Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1630 K.2025/340

Taraflar arasındaki rücuen tazminat istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik verilen hükme karşı, davalı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı. Kurumun Yönetim Kurulunun 12/02/2004 tarih ve 2/145 no'lu kararı ile ... İşletmeleri(...) Müessesesi Müdürlüğünün kurulmasına, ... İşletmeleri (...) Müdürlüğünün, bu müesseseye bağlanmasına ve Ticaret Siciline tesciline karar verildiğini, ... İşletmeleri Müessese Müdürlüğü' nün(...) ise, Özelleştirme Yüksek Kurulunun kararı ile ... ... ve Tic. A.Ş.(...)’ne bağlandığını, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 26/08/2013 tarihli ve 2013/146 Karar sayılı kararı ile ...

Kurumu S.S. ...(...) Müessese Müdürlüğü ile bu Müesseseye bağlı olan ...

İşletmesi(...) Müdürlüğü'nün özelleştirme kapsamına alındığını, Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 26/08/2013 tarihli ve 2013/148 Karar sayılı kararı ile Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından özelleştirme kapsam ve programındaki ... ve ... ve bunlar tarafından kullanılan taşınır taşınmazlar, faaliyette bulundukları ruhsatların kapsadığı maden sahaları, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkındaki Kanun'un 2-i maddesine istinaden tüm hak ve yükümlülükleri, personeli ile birlikte ... ... ve Ticaret A.Ş.(...)’ye devredildiğini, Yüksek Planlama Kurulunun 03/09/2012 tarih ve 2012/T-14 sayılı kararında ...

Kurumu Genel Müdürlüğü'ne bağlı ... İşletmesi Müessese Müdürlüğü'nün öncelikle İşletme Müdürlüğüne dönüştürülmesine ve ... İşletmeleri Müdürlüğü'nün bütün hak ve vecibeleriyle ... A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne bağlanmasına, yine aynı YPK kararının 5 inci maddesinde, “bu karara ilişkin işlemlerin; ... A.Ş. Genel Müdürlüğü ile ...

Genel Müdürlüğünün düzenleyecekleri protokolün Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca onaylanmasını müteakiben yürürlüğe girerek gerçekleşmesine” karar verildiğini, YPK kararına dayanılarak ... ile protokol düzenlendiğini, her üç işletmenin de bedelsiz olarak tüm hakları ve varlıklarının ...ne devredildiğinden,

tüm vecibeleri de ...'nün üstlendiğinin kabul edilmesi gerektiğini, tarafından ödenen işçilik alacaklarının da ...'ye ait borçlar olmadığını, devredilen işletmelerin borçları olduğunu, dekontları sunulan ve anlaşmayla sonuçlanan arabuluculuk görüşmeleri sonucunda ödenen işçilik alacakları yönünden, ...'a rücu haklarının bulunduğunu, ÖYK, YPK kararları ile ...'a devrolunan ..., ...,

... işletmelerinde taşeron işçisi olarak çalışan dava dışı işçilere ödenmek zorunda kalınan işçilik alacakları ve arabuluculuk ücretleri toplamı olan 299.366,61-TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı; açılan davayı kabul etmediğini, yetki, görev, zamanaşımı, hak düşürücü süre, taraf ehliyeti, hukuki yarar yokluğu, iş bölümü, derdestlik ve husumet yönünden itirazlarını sunduklarını, açılan davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, aksi halde ise, emsal Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/145 esas 2018/299 karar sayılı kararında müvekkili kurumun bir sorumluluğunun bulunmadığının belirlendiğini, her ne kadar yapılan protokolde devir kapsamındaki her çeşit personelin doğmuş doğacak her türlü hak,

alacak ve tazminatlarından kurumun sorumlu olduğu belirtilmiş ise de işçilik alacakları ödenen personellerin devir öncesi sözleşmelerinin feshedildiğini, bu personelin devir kapsamına girmediğini ve devir öncesi yapılmış ve bitmiş sözleşmeden dolayı kurumun sorumlu tutulamayacağını, protokol maddesine dayalı rücu talebinin haksız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde, öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanlarının nazara alınacağı, sözleşme protokolüne göre, davalı ...'a devredilen işletmelerin, tüm personeli, tüm taşınır taşınmaz malları, doğmuş ve doğacak tüm alacak ve borçlarıyla, bedelsiz olarak devredildiği, davacı ile davalı kurum arasında imzalanan Protokolde;

devrin, "Tüm personeli, varlıkları, hak ve vecibeleri ile birlikte", "Devir anından itibaren devre konu tüm taşınmaz malların mülkiyeti ile diğer ayni hakların (irtifak, intifa) ve yasalara bağlı olarak yapılmış taahhüt ve protokollerdeki hakların, tüm hak ve vecibeleri ile birlikte,” yapıldığı, "devir dolayısıyla, kaynaklandığı döneme bakılmaksızın, her çeşit personelin, doğmuş ve doğacak her türlü hak, alacak ve tazminatlarından münhasıran ... A.Ş.

