Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1950 K.2024/1631

Taraflar arasındaki ticaret sicil memurunun kararına itiraz istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekili ve ihbar olunan vekilince süresinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle. 1998 yılında aracının soyulduğunu, nüfus cüzdanın da bu hadisede çalındığını, karakola başvurarak şikayette bulunup gazatede ilan vererek kimliğini tekrar aldığını, çalınan kimliğinin üzerine başkasını fotoğrafı konulmak suretiyle, Ankara Ticaret Sicilinde kayıtlı ... Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Gıda San. Tic, Ltd.

Şti şirketlerinde ortak ve yetkili temsilci olarak gösterildiğini öğrendiğini, bahsi geçen şirketlerle hiçbir münasebetinin bulunmamasına rağmen birçok soruşturma ve kovuşturmada şüpheli ve sanık olarak mağdur edildiğini, hakkındaki bütün iddiaların ise takipsizlik veya beraat ile sonuçlandığını, kimliğini kullanarak bu işlemleri yapan kişilerin üzerlerinde kendisine ait kimlikle yakalandıklarını ve Adana 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/190 esas mumaralı dosyası ile yargılandıklarını, tüm yaşanan mağduriyetlerin ardından, bahsedilen şirketlerden ...

Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait vergi borçları nedeniyle takip neticesinde bankada bulunan hesabının bloke edilerek tedbir konulduğunu iddia ederek ...

Müdürlüğü nezdinde dava konusu şirketlerle ilgili, devir veya şirket kurma işlemlerinin sahte resmi belgelerle gerçekleştirildiğinin ve en başından geçersiz olduğunun tespiti ile şirketlere ilişkin sicil kayıtlarının gerçeğe uygun olarak değiştirilerek tarafının ortaklık, yöneticilik ve her türlü bağının sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıların davaya karşı cevap dilekçesi sunmamışlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davada husumetin hisse devri iptali istenen şirketlere karşı yöneltilmesi gerektiği, davacının davayı ... Müdürlüğüne karşı açtığı, kendisine hisse devri yapılan şirketleri yargılama sırasında verdiği dilekçe ile davaya dahil etmek istediği, Hukuk Muhakemeleri Kanununda dahili dava dilekçesi ile husumetin tamamlanmasına dair düzenleme bulunmadığı, bu sebeple davacının bu yolla husumet eksikliğini tamamlamasına yönelik usuli işlemin geçersiz olduğu, davalı ... Müdürlüğüne bu davada husumet yöneltilmesinin yerinde olmadığı, davalının bu dava yönünden taraf sıfatı bulunmadığı gerekçeleriyle davalıya yönelik açılan davanın sıfat yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; davayı 01/06/2018 tarihinde açtığını, aradan 4 yıl gibi uzun bir zaman geçtiğini ve davada davaya dahil olunan şirketler olduğunu, ayrıca davayı ... Müdürlüğüne karşı açtığını, mahkemenin davaya Kızılay Vergi Dairesi Müdürlüğüne de ihbar ederek davaya dahil ettiğini, bu ihbara ilişkin hususların 6100 Sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanununun 61. ve devam eden maddelerde düzenlendiğini ve davayı eksik veya yanlış kişiye açmışsa da, bu davada dahili davalı işleminin neden yapıldığını, 4 sene neden uzadığını, duruşmalar için Ankara'ya kaç kere gidip geldiğini, duruşmalara gittiğini, dahili davalı yapıldıktan sonra neden davanın neden reddedildiğini, davanın devam etmesi gerektiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

İhbar olunan vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın pek çok aşamasında davaya müdahale talebinde bulundukları halde mahkemece bu konuda karar verilmediğini, müdahale taleplerinin reddine karar verilseydi idare lehine vekalet ücretine hükmedileceğini bildirerek davanın her aşaması avukat tarafından takip edilen işbu davada davanın sıfat yokluğundan reddi kararında idare lehine vekalet ücretine hükmedilmediğinden kararın bu yönüyle kaldırılması talep edilmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; sahtecilik sonucu yapılan şirket hisse devri ve şirket müdürü atama işlemlerinin geçersizliğinin tespiti ve iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ticaret sicil kayıtları, davacı hakkında açılan ceza davalarına ilişkin belgeler, vergi dairesi yazıları ve sair deliller dosya arasında mevcuttur.

Davacı yanca, nüfus cüzdanın çalınması neticesinde çalınan kimliğinin üzerine başkasını fotoğrafı konulmak suretiyle, Ankara Ticaret Sicilinde kayıtlı ... Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Gıda San. Tic, Ltd.

Şti'nde ortak ve yetkili temsilci olarak gösterildiğini, bahsi geçen şirketlerle hiçbir münasebetinin bulunmamasına rağmen birçok soruşturma ve kovuşturmada şüpheli ve sanık olarak mağdur edildiğini, hakkındaki bütün iddiaların ise takipsizlik veya beraat ile sonuçlandığını, bahsedilen şirketlerden ... Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait vergi borçları nedeniyle takip neticesinde bankada bulunan hesabının bloke edilerek tedbir konulduğunu iddia ederek ...

