Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/27 K.2022/1540

Zayi belgesi verilmesine ilişkin işin yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili firma yetkilisi ... ile ... arasında, ...'un sahibi olduğu hisselerin devri hususunda Ankara 66. Noterliği'nin 22/12/2020 tarih ... yevmiye numarası ile pay devir sözleşmesi imzalandığını, akabinde Ankara 58. Noterliği' nin 24/12/2020 tarih... yevmiye numara tasdikli Genel Kurul Kararı ile pay devri ve adres değişikliği kararı alındığını ve ...'a ait hisselerin ...'a devredildiğini, alınan kararın ... tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiğini,

müvekkili şirketin hisselerini devralan ... ile eski hissedar ... arasında Ankara 66. Noterliği'nin 22/12/2020 tarih ... yevmiye numarası ile imzalanan pay devir sözleşmesinde yeni hissedar ...'a teslim edilen şirkete ait bütün ticari defterlerin gösterildiğini, şirketin yeni hissedarı ...'un şirketi devralıp adres değişikliği yaptıktan sonra, şirkete ait satım ürünü mallar ile birlikte şirkete ait tüm ticari defterleri teslim alarak,

"..." adresine yerleştirdiğini, şirket adresinin hazırlanması ve şirket muhasebesinin tutulabilmesi için mali müşavir ile anlaşma safhasında olunduğundan dolayı şirkete ait ticari defter ve malların şirket sahibinin evinde muhafaza edildiğini, şirkete ait satım ürünü mallar ile ticari defterlerin bulunduğu müvekkili şirketin yetkilisinin ikametine 11/01/2021 tarihinde, kapı kırılarak,

kimliği belirsiz kişi veya kişilerce girilerek şirkete ait koliler içerisinde bulunan mallar ile birlikte, yine koli içerisinde bulunan şirket ticari defter ve belgelerinin çalındığını, aşağıda ayrıntısına yer verilen defter ve belgelerin hırsızlığın olduğu "..." adresindeki ikametgahın kilerinde 6 adet koli içerisinde muhafaza edilmekte olduğunu, muhtemel surette şirket defter ve evraklarının, koli içerisinde kapalı vaziyette olduğundan ötürü ticari mal zannedilerek hırsızlığa konu edildiğini, müvekkili şirket sahibi ile ev arkadaşı ...'un aynı gün polis çağırarak hırsızlık olayına ilişkin şikayette bulunduklarını,...

Polis Merkezi Amirliği'nin ... olay tarihli ifade tutanaklarının dilekçe ekinde mahkemeye ibraz edildiğini, 11/01/2021 tarihinde müvekkili şirketin yetkilisinin ikametgahında hırsızlık sonucu zayi olan belgelerin, oluşan hırsızlık sonucun da zayi olduğuna ilişkin karar verilmesini talep etme gereğinin doğduğunu, bu nedenlerle, müvekkili şirkete ait.

2015-2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ait Yevmiye, Defteri Kebir ve Envanter Defteri'nin, 2015-2016 2017 - 2018 - 2019 - 2020 Yılları ArasI Kov-muhtasar Ba-bs Formları- Sgk Pirim Belgesi Ve Tahkukları-kurumlar Vergileri- Kurum Geçici Vergileri Ato-sgk-vergi Dairesi-ivedik Organize Sanayi Bölgesi- Yenimahalle Belediyesi - Ankara Büyükşehir Belediyesi İle İlgili Tüm Evrakları ve 2015-2016-2017- 2018 - 2019 - 2020 Yıllarına Ait Gelir Ve Gider Faturaları, Tahsilat Makbuzları Çek Ödeme Belgeleleri, Teydiye Makbuzları, ve şirketin kuruluşundan devir tarihine kadar bulunan şirket resmi yazışmaları ve ticaret sicil gazeteleri,