Genel Müdürlüğünün sorumlu olduğu” hususu açıkça düzenlendiğinden, davacının, bilirkişi tarafından hesaplanan, devredilen işletmelerde çalışan işçilere ödenen işçilik alacaklarını, sözleşme ve protokol kapsamında, davalı ... A.Ş.

Genel Müdürlüğünden rücuan tazminini talep edebileceği kanaat ve sonucuna varıldığı gerekçesiyle; " Davanın KABULÜ ile, 299.366,61-TL rücuen tazminatın her bir davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere, 1- ... için Arabuluculuk No: 2019/ 151341 olup,08.07.2019 tarihinde ödenen: 6.813,00.TL.'sinin, 2- ... için Arabuluculuk No: 2019/144797 olup,08.07.2019 tarihinde ödenen : 13.675,00.TL.'sinin, 3- ... için Arabuluculuk No: 2019/151340 olup,08.07.2019 tarihinde ödenen: 4.876,00.TL.'sinin, 4- ... için Arabuluculuk No: 2019/151339 olup,08.07.2019 tarihinde: ödenen: 7.201,00.TL.'sinin,

5- ... için Arabuluculuk No: 2019/151338 olup,08.07.2019 tarihinde ödenen: 8.444,00.TL.'sinin, 6- ... için Arabuluculuk No: 2019/144799 olup,08.07.2019 tarihinde ödenen: 7.031,00.TL.'sinin, 7- ... için Kütahya 1. İş Mahkemesi 2017/312 Esas mahkeme ilamı gereğince Tavşanlı icra Dairesi 2018/3352 Esas nolu esas nolu dosyasına, 05.03.2019 tarihinde ödenen: 22.419,91.TL.'sinin 8- ... için Kütahya 2. İş Mahkemesi 2015/573 Esas mahkeme ilamı gereğince Tavşanlı icra Dairesi 2018/2927 Esas nolu esas nolu dosyasına, 25.11.2019 tarihinde ödenen: 43.870,04.TL.'sinin,

9- ... için Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/469 Esas mahkeme ilamı gereğince İzmir 20. icra Dairesi 2017/22876 Esas nolu esas nolu dosyasına, 12.03.2018 tarihinde ödenen: 25.924,88.TL.'sinin, 10- ... için Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/145 Esas mahkeme ilamı gereğince İzmir 19. icra Dairesi 2018/7408 Esas nolu dosyasına, 25.06.2018 tarihinde ödenen.

7.566,06.TL.'sinin, 11- ... için Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/388 Esas mahkeme ilamı gereğince İzmir 19. icra Dairesi 2018/6555 Esas nolu dosyasına, 22.10.2018 tarihinde ödenen: 6.453,93.TL.'sinin, 12- ... için Milas Arabuluculuk No: 2019/144796 olup, 08.07.2019 tarihinde ödenen : 6.060,00.TL.'sinin, 13- ... için Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/474 Esas mahkeme ilamı gereğince İzmir 19. icra Dairesi 2018/76549 Esas nolu dosyasına, 11.11.2019 tarihinde ödenen : 17.690,57.TL.'sinin, 14- ... için Kütahya 2. İş Mahkemesi 2015/428 Esas mahkeme ilamı gereğince Tavşanlı icra Dairesi 2018/3348 Esas nolu dosyasına,

19.11.2019 tarihinde ödenen : 44.528,09.TL.'sinin, 15- ... için Kütahya 1. İş Mahkemesi 2016/112 Esas mahkeme ilamı gereğince İstanbul 4.icra Dairesi 2017/26456 Esas nolu dosyasına, 19.12.2017 tarihinde ödenen : 17.254,16.TL.'sinin, 16- ... için Kütahya 2. İş Mahkemesi 2015/418 Esas mahkeme ilamı gereğince Tavşanlı icra Dairesi 2018/3347 Esas nolu esas nolu dosyasına, 19.11.2019 tarihinde ödenen: 24.881,24.TL.'sinin, 17- ... için Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/1277 Esas mahkeme ilamı gereğince Milas icra Dairesi 2019/3305 Esas nolu dosyasına, 24.06.2019 tarihinde ödenen : 9.047,72.TL.'sinin,

18- ... için Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/588 Esas mahkeme ilamı gereğince, Milas icra Dairesi 2017/2874 Esas nolu dosyasına,25.04.2018 tarihinde ödenen.

