Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2021/1742 K.2022/1463

T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi ...

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/07/2021

NUMARASI :...

KARŞI TARAF : HASIMSIZ

TALEP

Zayi Belgesi Verilmesi

TALEP TARİHİ : 16/01/2021

KARAR TARİHİ : 23/11/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 23/11/2022

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin madeni yağlar sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, şirket adresi olan... adresinde uzun süren tadilat sırasında müvekkil şirkete ait pay defterinin kaybolduğunu, müvekkili şirket yetkilileri tarafından yapılan hırsızlık ihbarı başvurusu üzerine ... sayılı dosyasıyla soruşturma açıldığını belirterek, müvekkili ... ait pay defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; tüm dosya kapsamına göre, talep eden tarafından sunulan bilgi ve belgelerin incelendiği, ancak pay defterinin nasıl kaybolduğuyla ilgili kesin ve inandırıcı bir delilin ibraz edilmediği, bu hususta Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... kararı, yine aynı Dairenin 03/12/2014 tarih 2014/13593 esas 2014/18941 karar sayılı örnek ilamlarının bulunduğu, özetle talep edenin basiretli bir tacir gibi defterlerini saklayamadığı ve zayi belgesi verilmesi konusundaki taleplerini ispat edemediği, ayrıca Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturma üzerine kovuşturmaya yer olmadığına kararı da verildiği görülmekle ve yukarıdaki gerekçelerle talep edenin talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Müvekkil şirketin madeni yağlar sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin adresinde uzun süren tadilatlar sebebiyle şirket defterlerinin kutular halinde gerekli özenle, tadilat süresince herhangi bir zarar görmemesi amacıyla bahçeye çıkarıldığını, yine kutuların tadilat bitiminde gerekli özen gösterilerek içeri taşındığını ancak şirket pay defterinin bulunduğu kutunun yerinde olmadığının anlaşıldığını, bunun üzerine 07.01.2021 tarihinde vakit kaybedilmeden müvekkili şirket tarafından polise hırsızlık ihbarında bulunulduğunu,

Polis memurlarının olay yerine geldiğini ancak defterlerin bahçeden çalınmasının şirket binasına girilme gibi bir husus olmaması sebebiyle herhangi bir işlem yapamayacaklarını bildirdiklerini, gerekli araştırmaların yapılmadığını, konuyla alakalı tutanak tutulmadan olay yerinden ayrılındığını, bunun üzerine 08/01/2021 tarihinde Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı dosyayı 2021/690 soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu,

İlk derece mahkemesince savcılık soruşturma dosyasının kovuşturmaya yer olmadığı şeklinde sonuçlandığını gerekçe gösterilerek ret kararı verildiğini, zayi belgesi verilmemesi halinde müvekkili şirket açısından ileride pay oranlarının değişmesi, ortaklıktan çıkma yada ortaklığa dahil olma konusunda müvekkiline hukuki sorunlar yaratacağını,

Soruşturmanın .... ile sonuçlanmasından hırsızlık eyleminin gerçekleşmediği sonucu çıkarılmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin olayı fark ettiği anda polis memurlarını olay mahalline hiç vakit kaybetmeden çağırdığını, bu durumda polis memurlarının gerekli araştırmaları yapamayacağını belirtmesi üzerine suç duyurusunda bulunulduğunu, ilk derece mahkemesince inandırıcı delillerin olmamasını belirtmesinin müvekkilin elinde olan bir durum olmadığını, müvekkili şirketin kendisinden beklenilecek tüm özeni gösterdiğini,

Bugün tarihi itibariyle şirketin taraf olduğu , karara bağlanmış veyahut derdest olan bir dava, takip yada benzeri hukuki bir uyuşmazlık bulunmadığını, şirket paydaşları ve paylarının şirketin ilk gün kurulduğu gibi olup, şirketin ortaklarında ve paylarında bir değişiklik yapılmadığını, şirketin ilk gün kurulduğunda pay defterinde ne yazıyor ise halen o hususların geçerli olup, şu an şirket ortaklığından ayrılmak isteyen bir kişinin ayrılamaz konumda bulunduğunu, bunu karar defterine yazdırılsa bile pay defterine işletilemeyecek halde olması sebebiyle garip bir durum oluşacağını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olaya gelince; davacı yan, ortağı olduğu şirkete ait ortaklar pay defterinin tadilat nedeniyle dışarıya çıkarıldığını, tadilat bittikten sonra defterlerin bulunduğu kutular içeriye alınırken pay defterinin bulunduğu kutunun çalındığından bahisle Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı dosyayı 2021/690 soruşturma sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğu gerekçesiyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin işbu dava açılmıştır.

Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olayda ise, talep eden şirketin davaya konu pay defterinin şirketteki tadilat sırasında kutu içerisinde bahçeye çıkarttığı, korunaklı bir alanda muhafaza edilmediği, bu hale göre talep eden şirket tarafından ticari defter ve kayıtların muhafazası için gerekli olan tedbir ve özenin gösterilmediği anlaşıldığından açılan davanın reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygundur (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih 2006/9938 esas 2007/12819 karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih 2014/13593 esas 2014/18941 karar sayılı emsal içtihatları).

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep edenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.