Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/545 K.2024/576

Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait aracın davalı tarafından kasko sigorta poliçesiyle teminat altına alındığını, aracın trafikte seyir halinde iken tek taraflı karıştığı trafik kazası sonucu ağır hasara uğradığını, tam ziya halinde aracın güncel rayiç piyasa değerinin tamamının ödenmesi gerektiğini, davalının ise araç bedeli olarak 120.000,00 TL belirleyip bu miktar üzerinden müvekkiline ödeme yaptığını, müvekkilinin fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğunu, yapılan ödemenin aracın güncel rayiç piyasa bedelinin altında kaldığını belirterek şimdilik 100,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; talebin zaman aşımına uğradığını, aracın rayiç değeri belirlenerek davacıya ödeme yapıldığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporu ile dava konusu trafik kazasında araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, aracın kaza sonucu aldığı hasara göre tamirinin ekonomik olmadığı, bu nedenle de pert total işlemine tabi tutulduğu, 120.000,00 TL belirlenen rayiç değerin aracın niteliğine uygun olduğunun tespit edildiği, kaza tarihindeki piyasa rayicine göre davalı ... şirketince yapılan ödemenin oluşan zararla uyumlu olduğu ve davacının bakiye zararının kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamında önceki alınan iki bilirkişi raporundaki çelişkinin giderilmesi için Karayolları Fen Heyetinden alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmayıp hükme esas alınabilecek nitelikte bulunmadığını, bilirkişi raporunda yer alan tespiti somutlaştıracak ve gerekçelendirecek hiçbir delil sunulmadığını, raporun denetime elverişli olmayıp, dosyada mevcut olan ilk raporun tekrarı niteliğinde olduğunu, raporda yalnızca aracın piyasa değerinin yerinde tespit edildiği belirtilmiş, bu tespitini gerekçelendirecek hiçbir delil sunulmadığını, raporlar arasındaki çelişkiyi giderebilecek nitelikte,

aracın teknik özelliklerine ilişkin detaylı analizlerin yapıldığı, gerekli satış sitelerinden emsal araç ilanlarının toplanarak emsal fiyat karşılaştırmalarının yapıldığı ve bu kapsamda denetime elverişli bir rapor hazırlanamadığını, gerek son rapor eksik inceleme sonucunda hazırlandığını, yapılan tespitlerin hatalı olduğunu, son olarak alına raporun salt heyet tarafından hazırlanmasının hükme esas alınması için yeterli olmadığını, bilirkişi heyetini oluşturan tüm bilirkişiler makine mühendislerinden oluştuğunu,

en azından dava konusu uyuşmazlık konusunda uzman hasar tespit uzmanı ve sigorta ekspertizliği yapan bir bilirkişinin heyete dahil edilmesi gerektiğini, ilk bilirkişi raporunda müvekkiline ait aracın vasıf ve özellikleri hatalı tespit edildiğini, buna ilişkin itirazlarının kabul görmesi sonucunda mahkeme tarafından ek rapor alındığını, son raporda ilk rapordaki tespitler üzerinde gidilmesi sonucunda son raporda da aynı şekilde müvekkiline ait aracın vasıf ve özellikleri hatalı tespit edildiğini, ilk rapora karşı aracın vasıf ve özelliklerine ilişkin itirazlarını aynen tekrar ettiklerini,

ilk bilirkişi raporunda ise dava konusu aracın otomatik vites olmasına rağmen, manuel vites olarak kabul edildiğini, ayrıca dava konusu aracın turbo ıcon paket olmasına rağmen hatalı olarak ıcon paket olarak kabul edilerek değerlendirme yapıldığını, bu nedenle bilirkişi raporunda aracın vasıf özelliklerinin tespitinin en başta hatalı olarak yapıldığını, bilirkişi raporunda emsal alınan araç ile müvekkiline ait araç arasında özellikleri bakımından farklılıklar bulunduğunu, bu ilanın emsal alınamayacağını,

ikinci raporda ise aracın vasıf ve özellikleri doğru tespit edilerek emsal araç araştırması sonucunda aracın gerçek piyasa değerinin tespit edildiğini, ilk iki rapor arasındaki farklardan en önemlisinin aracın vasıf ve özelliklerinin farklı tespit edilmesi olup, son raporda bu hususların hiç değerlendirme konusu dahi yapılmadığını, ilk bilirkişi raporunda emsal alınan araç ilanının dava konusu araca ilişkin gerçek değeri yansıtmadığını, son raporda hiçbir emsal araç gösterilmeden ve fiyat araştırması yapılmadan rapor hazırlandığını, dava konusu uyuşmazlık konusu aracın ikinci el rayiç bedel tespitine ilişkin olup,

hiçbir emsal araç fiyatı araştırılmadan aracın değerinin tespit edilmesinin mümkün olmayacağını, son rapor tamamen ilk rapor baz alınarak ve kopyalanarak hazırlandığını, dava konusu uyuşmazlığın aracın rayiç bedelinin tespiti hususunda olup, bu tespit sigorta ekspertizliği yapan bilirkişinin uzmanlık alanına girdiğini, rapor hazırlayan bilirkişi heyetinin tamamının ise makine mühendisi olup, uzmanlık alanı daha çok aracın değişen parça, hasar ve kusur tespiti konusunda olup, bu konularda bir ihtilaf bulunmadığını,

