/2019

KARAR TARİHİ : 02/03/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/03/2022

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 242. maddesi uyarınca defterlerini elektronik ortamda tutan bir mükellef olduğunu, bu kapsamda kanun gereği tutulması, muhafazası ve gerektiğinde ibrazı zorunlu olan defterleri ‘e-defter’ uygulaması ile tuttuğunu, 25/11/2019 tarihinde davacı çalışanı tarafından şirketin ilgili aya ilişkin e-defter beratı yüklemek üzere sisteme girilmeye çalışıldığını, işlem gerçekleştirilemediğinden ..... firma yetkilileri ile irtibata geçildiğini,

... yazılım firması yetkililerince sisteme uzaktan bağlanıldığını ve 2019 yılı 1 ve 7. aylar dahil olmak üzere bu döneme ilişkin defteri kebir ve yevmiye defterleri kayıtlarının şifrelenmiş olduğunun bildirildiğini, ana bilgisayara server üzerinden ... ve ... isimli uygulamalar üzerinden şifreleme yolu ile virüs bulaştırıldığını, bu saldırı neticesinde defterlere daha önce kaydı yapılmış olan bir kısım verinin kaybedildiğini,

kaybolan verinin elektronik kaydının yeniden sisteme girilmesi için ... isimli yazılım programına giriş yapılmaya çalışıldığını ancak siber saldırı nedeniyle sisteme bulaştırılmış olan virüsün kayıtları şifrelemiş olması nedeni ile sisteme giriş, kayıt görüntüleme ve yeni kayıt girişinin engellendiğini, siber saldırı nedeniyle...... şikayette bulunulduğunu, siber saldırı sebebiyle kaybolan verinin tamamlanamayacağını ve sisteme veri girişinin engellendiğini öğrendiği 25/11/2019 tarihinde e-defter uygulaması kapsamında tutulan defterlerin zayi olduğunun ortaya çıktığı, davacının defterlerin zayi olduğunu bu tarihte öğrendiğini,

bu nedenle TTK’nın 82/7 maddesinde ön görülen 15 günlük sürenin başlangıcında esas alınması gereken tarihin 25/11/2019 olduğunu, davacının siber saldırı nedeniyle kusuru bulunmadığını, saldırıyı engellemesinin de mümkün olmadığını, bu nedenle kendisine kusur yüklenemeyeceğini iddia ederek 2019 yılının 1. ve 7. ayları dahil olmak üzere bu döneme ilişkin defteri kebir ve yevmiye defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesi talebine yönelik davanın kabulüne kusuru olmaksızın defter ve belgeleri ziyana uğrayan davacıya zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dosya kapsamındaki rapor ve belgelerden siber saldırı olayının 30/10/2019 tarihinde gerçekleştiği, dava konusu olaydan sonra davacının kayıtlarının tutulduğu bilgisayarın işletim sisteminin silinerek 31/10/2019 tarihinde yeniden kurulduğu ve muhasebe yazılımının 01/11/2019 tarihinde tekrar çalışabilir hale getirildiğinin anlaşıldığı,

her ne kadar davacı vekili, dava konusu defteri kebir ve yevmiye defterleri ile ilgili durumun 25/11/2019 tarihinde öğrenildiğini beyan etmiş ise de, bilgisayarın işletim sisteminin silinip yeniden yüklenmesine ve muhasebe yazılımının da erişebilirliğini etkileyen bir siber saldırının meydana gelmesi karşısında, basiretli bir tacir olarak tüm dikkat ve özeni göstermesi gerekmekte iken,

davacının siber saldırı sonrasında muhasebesel verileri ile ilgili gereken araştırma ve incelemeyi yapmaksızın ziyaa durumunu 25/11/2019 tarihinde öğrendiğini belirterek davayı 29/11/2019 tarihinde açmış olması karşısında öğrenme tarihinin davacının beyan ettiği tarih olmadığı, aksine muhasebe yazılımının tekrar çalışabilir hale getirildiği 01/11/2019 tarihi olduğunun kabulü ile, davanın bu tarihten itibaren 15 gün içinde açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince öğrenme tarihini hiç bir gerekçe gösterilmeden 01/11/2019 tarihi olarak varsaymasının hukuka aykırı olduğunu, tüm deliller incelendiğinde görüleceği üzere öğrenme tarihinin sisteme belgelerin yüklenilmek istendiği 25/11/2019 tarihinde olduğunu, 01/11/2019 tarihi hiçbir şekilde, dava konusunun 2019 yılının 1. ve 7. ayları dahil olmak üzere bu döneme ilişkin defteri kebir ve yevmiye defteri kayıtların zayi olduğunun davacı tarafından öğrenildiği tarih olarak kabul edilemeyeceğini, 01/11/2019 tarihinde hiçbir şekilde öğrenmenin gerçekleşmediğini,

sisteme yükleme yapılmadığını, 2019 yılının 1. ve 7. ayları dahil olmak üzere bu döneme ilişkin defteri kebir ve yevmiye defteri kayıtlarının zayi olduğuna dair herhangi bir uyarı veya problemle karşılaşılmadığını, TTK'nın 82/7'de öngörülen 15 günlük hak düşürücü sürenin, ziya sebebinin meydana gelmesinden değil, öğrenilmesinden itibaren işlemeye başladığını,

açıklanan sebepler ve dosya kapsamındaki deliller dava dilekçelerinde belirtilen siber saldırı olayı neticesinde meydana gelen 2019 yılının 1. ve 7. ayları dahil olmak üzere bu döneme ilişkin defteri kebir ve yevmiye defteri kayıtlarının zayi olma olayının öğrenilme tarihini doğruladığını,

dolayısıyla zayi belgesi talepleri yönünden kanuni koşulların oluştuğu ve davanın süresi içinde açıldığının kabulü gerekirken ilk derece mahkemesince davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığına karar verilmesinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulü ile 2019 yılının 1. ve 7. ayları dahil olmak üzere bu döneme ilişkin defteri kebir ve yevmiye defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." halinde duruşma yapılmadan karar verileceği düzenlenmiştir.

Düzenleme ile birlikte somut olaya gelince; ilk derece mahkemesince e-defter sisteminin ne şekilde oluşturulduğu, Maliyece verilen beratların yedekleme işlemi sonucu verilip verilmediği, siber saldırı sonucu şifreleme işleminin e-defterlere ulaşılmasını engelleyip engellemediği, dava konusu döneme ilişkin kayıtların hangi tarihte sisteme yüklendiği, yükleme olmuşsa yüklemenin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, yükleme işleminin ne şekilde ve ne zaman tamamlandığı hususlarına ilişkin denetime elverişli araştırma yapılıp bilirkişi raporu ile tespit edildikten sonra ve bu konuya dair tüm mevzuat hükümlerinin olaya uygulanması ile talep edenin basiretli tacir yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğinin değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikteki delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşılmakla 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.