e Şirkete ait 2015 yılında... tarafından basılmış....seri ile başlayıp ....seri ile biten matbaa basımlı boş fatura cildi ve 2018 yılında... tarafından basılmış....seri ile başlayıp.....seri ile biten matbaa basımlı boş fatura ciltleri ve ...arası boş tahsilat makbuzları, 11/01/2021 tarihli gerçekleşen hırsızlık sonucu zayi olduğundan dolayı, adı geçen defter ve belgelerin zayi olduğuna karar verilerek taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; talep edenin defterinin şirket sahibinin evinde muhafaza edildiğini, şirkete ait satım ürünü mallar ile ticari defterlerin bulunduğu müvekkili şirketin yetkilisinin ikametine 11/01/2021 tarihinde, kapı kırılarak, kimliği belirsiz kişi veya kişilerce girilerek şirkete ait koliler içerisinde bulunan mallar ile birlikte, yine koli içerisinde bulunan şirket ticari defter ve belgelerinin çalındığını beyan ettiği, mahkemece toplanan deliller ve davacı tarafın iddiaları, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğini,

tacirin basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini şirket merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerektiği, davacının, defterlerin mutad olarak bulunması gereken yer dışındayken çalındığı,

benzer yönde Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2014/5963 esas 2014/11179 karar sayılı 11/06/2014 tarihli içtihadı, 2017/3973 Esas ve 2019/918 Karar sayılı 06/02/2019 içtihadı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. H.D.'sinin 2020/923 Esas 2021/73 Karar sayılı 10.06.2021 tarihli ilamı tarihli içtihadı da dikkate alındığında muhafaza görevini yerine getirme hususunda kusurlu davranan davacının talebinin yerinde olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Müvekkili firmanın vergi dairesi ve diğer tüm kurumlara olan borçları gerekli yapılandırmalar ve matrah arttırımları yapılarak defaten ödendiğini, müvekkilinin kurumlara borcu olmamasından dolayı davanın kötüniyetli olarak açılma ihtimali bulunmadığını,

Diğer taraftan ilk derece mahkemesinin gerekçesinde belirtildiği üzere basiretli bir tacirin ticari defterlerini muhafaza görevini düzgün bir şekilde yerine getirerek saklaması icap ettiğini, lakin ilk derece mahkemesine vermiş oldukları dilekçede de bildirdikleri üzere müvekkili firmanın hisse ve adres değişikliğine gittiğini, müvekkili firmanın hisse devirlerinin 22/12/2020 tarihinde noterden yapıldığını ve bu hususun ... tarihli ticaret sicil gazetesinde yayınlandığını,

davaya sebebiyet veren hırsızlık olayının ise şirket merkezinin yeni adresinin tadilatta olduğu henüz tam yerleşmeye geçilememiş olduğu 11/01/2021 tarihinde meydana geldiğini, dolayısıyla TTK hükümlerine göre müvekkili şirket merkezinin tadilatı dolayısıyla evrakları ve malzemeleri saklayabileceği en uygun yer olan kendi evinde sakladığını, bu yönüyle de müvekkili firma yetkilisinin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, evrakları saklamada gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini,

Firma merkezinin tadilatta olmasından dolayı iştigal konusu ile alakalı mallara ile birlikte ticari defterlerde koliler içerisinde evde muhafaza edildiğini, ticari defter ve malların evde bulundurulmasının geçici süreliğine olup tadilatın bitimi ile birlikte şirket merkezine nakil edileceğini, ticari defterlerin şirket sahibinin evinde bulundurulmasının süreklilik arz etmemekte ve saklayabileceği en uygun ve güvenilir yerde muhafaza edilmekte olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK'nın 82/7. maddesi gereği zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olaya gelince; talep eden yanca şirket adresinin hazırlanması ve şirket muhasebesinin tutulabilmesi için mali müşavirle anlaşma safhasında olunması ve şirket merkezinde tadilat olmasından ötürü ticari defter ve belgelerin şirket sahiplerinin evinde bulunduğu esnada evde yapılan hırsızlık sonucu çalındığı iddiasıyla zayi verilmesine ilişkin işbu dava açılmıştır.

Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. Somut olayda ise, talep eden şirketin davaya konu ticari defter ve belgelerini şirket merkezinde muhafaza etmesi ve korunması gerektiği halde bu özenin gösterilmediği gibi iddia ediliş şekline göre de şirketin merkezinde tadilat yapıldığına ilişkin somut bilgi belgenin de sunulmadığı da anlaşıldığından talebin reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygundur (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih 2006/9938 esas 2007/12819 karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih 2014/13593 esas 2014/18941 karar sayılı emsal içtihatları).

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.