Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/347 K.2022/665

Taraflar arasındaki bilgi alma ve inceleme hakkı ihlaline ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket inşaat halinde faaliyet göstermekte olup müvekkilinin davalı şirketten pay sahibi olduğunu, şirketin olağan genel kurul toplantısının çağrısız olarak ve tüm ortakların katılımıyla yapıldığını, 25/08/2021 tarihli toplantı tutanağının ikinci maddesinde müvekkilinin 18 adet soru yönelterek yönetim kurulunca cevaplandırılmasını talep ettiği, ancak genel kurul tutanağından da anlaşılacağı üzere, yönetim kurulu tarafından 18 adet soruya "Şirketin yasal mevzuatlara ve mali bilançolara uygun olarak faaliyetlerini sürdürdüğü,

şirketin amacına aykırı bir faaliyette bulunmadığı" ve "Şirketin son dört yıldır her mali yılı uluslararası bağımsız denetim şirketi tarafından denetlendiği ve denetim raporunun yayımlandığı, bağımsız denetim raporunun şirket merkezinde mevcut olduğu,

talep halinde incelemeye sunulacağı" şeklinde cevap verildiğini, müvekkilinin TTK'nın 437. maddesinde kendisine tanınan bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına rağmen yönetim kurulunca özensiz, gerçeğe uygun olmayan ve hesap verme ilkesine uygun olmayan red sonucu doğuracak şekilde cevap verildiğini belirterek mahkemece tayin edilen sürede yazılı olarak gerçeğe uygun ve tam bir cevap verilmesine ve pay sahibinin sorduğu soruların kapsamıyla sınırlı olmak kaydıyla şirket nezdinde bulunan belge ve kayıtların ilgili kısımlarının suretlerinin ya da elektronik veri taşıyıcısındaki bilgilerin kopyasının eksiksiz alınmasına,

davalı şirket tarafından eksiksiz teslim edilmesi kararının yerine getirilip getirilmediğinin tespiti için masrafı davalı şirketçe karşılamak üzere bir noter katibinin davacı yanına katılmasına, inceleme hakkı kapsamında şirket defterlerini, mizanlarını, bilgi alınmak istenen somut konuya ya da şirket işlerine ilişkin yazışmaların ve ilgili diğer belgelerin şirket merkezinde incelenmesine şirketçe izin verilmesi, incelemenin davacı yanında mali müşavir ve inşaat mühendisi bilirkişinin bulunduğu heyetten oluşan uzmanlarca yapılması, uzmanlara şirket merkezinde çalışma yeri tahsis edilmesi,

uzmanlarca sorulacak soruları cevaplayacak şirket ilgililerinin incelemede hazır bulundurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davacının mahkeme aracılığıyla bilgi edinme hakkını kullanması için usulü şartların gerçekleşmediğini, müvekkili şirketin 25/08/2021 tarihli genel kurulunda bilgi edinme hakkı kapsamında davacı tarafından şirketin faaliyetlerine ve finansal işleyişine yönelik 18 adet sorunun pay sahipleri tarafından cevaplandırılarak tutanağa geçirildiğini, davacının bu beyan üzerine bir talepte bulunmaksızın işbu davayı açtığını, kabul anlamına gelmemek üzere evrakların kopyalarının istenmesinde usulen uygun olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı davalı şirketin genel kurul toplantısında TTK'nun 437 kapsamında bilgi edinme babında sorular yöneltildiği yönetim kurulu tarafından cevap verilerek şirketin mali durumunun bağımsız denetim şirketi tarafından denetlendiği ve denetim raporunun yayımlandığı,