7.707,90.TL.'sinin, 19- ... için Arabuluculuk No: 2019/396269 olup;31.01.2020 tarihinde ödenen: 5.734,67.TL.'sinin, 20- ... için Arabuluculuk No: 2019/3962670 olup, 31.01.2020 tarihinde ödenen: 5.787,44.TL.'sinin, 21-Arabuluculuk ücreti için 08.07.2019 tarihinde ödenen: 6,400,00.TL.'sinin, Ayrı ayrı olmak üzere yukarıdaki alacakların belirtilen ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, " ilişkin karar verilmiş, karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu rücu edilen ödemelerin taşeron işçilere ilişkin olduğunu, ... bünyesinde çalışan işçiler söz konusu olup devir tarihi öncesi iş akitleri davacı tarafından sonlandırılmakla, sorumluluğun davacıya ait olduğunu, ... ve ...'nin önce, 26/08/2013 tarihinde mülga ...'a devredildiğini, sonrasında ...'ın, 30/07/2015 tarihinde tüzel kişiliğinin sonlandırılması amacıyla her türlü hak ve vecibelerle teşekküle bağlandığını, hükme dayanak protokol hükümlerinin( her çeşit personelin) ...'nin devrine ilişkin olduğunu, ... ve ...'nin devrinde ise sadece her türlü kamu personelinin devrinden söz edildiğini, bunun taşeron işçilerini kapsamadığını, sorumluluğu bulunmadığını ileri sürmüştür.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; Özelleştirme Yüksek Kurulu, Yüksek Planlama Kurulu kararları ile davalı ...'a devrolunan ... İşletmeleri(...), ... işletmeleri(...) ve ... İşletmelerinde(...) çalışan işçilere, davacı tarafından, icraen ve dava şartı arabuluculuk yoluyla ödenen İşçilik alacakları ve arabuluculuk ücretlerinin, bu işletmelerin devredildiği davalı kurumdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Davacı ... Kurumuna bağlı bulunan ... İşletmeleri (...) ile ... İşletmelerinin (...), 26/08/2013 tarihinde, ... İşletmelerinin (...) ise, 30/07/2015 tarihinde ...'ın tüzel kişiliğinin sona erdirilmesiyle ...'a devredildiği, devredilen işletmelerde çalışan ve iş akitleri feshedilen işçiler tarafından, devirden önce, işçilik alacağı talepli davalar açılarak bu davalarda husumetin, İş Kanunu hükümleri uyarınca üst işveren olması hasebiyle davacı ...

Genel Müdürlüğü'ne yöneltildiği, davacı ... tarafından, dava dışı 20 işçiye ait işçilik alacaklarının, gerek iş mahkemesi ilamları uyarınca, gerekse dava şartı arabuluculuk aşamalarında taraflarca anlaşmaya varılması üzerine, 26/08/2013 ve 30/07/2015 olan devir tarihleri sonrası dava dışı işçilere ödendiği, elde ki davada; davacı kurumun, dava dışı işçilere ... ve ...'nin devir tarihi (26/08/2013) ile ...'ın, davalı ...'a devir tarihi (30/07/2015) sonrası ödediği işçilik alacaklarının, devir protokolü hükümlerine dayalı olarak bu işletmelerin devredildiği davalı kurum olan ...'dan, rücuen tahsilini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Davalı ... ise; ...'nin devir protokolünde her çeşit işçiden söz edilirken ... ve ...'nin devrinde, sadece kamu personelinden söz edildiğini, ödeme yapılan işçilerin, ... bünyesinde hizmet alım sözleşmelerine dayalı işe alınan taşeron işçileri olup bu işçilerin sözü edilen " her türlü kamu personeli " kapsamına girmediklerini savunmaktadır.

Davacı kurum tarafından, yukarıda hüküm bölümünde belirtilen söz konusu İş Mahkemesi ilamları ve arabuluculuk anlaşmaları uyarınca ödenen işçilik alacaklarına ilişkin tarafların sorumluluğunun kapsamının tespiti ile tayinini belirleyebilmek için öncelikle ... İşletmeleri , ... İşletmeleri ile ... İşletmelerinin, davalı ...'a devri ile ilgili düzenlemelerin, idari kararların ve varsa taraflar arasında imzalanan devir sözleşmelerinin incelenmesi gerekecektir.

Öncelikle dosyada mevcut davacı ... dayanağı olan 05/10/2012 tarihli ... ... İşletmesi Müdürlüğü'nün(...) ... A.Ş. 'ye devrine ilişkin Protokol hükümlerinin incelenmesinde. Protokolün 1. maddesinde;“... İşletmesi Müdürlüğünün tüm personeli, varlıkları, hak ve vecibeleri ile birlikte ... A.Ş. Genel Müdürlüğüne, iş bu protokolün Bakanlık Makamınca onaylanacağı tarih itibariyle devredilmesine” Protokolün 4. maddesinde.

“Devir anından itibaren devre konu tüm taşınmaz malların mülkiyeti ile diğer ayni haklarınlirtifak, intifa) ve yasalara bağlı olarak yapılmış taahhüt ve protokollerdeki hakların, tüm hak ve vecibeleri ile birlikte ... A.Ş. Genel Müdürlüğüne devredilmesine,” Protokolün 5. Maddesinde. “Devir dolayısıyla, kaynaklandığı döneme bakılmaksızın, devir kapsamındaki her çeşit personelin, doğmuş ve doğacak her türlü hak, alacak ve tazminatlarından münhasıran ... A.Ş.

