Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/28 K.2022/1541

Zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden şirket temsilcisi talep dilekçesinde özetle; temsilcisi ve ortağı olduğu davacı şirkete ait; .../Ankara adresindeki işyeri olan fabrikanın, 26.11.2020 tarihinde çıkan yangında hasara uğradığını, çıkan yangında, fabrika bahçesindeki 40 metrekare prefabrike konteyner içinde yanarak zayi olan hasara uğrayan eşyalar arasında;

muhtelif miktarda irsaliye, 2012-2020 tarihleri arası mali defterler ve faturalar da bulunduğunu, yangın raporu'nun yapılan çalışma ve hasar durumu bölümünde bu durumun mevcut olduğunu, ayrıca Talepname'nin 23, 24 ve 25. maddesinde de hasara uğrayan eşyalar listesi içinde yanan irsaliye ve faturalar ile 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait mali defterler ve faturalar bulunduğunu beyan ederek, muhtelif miktarda irsaliye ve 2012-2020 tarihleri arası mali defterler ve faturaların zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; talep dilekçesi ile ekindeki belgelerden; 26/11/2020 tarihinde çıkan yangında davacı şirketin defter ve kayıtlarının yandığı, talep eden yanın da 26/11/2020 tarihinde olaydan haberdar olduğu dosya kapsamından sabit olduğu, davacı yanın defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermesi, kayıtların özenle korunması ve saklanması gerektiği, yangının meydana geldiği tarihi takiben TTK'nun 82/7.maddesi uyarınca 15 gün içerisinde davanın açılması gerektiği, bu sürenin hak düşürücü süre olduğu, davanın açılış tarihinin 06/08/2021 tarihi olduğu, dava tarihi itibariyle 15 günlük sürenin geçtiği anlaşılmakla davanın süre yönünden usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, HMK'nun 31.maddesi gereğince hakimin aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, ayrıca hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini, Yangın raporunda müvekkilinin imzasının bulunmadığını, imzasının bulunduğu 26/11/2020 tarihli şikayetçi ifade tutanağında ise irsaliye, fatura ve defterlerle ilgili hiçbir beyanının yer almadığını, ilk derece mahkemesinin faraziye dayanılarak hatalı şekilde karar verildiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK'nın 82/7. maddesi gereği zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde ifade edilen, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaı sebebiyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince davanın 15 günlük hak düşürücü sürede açılmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere TTK'nın 82/7. maddesinde;"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir". hükmüne yer verilmiştir. Şu halde eldeki davada öncelikle çözülmesi gereken sorun davanın 15 günlük hak düşürücü sürede açılıp açılmadığı, tacirin hangi tarihte ziyaı öğrendiği, dolayısıyla hak düşürücü sürenin başladığı tarihin tespiti noktalarında toplanmaktadır.

Dosya kapsamından; talep eden şirketinde kabulünde olduğu üzere 26/11/2020 tarihinde yangının şirketin ofis olarak kullandığı konteynırda çıktığı, şirket yetkilisi ... 26/11/2020 tarihli ...

Polis Merkezinde verdiği ifadesinde açıkça yangın ihbarı üzerine iş yerine gittiğini, iş yerinin bahçesinde bulunan konteynırın tümüyle yandığını gördüğünü beyan ettiği, talep eden şirketin zayisini istediği ticari defter ve kayıtların bahçe içerisinde bulunan ve ofis olarak kullanılan konteynırda olduğunun bilindiği,

bu hale göre ilk derece mahkemesinin de gerekçesinde belirtildiği üzere eldeki davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı dosya kapsamıyla sabit olduğundan ilk derece mahkemesince işbu davanın ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede açılmadığından davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygundur.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin usulden reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.