İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/1748 K.2021/1359

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesi ile.

Davalı şirkete ait ... plakalı aracın 27.06.2017 tarihinde Yavuz Sultan Selim köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu üzerinde seyir halinde iken Poyraz Üst Geçiş Çıkışında bariyerlere çarparak bariyerlerin hasara uğramasına sebebiyet verdiğini, davalı şirkete ait ... plakalı aracın verdiği kaza neticesinde 71.638,81.-TL tutarında maddi zarar meydana geldiğini, bahse konu müvekkili şirketin zararlarının davalı şirket tarafından giderilmediği, bunun üzerine davalı şirket aleyhine İstanbul ...

İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, itiraz neticesinde takibin durduğunu, davalı şirketin, müvekkili şirketin alacağını ödemekten kaçabileceği, mal varlığı değerlerini elden çıkarma yoluna gidebileceği endişesi yarattığını, davalı şirketin hiçbir açıklama göstermeksizin likit borcunu ödemekten kaçmasının müvekkili şirketin alacağına kavuşmasını zorlaştıracağını ve hatta imkansız hale getireceğini iddia ve beyan ederek davalı şirkete ait ... plakalı aracın ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin 13/07/2021 tarihli ara kararı ile "Alacağın bu aşamada varlığı ve muaccel olduğunun yaklaşık olarak ispatı noktasında dosyada yeterli delil bulunmadığı, İ.İ.K.'nun 257. vd. maddeleri gereği ihtiyati haciz isteminde bulunabilmek için aranan koşulların somut olayda gerçekleşmediği" gerekçesi ile ihtiyati haciz talebin reddine karar verilmiştir.

Verilen ara karara karşı davacı vekilince yasal süresi içerisinde istinaf yasa yoluna başvurulmuş olup, istinaf nedenleri olarak: gerçekleşen trafik kazası nedeniyle müvekkil şirketin maddi zarara uğradığını, ihtiyati haciz talep edebilmek için alacağın muaccel olmasının yeterli olduğunu, ayrıca alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve borçlunun ödemeden kaçınması nedeni ile müvekkilin alacağına kavuşmasının zorlaşacağını hatta imkansız hale geleceğini ileri sürmüştür.

Uyuşmazlık, ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik verilen kararın usul ve esas yönden hukuka uygun olup olmadığı noktasında toplanmıştır. 2004 Sayılı İİK'nın 257 ve devamında ihtiyati haciz düzenlenmiştir. İhtiyati haciz şartları 257. Maddede, 258. Maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir. 258. Maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir.

Bir alacak için İhtiyati haciz isteyen kişinin o alacağın alacaklı sıfatına sahip olması gerekir. Yani ancak alacağın alacaklısı İhtiyati haciz isteyebilir. Bu durum hakimin maddi hukuku araştırması gerektiği sonucunu beraberinde getirmektedir. Hakim, ibraz edilen delilerden İhtiyati haciz isteyen kişinin alacaklı sıfatına sahip olduğuna kanaat getirirse İhtiyati hacze İlişkin şart gerçekleşmiş demektir (İİK m.258/1).

Alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur. İbraz edilen ispat vasıtası, iddia edilen hakkın varlığını ispatlamaya elverişli olmalıdır. Diğer yandan, alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamaktadır.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi İhtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. Bireylere etkin hukuki himaye sağlamaktır. Talep edilen alacağın ise vadesinin gelmiş olması gerekir ( İİK m.257/1). Alacağın muaccel olduğu an, ya tarafların anlaşması veya bir ihbar yada kanun hükmü veya hukuki ilişkinin mahiyeti ile belirlenir.

Muacceliyet ile temerrüdü karıştırmamak gerekir. Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrüt olur. Diğer yandan alacağın rehinle temin edilmemiş olması gerekir. Vadesi gelmemiş alacaklarda ihtiyati haciz kararı verilmesinin şartları İİK 257/2. fıkrada sınırlı şekilde sayılmıştır. Somut olayda, davalı şirkete ait aracın, davacının işlettiği otoyolda sebebiyet verdiği iddia olunan trafik kazası nedeni ile uğranılan zararının tazmini talep edilmiştir.

Meydana gelen trafik kazasında davalının kusuru ile oluşan zararın miktarı yargılama sonucu belirlenebileceği, bu aşamada ibraz edilen belgelerin niteliği ve dosya kapsamına göre, İİK 258/1. Maddesinde düzenlenen kanaat getirecek deliller kapsamında değerlendirilemeyeceğinden mahkemece verilen ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan ihtiyati haciz talep eden davacı şirket vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M