Genel Müdürlüğünün sorumlu olmasına” ilişkin karar verilerek protokolün taraf yetkililerince imzalandığı anlaşılmaktadır. Davacı kurum, burada sözü edilen "...her çeşit personel..." kavramına, dava dışı taşeronlar tarafından hizmet alım sözleşmeleri uyarınca çalıştırılan tüm işçilerin de dahil olduğunu, uyuşmazlığın çözümünde bu protokol hükümlerinin uygulanması gerektiğini ileri sürmektedir.

Dairemizce, davalı kuruma, ... ve ...'nin devir şartlarına yönelik bir protokol bulunup bulunmadığı sorularak varsa dayanak belgelerin gönderilmesine yönelik yazılan yazıya verilen 17/03/2025 tarihli davalı ... yazı cevabı kapsamında;" Bilindiği üzere Özelleştirme Yüksek Kurulunun 26.08.2013 tarihli 2013/146 Karar No.lu kararıyla ... ... ve Ticaret A.Ş. (...), ... ... ve Ticaret A.Ş. (...), ... İşletmesi Müessesesi (...) ve ...'ye bağlı ...

İşletmesi (...) özelleştirme kapsam programına alınmıştır. Yine 26.08.2013 tarihli 2013/148 Karar No.lu karar ile ... ve ... tarafından kullanılan taşınır ve taşınmazların, bazı ruhsatların, bu ruhsatların kapsadığı Maden Sahalarının ve buralarda çalışan her türlü kamu personelinin tüm hak ve yükümlülükleri ile birlikte ...'a bedelsiz olarak devredilmesine karar verilmiştir.

Bu husus, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından ...'ye yazılmış olan 27.08.2013 tarihli 89214030 sayılı "... ve ..." konulu yazıda şöyle ifade edilmiştir: "(...) Öte yandan ÖYK'nın 26/08/2013 tarih ve 2013/148 no.lu kararı ile de;

...'nin, ... tarafından kullanılan taşınır ve taşınmazların, (...) No.lu Ruhsatların, bu Ruhsatların kapsadığı Maden Sahalarının ve buralarda çalışan , ...'nin, ... tarafından her türlü kamu personelinin kullanılan taşınır ve taşınmazların, (...) No.lu Ruhsatların, bu Ruhsatların kapsadığı Maden Sahalarının ve burada çalışan her türlü kamu personelinin tüm hak ve yükümlülükleri ile birlikte ... ... ve Ticaret A.Ş. (...)'ye bedelsiz olarak devredilmesine karar verilmiştir." ... ile Teşekkülümüz arasında,

... ve ...'nin devrine ilişkin olarak imzalanmış bir protokol olmayıp devre ilişkin hususlar yalnızca ÖYK kararlarındadır. ... ile aramızda yalnızca ... İşletmesi Müdürlüğünün (...) devrinde protokol imzalanmış olup bu protokolde kamu personeli sınırlandırmasına gidilmeksizin tüm personelin devrine ilişkin hüküm mevcuttur.

Ancak ... ve ...'nin devrinde böyle bir protokol olmayıp ÖYK kararlarında da taşeron işçileri de dahil edecek şekilde tüm işçilerin hak ve vecibelerinin ...'a devredildiğine ilişkin bir hüküm mevcut olmayıp yalnızca kamu personelinin hak ve yükümlülükleri ile Teşekkülümüze devredildiği kararlaştırılmıştır." şeklinde cevap verilerek yazı ekinde ilgili ÖYK kararlarının bir örneğinin gönderildiği görülmüş, elde ki uyuşmazlığın çözümünde sözü edilen Özelleştirme Yüksek Kurulu kararlarının göz önünde bulundurulması ile "her türlü kamu personeli" kavramına,

dava dışı taşeron işçilerinin dahil olup olmayacağı hususunun açıklığa kavuşturulması gerekeceği değerlendirilmiştir.

Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 26/08/2013 tarihli, 2013/146 Karar sayılı, " ..., ..., ... ve ... " konulu kararının 1.maddesinde " ... ... ve Ticaret A.Ş. (...)'in, ... ... ve Ticaret A.Ş. (...) 'in, ... ve ... tarafından kullanılan ... A.Ş. ve Hazine'nin mülkiyetindeki taşınmazların, ... ve ... tarafından kullanılan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazların, ... İşletmesi (...) Müessesesinin, ... Müessesesine bağlı ... İşletmesi (...) 'nin, ...

Müessesesi ve ... tarafından kullanılan taşınmazların, Türkiye Kömür İşletmeleri (...) adına kayıtlı 10413, 32234, 20058131, 20068010, 62689, 11081, 7390, 64436, 20060472, 20058130 ve 200902506 nolu Ruhsatların ve bu Ruhsatların kapsadığı Maden Sahalarının özelleştirme kapsam ve programına alınmasına," 2.maddesinde; "...'a ait ... Termik Santralinin, ...'a ait ... Termik Santralinin ve ... tarafından kullanılan taşınırların "varlık satışı"; ... ve ...