Müdürlüğü nezdinde dava konusu şirketlerle ilgili, devir veya şirket kurma işlemlerinin sahte resmi belgelerle gerçekleştirildiğinin ve en başından geçersiz olduğunun tespiti ile şirketlere ilişkin sicil kayıtlarının gerçeğe uygun olarak değiştirilerek tarafının ortaklık, yöneticilik ve her türlü bağının sicilden terkinine karar verilmesi talebi ile davalı ... Müdürlüğüne karşı eldeki davayı açmış,

Mahkemece 20/11/2019 tarihli duruşmada davacıya davayı hisse devri yapılan ... Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Gıda San. Tic, Ltd. Şti'ne yöneltmesi için bir sonraki celseye kadar süre verilmesi üzerine davacı yanca 20/11/2019 tarihli dilekçe ile mahkemenin ara kararı doğrultusunda söz konusu şirketlerin davaya davalı olarak dahil edilmesi talebi içeren dilekçe sunduğu, ve mahkemece bu dilekçe üzerine söz konusu şirketlere dava dilekçesinin tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Davacının dava dilekçesindeki açıklamaları ve talebin niteliği gözetildiğinde dava konusu şirketlerle ilgili, devir veya şirket kurma işlemlerinin sahte resmi belgelerle gerçekleştirildiğinin ve en başından geçersiz olduğunun tespiti ile şirketlere ilişkin sicil kayıtlarının gerçeğe uygun olarak değiştirilerek tarafının ortaklık, yöneticilik ve her türlü bağının sicilden terkinine dair herhangi bir mahkeme kararı olmaksızın davalı ticaret sicil müdürlüğünce bir işlem yapılmasının mümkün olmadığı,

davacı yanca bu istemlerle davalı ticaret sicil müdürlüğüne başvuruda bulunduğu ve başvurunun davalı ticaret sicil müdürlüğünce reddedildiğine dair bir iddia ve delil ileri sürülmediği, böylelikle davalı ticaret sicil müdürlüğünce dava konusu taleplerle ilgili olarak alınmış herhangi bir kararın mevcut olmadığı,

böylelikle eldeki davanın davalı ticaret sicil müdürlüğüne yöneltilemeyeceği, talep konusu dava dışı şirketler dava dilekçesinde taraf olarak gösterilmemiş olup, dava dilekçesindeki iddialar ve talebin niteliği gözetildiğinde HMK'nun 124.maddesinde düzenlenen tarafta iradi değişiklik hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince davalı ...

Müdürlüğü hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

İhbar olunan Ankara Vergi Dairesi Başkanlığının istinaf dilekçesi ilk derece mahkemesinin 06/09/2022 tarihli karar ile reddedilmiştir.

İhbar olunan vekilinin 06/09/2022 tarihli karara karşı istinaf itirazlarının incelenmesine gelince; bir davada karara karşı istinaf yoluna başvurma hakkı, yalnız taraflara veya hüküm ile kendisine mükellefiyet yüklenen veya bir hakkı ihlal edilen kimseye veyahut kanunun açıkça belirttiği mercilere aittir. Mahkemece ihbar olunan Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı aleyhine bir hüküm kurulmadığı gibi, ihbar olunan Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı davanın tarafı olmayıp, davaya müdahil sıfatıyla da katılmamıştır. Hal böyle olunca ihbar olunan Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurma hakkının bulunmadığı gözetilerek istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacının istinaf başvurusunun esastan reddine ve ihbar olunan vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARŞI OY

HMK sisteminde davaya dahil edilme sistemi olmadığı kuşkusuzdur. Ancak Yüksek Mahkeme kararlarında bazen adil yargılanma hakkı çerçevesinde bu imkan tanındığı gibi bu suretle davada yer alan taraf hakkında verilen hükümler yönünden de esas ilişkin temyiz incelemeleri de yapılmıştır.

Bu kapsamda davanın başlangıcında davanın dahili davalı şirketler olmadan görülemeyeceği (hatta sahteliği iddia olunan işlemlerde payları devir eden kişiler) gerekçesiyle davanın usulden reddi kararı vermesi gereken mahkeme aksine 20/11/2019 tarihli duruşmada davaya dahil işlemleri için davacıya süre verip, davacı tarafça bu işlemler yerine getirildikten ve davalı şirketlere davalı sıfatı verildikten sonra yargılamaya devam ederek davacıda usulü eksikliğin giderildiği kanısını uyandırmıştır.

Mahkemenin üç yıl süre ile yargılamaya devam ettikten sonra davaya dahil müessesi bulunmadığı gerekçesine dayalı olarak red kararı vermesi davacının adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir.

Bu gerekçelerle mahkemenin usule aykırı olduğu gerekçesine dayandığı taraf işlemlerinin mahkemenin verdiği süre ve izin çerçevesinde yapıldığı gözetildiğinde bu yolun usule aykırı olduğu gerekçesine dayalı olarak üç yıl sonra verdiği usulden red kararının kaldırılarak HMK 353/1-a-6 maddesi kapsamında dosyanın esas ilişkin delillerin değerlendirilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun esastan red görüşüne katılamıyorum.

30/12/2024 Başkan -