şirket merkezinde bulunan denetim raporunun talep halinde incelemeye sunulacağının beyan edilmesi sonrasında davacı tarafından bilgi edinme kapsamında herhangi bir inceleme talebinde bulunulmadığı gibi bilgi alma talebinin kullanılmasının genel ve soyut sorular şeklinde iletilmesi yerine şirketin hangi işleri konusunda bilgi istendiğinin somut bir biçimde iletilmesi gerektiği, davacı tarafından bilgi edinme hakkının somutlaştırılmış bir şekilde iletilmediği gibi yöneltilen sorulara da cevap verildiği ancak ticari defter ve kayıtların,

finansal tabloların incelenmesi yönünde bir talepte bulunulmadığı anlaşılmakla TTK'nun 437.maddesinde öngörülen koşulları taşımayan, bilgi edinme ve inceleme talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Davalı şirketin olağan genel kurul toplantısının çağrısız olarak tüm ortakların katılımı ile yapıldığını, müvekkilinin de bu toplantıya katıldığını, olağan genel kurul toplantı tutanağının 2.maddesinde müvekkili tarafından 18 adet sorunun yönetim kuruluna cevaplandırılması istemiyle sorulduğunu, ancak yönetim kurulunca 18 adet soruya şirketin yasal mevzuatlara ve mali bilançolara uygun olarak faaliyetlerini sürdüğünü, şirketin amacına aykırı bir faaliyetinin bulunmadığını, şirketin son 4 yıldır her mali yılı uluslararası bağımsız denetim şirketi tarafından denetlendiğini ve denetim raporunun yayımlandığını,

bağımsız denetim raporunun şirket merkezinde mevcut olduğunu, talep halinde incelemeye sunulacağı şeklinde cevap verildiğini, bu nedenle TTK'nın 437/5.maddesi gereğince bilgi alma ve inceleme hakkı için işbu davanın açıldığını, yönetim kurulunca özensiz gerçeğe uygun olmayan ve hesap verme ilkesine uygun olmayan şekilde ret sonucu doğuracak şekilde cevap verdiğini, pay sahibi olan müvekkiline bilgi verilmediğini, kanun tarafından işbu davayı açmak için getirilen şartların somut olayda gerçekleştiğini, davanın yasal 10 yıllık süre içinde açıldığını,

Bilgi edinme hakkı kapsamında sorulan soruların cevaplarının gerçekliğin kontrol edilmesi bakımında sorulan soruların kapsamıyla sınırlı olarak şirket nezdinde bulunan belge ve kayıtların ilgili kısımlarının suretlerinin veya elektronik veri taşıyıcısındaki verilerin kopyasının da verilmesi gerektiğini,

Ayrıca inceleme kapsamında şirket defterlerinin ve diğer belgelerin şirket merkezinde iki mali müşavir ve bir inşaat mühendisi bilirkişinin bulunduğu heyetten oluşan uzmanlarca incelenerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesine karşı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; anonim şirket ortağı davacının TTK'nın 437 madde kapsamında bilgi edinme ve inceleme talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 437/(5).maddesinde; bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilceği, başvurunun basit yargılama usulüne göre inceleneceği, mahkeme kararının, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebileceği, mahkeme kararının kesin olduğu düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacı tarafça davalı şirketin kayıtlarının incelenmesi ve bilgi alınmasına yönelik olarak 6102 sayılı TTK'nın 437/5.maddesi gereğince işbu dava açılmış, mahkemece açılan davanın reddine karar verilmiş ve davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş, ilk derece mahkemesinin 31/01/2022 tarihli ek kararı ile HMK 346.maddesi uyarınca kesin olarak verilen 23/12/2021 tarihli kararın istinaf yoluna başvurulabilecek kararlar kapsamında bulunmadığından istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın "Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı" başlıklı 437/5.maddesi uyarınca istemin kabulüne yahut reddine ilişkin mahkeme kararları kesin niteliktedir. Kesin olan kararlara karşı HMK'nun m.346/1 hükmü uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf dilekçesinin reddine karar verilebileceği gibi, HMK'nun 352. maddesi gereğince yapılan ön inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkemesince de bu yönde karar verilebilir. Bu karar usule ilişkin nihai bir karardır. (Tolga Akkaya, Medeni Usul Hukukunda İstinaf sayfa 247) (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 14/03/2017 tarih 2015/13744 Esas 2017/1501 karar sayılı emsal içtihadı).

İlk derece mahkemesince de, davacının yapmış olduğu istinaf başvurusunun 31/01/2022 tarihinde ek kararla HMK'nın 346.maddesi gereğince kararın kesin olmasından ötürü istinaf başvurusunun reddine yönelik kararı usul ve yasaya uygun olmakla davacı yanın ek kararın kaldırılmasına yönelik istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.