Termik Santralleri tarafından kullanılan taşınmazların, ...'nin üzerinde bulunduğu taşınmazların ve ... tarafından kullanılan taşınmazların "varlık satışı" veya "Kullanım İzninin Devri"; ... adına kayıtlı 10413, 32234,20058131 ve 20068010 Nolu Ruhsatların ve bu Ruhsatların kapsadığı Maden Sahalarının " İşletme Hakkının Verilmesi" yöntemi ile bir bütün halinde özelleştirilmesine," 3.maddesinde; " ...'a ait Yatağan Termik Santralinin ve ...

Müessesesi tarafından kullanılan taşınırların "varlık satışı". Yatağan Termik Santrali tarafından kullanılan taşınmazların, ... Müessesesinin üzerinde bulunduğu taşınmazların ve ...

Müessesesi tarafından kullanılan taşınmazların "varlık satışı"; veya "Kullanım İzninin Devri"; ... adına kayıtlı 62689, 11081, 7390, 64436, 200660472, 20058130 ve 200902506 Nolu Ruhsatların ve bu Ruhsatların kapsadığı Maden Sahalarının "İşletme Hakkının Verilmesi" yöntemi ile bir bütün halinde özelleştirilmesine," 4.maddesinde; " Özelleştirme işlemlerinin 31/12/2016 tarihine kadar tamamlanmasına" karar verildiği; yine Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 26/08/2013 tarihli, 2013/148 Karar sayılı, " ..., ... ve ... " konulu kararında; " a) ...

İşletmesi (...)'nin, ... tarafından kullanılan taşınır ve taşınmazların, 10413, 32234, 20058131 ve 20068010 Nolu Ruhsatların, bu Ruhsatların kapsadığı Maden Sahalarının ve buralarda çalışan her türlü kamu personelinin, b) ...

İşletmesi (...)'nin, ... tarafından kullanılan taşınır ve taşınmazların, 62689, 11081, 7390, 64436, 20060472, 20058130 ve 200902506 Nolu Ruhsatların, bu Ruhsatların kapsadığı Maden Sahalarının ve buralarda çalışan her türlü kamu personelinin, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 2-i maddesine istinaden tüm hak ve yükümlülükleri ile birlikte ... ... ve Ticaret A.Ş. (...) 'ye bedelsiz olarak devredilmesine karar verilmiştir." şeklinde karar verildiği görülmektedir.

Mahkemece dosya kapsamında yapılan inceleme ile aldırılan bilirkişi raporunda özetle;" S.S. ... (...) Müessese Müdürlüğü ile bu Müesseseye bağlı olan ...

İşletmesi (...), Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 26.08.2013 tarihli ve 2013/148 Karar sayılı kararı ile : kullanıları taşınır. taşınmazlar, faaliyette bulundukları ruhsatların kapsadığı maden sahalarının ve bunlarda çalışan her türlü kamu personelinin, tüm hak ve yükümlülükleri, personeli ile birlikte ... ... ve Ticaret A.Ş. (...)' e bedelsiz olarak devredilmiştir. “...

İşletmesi Müdürlüğü, Yüksek Planlama Kurulunun 03.09.2012 tarih ve 2012/7-14 sayılı kararı ile; bütün hakları ve vecibeleriyle ... A.Ş. Genel Müdürlüğüne bağlanmasına karar verilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan deyre ilişkin Protokolde “tüm personeli, varlıkları, hak ve vecibeleri ile birlikte", "Devir anından itibaren devre konu tüm taşınmaz malların mülkiyeti ile diğer ayni hakların (irtifak, intifa) ve yasalara bağlı olarak yapılmış taahhüt ve protokollerdeki hakların, tüm hak ve vecibeleri ile birlikte devredilmesine,” ve Devir dolayısıyla, kaynaklandığı döneme bakılmaksızın, devir kapsamındaki her çeşit personelin, doğmuş ve doğacak her türlü hak, alacak ve tazminatlarından münhasıran ...

A.Ş. Genel Müdürlüğünün sorumlu olmasına karar verilmiştir.

Davalı ...' a devredilen işletmelerin ÖYK , YPK kararı ile bir kurumdan alınıp diğer kuruma bedelsiz olarak bağlanması şeklinde olduğu, İşletmelerin ...ne devrinin; taşınır taşınmazlar, faaliyette bulundukları ruhsatların kapsadığı maden sahalarının ve bunlarda çalışan her türlü kamu personelinin, tüm hak ve yükümlülükleri, personeli ile birlikte olduğu, ...'a devredilen işletmelerin tüm personeli, tüm taşınır taşınmaz malları, doğmuş ve doğacak tüm alacak ve borçlarıyla, bedelsiz olarak devredildiği, Davacı ile davalı kurum arasında imzalanan Protokol incelenmesinde; devrin "tüm hak ve vecibeleri ile birlikte" yapıldığı,

