Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2021/1744 K.2021/1492

T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi .. T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/12/2020

NUMARASI :....

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 11/09/2020

KARAR TARİHİ : 08/12/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 08/12/2021

Taraflar arasındaki zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ülke çapında kadın giyim ve ev aksesuarları sektöründe faaliyet gösteren bir firma olduğunu, ticari defterlerinin usulüne uygun ve yasanın gerektirdiği şekilde e-defter yöntemi ile şirket merkezinde tutulduğunu, ancak şirkete ait bilgisayar serverlarına 20/07/2020 tarihinde fidye virüsü, .... dosya şifreleme ve korsan saldırı düzenlenmesi neticesinde 2016 Ocak-Aralık, 2019 Ocak-Aralık, 2020 Ocak, Şubat ve Mart ayları da dahil olmak üzere aradaki tüm aylara ait e-defter ve berat dosyalarının zarar gördüğünü,

e-defter ve beratlarının bulunduğu klasörün kullanılamaz ve içindeki dökümanlara da ulaşılamaz hale geldiğini, bu durumun anlaşılması üzerine müvekkili şirket tarafından belgelerin kurtarılması amacıyla çalışma başlatıldığını ancak belgelerin kurtarılamayacağının ve bozulduğunun anlaşıldığını beyan ederek, müvekkil şirkete ait 2016 Ocak-Aralık, 2019 Ocak-Aralık, 2020 Ocak, Şubat ve Mart ayları da dahil olmak üzere aradaki tüm aylara ve geçmiş yıllara ait tüm defter, berat, fatura ve sair belgelerin zayi olduğunun tespiti ile taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı şirketin, 3 sıra no'lu ... (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 4.4.1-e maddesinde öngörülen yükümlülüğü yerine getirmediği, e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının muhafazası hususunda özel entegratör bir firmadan destek almadığı, bu durumda davacının bir tacirden beklenen tüm dikkat ve özeni gösterdiğini ve ziyaa uğramanın iradesi dışında olduğunu ve kendisine kusur atfedilemeyeceğinin ileri sürmesine imkan bulunmadığı, hal böyle olunca davacının zayi belgesi verilmesi için gereken şartların varlığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin ülke çapında kadın giyim ve ev aksesuarları sektöründe faaliyet gösteren bir firma olduğunu, ticari defterlerini usulüne uygun ve yasanın gerektirdiği şekilde e-defter yöntemi ile bilgisayar sistemine şirket merkezinin bulunduğu yerdeki muhasebe biriminde usulüne uygun olarak kaydettiğini, davacı şirketin e-defter ve ve beratların bulunduğu muhasebe bilgisayarını açmaya çalışıldığını ancak bilgisayar sistemine erişim sağlayamadığını, bu durum neticesinde...

Başkanlığı'na durumun izah edildiğini, ilgili kurum müvekkili "... ...... yönlendirdiğini, müvekkil şirket kurumun yönlendirmesi ile adı geçen kuruma e-defter ve beratların kurtarılması talebi ile başvurduğunu, ancak uzman laboratuvarca ... .... isimli ... vergi no'lu ticari işletme bünyesindeki ... marka bilgisayara ait ... ... model ve ... seri numaralı hard diskte bulunan verilerine 20/07/2020 tarihinde fidye virüsü, crptolocker dosya şifreleme ve korsan saldırı düzenlenmesi neticesinde, 2016-2019 Ocak - Aralık ayına kadar tüm aylar, 2020 Ocak, Şubat ve Mart aylarına ait e-defter ve berat dosya kayıtlarının zarar gördüğünü,

tüm ... kurtarma metodları denendiği halde kurtarılmasının mümkün olmadığına ilişkin rapor tanzim edildiğini, ilk derece mahkemesince herhangi bir inceleme, araştırma yapılmaksızın davacının basiretli bir iş adamı gibi davranmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu bildirerek inceleme yapılmadan verilen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların (e-defter kayıtları ve beratlarının) zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

05/09/2020 tarihli .......07/09/2020 tarihli irsaliyeli fatura vs.deliller dosya arasında mevcuttur.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

30923 Sayılı Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7.1. maddesinde de "E-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen "mücbir sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi,

zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter uygulama kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığıyla başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için başkanlık tarafından yazılı izin verilir." hükmünü içermektedir.

Aynı Tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4.

Maddesinin 1-e bendinde ise" e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. e-Defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-Defter uygulamasına dâhil olan

mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklanır. e-Defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.

Davacı tarafça, 2016 Ocak-Aralık, 2019 Ocak-Aralık ve 2020 Ocak, Şubat ve Mart aylarına ait e-defter ve berat kayıtlarının zarar gördüğü ve kurtarılmasının mümkün olmadığı, bilişim suçu nedeniyle berat kayıtlarının zarar gördüğü ve kurtarılmasının mümkün olmadığı,

bu nedenle davacı şirkete ait 2016 Ocak-Aralık, 2019 Ocak-Aralık ve 2020 Ocak, Şubat ve Mart aylarına ait e-defter ve berat kayıtları ile geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğu iddia edilerek zayi belgesi verilmesi talebiyle eldeki dava açılmış ise de, dosya kapsamından davacının zayi belgesi verilmesini talep ettiği belgeler yönünden 29/07/2020 tarihinde ... ...

Kurtarma Adli Bilişim Labaratuvarına başvuruda bulunduğu, labaratuvar tarafından 05/09/2020 tarihli rapor ile dava konusu e-defter ve berat dosyalarının onarımının ve kurtarılmasının mümkün olmadığının tespit edildiği, davacının dava konusu e defter ve beratların ikincil kopyalarının bakanlık sistemine yüklenmesi hususunda gerekli işlemleri yapmadığı, hal böyle olunca, davacı şirketin defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özenin göstermediği, kayıtların özenle korunması ve saklanması gerekmesine rağmen, 3 Sıra No'lu ...

(Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 4.4.1-e maddesinde öngörülen yükümlülüğü yerine getirmediği, e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının muhafazası hususunda özel entegratör bir firmadan destek almadığı, anlaşılmakla ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep edenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.