devir dolayısıyla, kaynaklandığı döneme bakılmaksızın, her çeşit personelin, doğmuş ve doğacak her türlü hak, alacak ve tazminatlarından münhasıran ... A.Ş. Genel Müdürlüğünün sorumlu olduğu açıkça düzenlendiğinden. Davacı kurum tarafından, devredilen işletmelerde çalışan işçilere ait ödenen işçilik alacaklarını, davalı ... A.Ş. Genel Müdürlüğünden rücuan tazminini talep edebileceği kanaatine varıldığı," hususları belirtilmiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyada mevcut dava dışı işçilere ilişkin SGK dökümünden ve dayanak mahkeme ilamları kapsamından, işçilerin, dava dışı taşeronlar bünyesinde hizmet alım sözleşmeleri uyarınca çalıştıkları, davacı ...'nin, İş Kanunu hükümleri uyarınca üst işveren olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamında mevcut davalı kurum yazışmalarından, dava dışı işçilerle ilgili dava konusu edilen işçilik alacak kalemlerinin, 22/07/2011 - 29/09/2012 tarih aralığına ilişkin oldukları, 29/09/2012 tarihinde dava dışı taşeronlar bünyesinde çalışan işçilerin iş akitlerinin feshi nedeniyle, yukarıda işaret edilen 26/08/2013 ve 30/07/2015 tarihindeki devirlere kadar olan ve ...'ye bağlı ... ile ... nezdinde doğan işçilik alacaklarından dolayı sorumluluğun kime ait olduğu, dava dışı işçilerin çalışmalarının ..., ..., ... ile (... ve ...'nin devrinin yapıldığı) ... bünyesinde olup olmadığı,

davacının, dava dışı işçilere ödediği tutarları, davalı devralan kuruma rücu edip edemeyeceği, dava açan taşeron işçilerinin kamu personeli statüsünde olup olmadıkları hususlarında ihtilaf bulunduğu anlaşılmaktadır.

Hemen belirtmek gerekirse, mahkemece hükme esas alınan ve az yukarıda incelenen bilirkişi raporunda sözü edilen protokol ve ilgili hükümlerinin, 05/10/2012 tarihli ... ... İşletmesi Müdürlüğü'nün(...), ...

A.Ş. 'ye devrine ilişkin Protokol ve hükümleri olduğu, elde ki uyuşmazlıkta söz konusu protokol ve hükümlerinin, dosya kapsamında mevcut dayanak ilamlar ile zorunlu arabuluculuk tutanakları kapsamına göre dava dışı taşeron işçilerinin bir kısmının çalışmalarının bulunduğu belirlenen ... ile ... yönünden uygulanma yeri bulunmayacağı, yukarıda incelenen ÖYK kararları kapsamında, ...'nin devrine ilişkin protokol hükümlerinin,

... ile ...'nin devrinde de uygulanacağına dair her hangi bir atıf bulunmadığı gibi buna ilişkin başkaca bir düzenlemeye de yer verilmemiş olduğu davalı kurum yazı cevapları kapsamıyla açıklığa kavuşturulmuş olup ... ile ... nezdinde çalışmaları bulunan dava dışı işçiler yönünden, yukarıda açıklanan ÖYK kararları kapsamı göz önünde bulundurularak davalının sorumluluğunun kapsamı ve miktarının tayini gerekecektir.

O halde, az yukarıda belirtildiği üzere ... ve ...'nin, önce 26/08/2013 tarihinde ...'a, sonrasında ...'ın tüzel kişiliğinin sonlandırılması ile 30/07/2015 tarihinde davalı ...'a devrine ilişkin söz konusu ÖYK kararlarında yer verilen " ...buralarda çalışan her türlü kamu personelinin..." bölümünde ki "kamu personeli" kavramının incelenmesi gerekecektir.

Ülkemizde kamu personel sistemi idari, askeri, akademik ve adli alan üzerinde yükselmekte ve bu dört alanda çalışan personelin ayrı mevzuatı bulunmaktadır. Tarihsel gelişme çizgisi üzerinde izlendiğinde geçmişte de kamu istihdamının hemen hemen aynı alanlara bölünerek kurulduğu görülmektedir. Bu alanlarda istihdamın temel özellikleri birbirlerinden farklıdır.

İdari personel 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK) 'na, Askeri personel 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu (TSK) 'na, Akademik personel 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu'na, Hakimler ve Savcılar 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'na tabi olarak çalışmaktadır. 657 sayılı DMK'ya göre kamu kesiminde dört tür istihdam bulunmakta olup bunlar yasanın 4.maddesine göre " Memur, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçi " olarak sayılmıştır.

İşçi tanımı, 657 sayılı kanunun 4/D maddesinde yapılmakla bu hükme göre 657 sayılı kanunun 4.maddesinin A,B ve C fıkraları dışında kalan kişiler işçidir ve işçiler için 657 sayılı kanun hükümleri uygulanmamakta olup İş Kanunu hükümleri uygulanacak, kamu hizmeti verilmesi esas alınacaktır.

Bu hükümler, dayanak kesinleşmiş mahkeme ilamları ile dava şartı arabuluculuk anlaşma tutanakları, ödemelere ilişkin banka havale dekontları, icra dosyaları kapsamları ve en geniş anlamda işçi tanımı ile ...'nin devir protokolü ve ... ile ...'ye ilişkin ÖYK kararları kapsamı göz önünde bulundurulduğunda, somut dosya kapsamında toplanan delillere göre, Kütahya 1. ve 2. İş Mahkemelerinin kesinleşen ilamları ( ... için Kütahya 1. İş Mahkemesi 2017/312 Esas mahkeme ilamı, ... için Kütahya 1. İş Mahkemesi 2016/112 Esas mahkeme ilamı, ... için Kütahya 2. İş Mahkemesi 2015/573 Esas mahkeme ilamı,

... için Kütahya 2. İş Mahkemesi 2015/428 Esas mahkeme ilamı, ... için Kütahya 2. İş Mahkemesi 2015/418 Esas mahkeme ilamı) kapsamında işçilik alacakları istemiyle dosyamız davacısı ...'ye üst işveren sıfatıyla dava açan davacı işçiler ...'ın, ... bünyesinde çalışmaları bulunduğu, bu durumda ...'nin devrine ilişkin mevcut 05/10/2012 tarihli Protokol hükümleri uyarınca, davalı ...'ın da açık kabulünde olduğu üzere, Protokolün 5. Maddesinde.

“Devir dolayısıyla, kaynaklandığı döneme bakılmaksızın, devir kapsamındaki her çeşit personelin, doğmuş ve doğacak her türlü hak, alacak ve tazminatlarından münhasıran ... A.Ş. Genel Müdürlüğünün sorumlu olmasına” ilişkin düzenlemede sözü edilen her çeşit personel tanımına söz konusu belirtilen dava dışı taşeron işçilerinin de girdiği tartışmasız olup bu hususta taraflar arasında bir ihtilafta bulunmadığından,

... için Tavşanlı İcra Müdürlüğü'nün 2018/3352 Esas sayılı takip dosyasına 05/03/2019 tarihinde yapılan 22.419,91-TL tutarlı ödemenin, ... için İstanbul 4. İcra Müdürlüğü'nün 2017/26456 Esas sayılı takip dosyasına 19/12/2017 tarihinde yapılan 17.254,16-TL tutarlı ödemenin, ... için Tavşanlı İcra Müdürlüğü'nün 2018/2927 Esas sayılı takip dosyasına 25/11/2019 tarihinde yapılan 43.870,04-TL tutarlı ödemenin, ... için Tavşanlı İcra Müdürlüğü'nün 2018/3348 Esas sayılı takip dosyasına 19/11/2019 tarihinde yapılan 44.528,09-TL tutarlı ödemenin,

... için Tavşanlı İcra Müdürlüğü'nün 2018/3347 Esas sayılı takip dosyasına 19/11/2019 tarihinde yapılan 24.881,24-TL tutarlı olmak üzere ilama dayalı icraen yapılan ödemeler toplamı 152.953,44-TL'nin, davacı ... tarafından, davalı ...'a rücu edilebileceğinin kabulü gerekir.

Yine az yukarıda işaret edilen değerlendirmeler çerçevesinde.

Milas (İş) 1.Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/469 Esas, 2017/1277 Esas, 2015/588 Esas, 2017/145 Esas sırasında, sırasıyla, işçilik alacakları istemiyle dosyamız davacısı ...'ye dava açtığı tespit edilen dava dışı işçiler ..., ..., ..., ... isimli işçilerin çalışmalarının ... bünyesinde, Yatağan (İş) Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/388 Esas, 2017/474 Esas sırasında, sırasıyla, işçilik alacakları istemiyle dosyamız davacısı ...'ye dava açtığı tespit edilen dava dışı işçiler ... ve ... isimli işçilerin çalışmalarının ... ve ... ile bu işletmelerin devredildiği ... bünyesinde,

yine dava şartı zorunlu arabuluculuk görüşmeleri sırasında taraflarca anlaşmaya varılması ile düzenlenen anlaşma tutanakları kapsamında, dava dışı işçiler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... isimli işçilerin çalışmalarının ... bünyesinde geçtiği toplanan delillerden açıkça anlaşılmaktadır.

Dava dışı taşeron işçileri olan bu işçilerin, alt işveren sıfatıyla iş akdi kapsamında taşeronlara ve İş Kanunu hükümleri uyarınca, üst (asıl) işveren sıfatıyla dosyamız davacısı ...'ye, işçilik alacakları istemli dava açma (husumet yöneltme) hakkı bulunmakla ve bu hak işçiler tarafından kullanılmış olmakla birlikte; bu hususun, tek başına söz konusu işçilerin "kamu personeli" olarak tanımlanması için yeterli olmadığı,

... ve ... (sonrasında devredildikleri ...) nezdinde çalışmaları bulunan taşeron işçilerinin, taşeronlar nezdinde iş akdine dayalı çalıştırıldıkları, dosyada dökümü mevcut SGK kayıtları kapsamında yer alan taşeron şirketler ile dosyamız davacısı ... arasında hizmet alım sözleşmeleri bulunup davacının, söz konusu hizmet sözleşmeleri hükümleri çerçevesinde yasal şartların bulunması halinde dava dışı bu işçilere ödediği işçilik alacaklarını rücuen tahsil etme imkanının da var olması,

söz konusu işçilik alacaklarının devir tarihlerinden önce doğarak işçilerin, iş akitlerinin de devir tarihlerinden önce feshedilmiş olduğu hususunda dosya kapsamında bir ihtilaf bulunmaması da dikkatten kaçırılmayarak elde ki davada; davacı ...'nin, ... ve ... (sonrasında devredildikleri ...) nezdinde çalışmaları bulunan taşeron işçilerine ödediği işçilik alacaklarını, davalı ...'dan rücuen tahsilini talep edemeyeceğinin kabulü gerekir.

Hal böyle olunca mahkemece, dava dışı işçiler ... için Tavşanlı İcra Müdürlüğü'nün 2018/3352 Esas sayılı takip dosyasına 05/03/2019 tarihinde yapılan 22.419,91-TL tutarlı ödemenin, ... için İstanbul 4. İcra Müdürlüğü'nün 2017/26456 Esas sayılı takip dosyasına 19/12/2017 tarihinde yapılan 17.254,16-TL tutarlı ödemenin, ... için Tavşanlı İcra Müdürlüğü'nün 2018/2927 Esas sayılı takip dosyasına 25/11/2019 tarihinde yapılan 43.870,04-TL tutarlı ödemenin, ... için Tavşanlı İcra Müdürlüğü'nün 2018/3348 Esas sayılı takip dosyasına 19/11/2019 tarihinde yapılan 44.528,09-TL tutarlı ödemenin,

... için Tavşanlı İcra Müdürlüğü'nün 2018/3347 Esas sayılı takip dosyasına 19/11/2019 tarihinde yapılan 24.881,24-TL tutarlı olmak üzere ilama dayalı icraen yapılan ödemeler toplamı 152.953,44-TL'nin, davacı ... tarafından, davalı ...'a rücu edilebileceğinin kabulü ile davanın, bu tutar üzerinden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken ... ve ... (sonrasında devredildikleri ...) nezdinde çalışmaları bulunan taşeron işçilerinden;

... için Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/469 Esas mahkeme ilamı gereğince İzmir 20. icra Dairesi 2017/22876 Esas nolu esas nolu dosyasına, 12/03/2018 tarihinde ödenen 25.924,88-TL, ... için Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/145 Esas mahkeme ilamı gereğince İzmir 19. icra Dairesi 2018/7408 Esas nolu dosyasına, 25/06/2018 tarihinde ödenen 7.566,06-TL, ... için Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/388 Esas mahkeme ilamı gereğince İzmir 19. icra Dairesi 2018/6555 Esas nolu dosyasına, 22/10/2018 tarihinde ödenen 6.453,93-TL,

... için Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/1277 Esas mahkeme ilamı gereğince Milas icra Dairesi 2019/3305 Esas nolu dosyasına, 24/06/2019 tarihinde ödenen 9.047,72-TL, ... için Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/588 Esas mahkeme ilamı gereğince, Milas icra Dairesi 2017/2874 Esas nolu dosyasına, 25/04/2018 tarihinde ödenen 7.707,90-TL, ... için Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/474 Esas mahkeme ilamı gereğince İzmir 19. icra Dairesi 2018/76549 Esas nolu dosyasına, 11/11/2019 tarihinde ödenen 17.690,57-TL ile zorunlu arabuluculuk kapsamında;

... için Arabuluculuk No: 2019/396269 olup 31/01/2020 tarihinde ödenen 5.734,67-TL, ... için Arabuluculuk No:2019/3962670 olup 31/01/2020 tarihinde ödenen 5.787,44-TL, ... için Arabuluculuk No: 2019/151341 olup 08/07/2019 tarihinde ödenen 6.813-TL, ... için Arabuluculuk No: 2019/144797 olup 08/07/2019 tarihinde ödenen 13.675-TL, ... için Arabuluculuk No:2019/151340 olup 08/07/2019 tarihinde ödenen 4.876-TL, ... için Arabuluculuk No:2019/151339 olup 08/07/2019 tarihinde ödenen 7.201-TL, ... için Arabuluculuk No:2019/151338 olup 08/07/2019 tarihinde ödenen 8.444-TL,

... için Arabuluculuk No:2019/144799 olup 08/07/2019 tarihinde ödenen 7.031-TL, ... için Milas Arabuluculuk No:2019/144796 olup 08/07/2019 tarihinde ödenen 6.060-TL ve Arabuluculuk ücreti olarak 08/07/2019 tarihinde ödenen 6,400-TL olmak üzere toplam 146.413,17-TL yönünden ise davanın reddine yönelik karar verilmesi gerekirken mahkemece yazılı olduğu üzere davanın kabulüne karar verilmiş olması isabetsiz olup yasa ve usule aykırıdır.

Ne var ki bu eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabul kısmen reddine, 152.953,44-TL alacağın, her bir ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine ilişkin karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi-... · ... ... ... ...