makine mühendislerinden oluşan bilirkişiler tarafından hazırlanan raporda değer tespitine ilişkin hiçbir inceleme ve emsal araç belirlemesi yapılamadığını, aracın değerini etkileyen özelliklerin hatalı olarak tespit edildiğini, taraflarınca hasar uzmanı olarak bilirkişilik yapan ve aynı zamanda sigorta ekspertizliği yapan kişiden taraflarınca dava konusu aracın rayiç piyasa değerine ilişkin rapor alındığını, itiraz konusu son rapora bakıldığında taraflarınca aldırılan ve ekte sunulan rapordaki hususların ve delillerin hiç birisinin bulunmadığını,

bilirkişi raporuna itiraz dilekçe ekinde sunulan ilanlarda dava konusu aracın emsal araç fiyatlarının 140.000,00 TL olduğunun göründüğünü, taraflarınca sunulan ilan tarihleri itibariyle kaza tarihinden sonra piyasalarda çok yükseliş olmadığını, dosyaya sunulan raporda araç rayiç bedelinin kaza tarihi olan 20/08/2020 tarihi baz alınarak tespit edildiğinin belirtildiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Kasko sigortalı aracın hasarlı fotoğrafları, kasko sigorta poliçesi, yargılama aşamasında makine mühendisi bilirkişiden alınan 07/05/2021 tarihli birinci rapor, sigorta eksperi bilirkişiden alınan 06/09/2021 havale tarihli ikinci rapor, 3 kişilik makine mühendisi bilirkişi heyetinden alınan 19/10/2021 tarihli heyet raporu, kasko ekspertiz raporu, davacı tarafından davalıya yapılan başvuru, sigortalı araç ruhsatı, kaza tespit tutanağı, alkol raporu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi müzekkere cevabı, ibraname, araçlara ilişkin internet ilanları, sovtajın satışına ilişkin araç satış sözleşmesi, ödeme dekontu, davacı tarafından dosyaya sunulan sigorta eksperi tarafından hazırlanan 10/11/2021tarihli özel tespit raporu dosya içerisinde yer almaktadır.

Davacının imzasının yer aldığı 14/09/2020 tarihli ibranamede sigortalı aracın rayiç bedelinin 120.000,00 TL olduğu, hasarlı haliyle 81.117,00 TL, sovtajın mahsubuyla bakiye 38.883,00 TL bedelle hasar dosyasının sonlandırıldığının belirtildiği, davacının anılan ibranamede fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğu görülmüştür.

Sigortalı aracın satışına ilişkin araç satış sözleşmesinden aracın hasarlı hali ile 21/09/2020 tarihinde 81.117,00 TL bedelle dava dışı üçüncü kişiye satıldığı görülmüştür.

Davalı tarafından davacı hesabına 02/10/2020 tarihinde 38.883,00 TL ödeme yapılmıştır.

Davacı tarafından davalıya bila tarihli dilekçe ile başvuru yapılarak sigortalı aracın pert total olduğu, şirket tarafından yapılan ödemenin aracın güncel piyasa bedelinin altında kaldığı belirtilerek rayiç bedel için 50.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmiştir.

Yargılama aşamasında alınan birinci bilirkişi raporunda, sigortalı aracın ağır hasara uğradığı, aracın serbest piyasa değerinin kaza tarihinde 120.000,00 TL olduğu, davacının bu bedeli tazmin ettiği, davalıdan bakiye tazminat talebinin haksız olduğu yönünde kanaat bildirilmiştir.

Alınan ikinci bilirkişi raporda, sigortalı aracın piyasa rayiç bedelinin 142.000,00 TL olduğu, davalının ise davacıya 120.000,00 TL ödediği, davacının bakiye 22.000,00 TL talep edebileceği tespit edilmiştir.

Birinci ve ikinci rapor arasında oluşan çelişki ve itirazlar üzerine alınan bilirkişi heyeti raporunda, davacının tam zayi zararının 120.000,00 TL olduğu, davacının bu zararını tazmin ettiği, davalıdan bakiye tazminat talebinde bulunmakta haklı olmadığı yönünde kanaat bildirilmiştir.

Davacı tarafından dosyaya ibraz edilen özel tespit raporunda ise, yetkili satıcıların ikinci el birimlerinin aracın kaza tarihi ve mevcut hasar kayıtları dikkate alınarak kaza öncesi hali için verdiği değerlerin ortalamasının 140.000,00 TL olarak tespit edildiği yönünde görüş belirtilmiştir.

Davacı yan kasko sigortalı aracın trafikte seyir halinde iken tek taraflı trafik kazasına karıştığını, aracın pert olduğunu, davalının sigortalı araç rayiç değerini eksik tespit ederek eksik ödeme yaptığını iddia etmiş, davalı yan ise araç rayiç değerinin ödendiğini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında davalının davacı aracının kasko sigortacısı olduğu, davalı tarafından sigortalı aracın pert olması nedeniyle davacıya 02/10/2020 tarihinde 38.883,00 TL ödendiği, sigortalı araç sovtajının 81.117,00 TL bedelle satıldığı, rayiç değerin davacının ihtirazi kayıtla imzaladığı ibranamede 120.000,00 TL olarak belirlendiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, kasko sigortalı aracın pert total olması nedeniyle kaza tarihi itibarıyla rayiç değerinin ne kadar olduğu, davalının araç rayiç değerini düşük tespit ederek davacıya eksik ödeme yapıp yapmadığı, eksik ödeme var ise miktarı ve davacının davalıdan bu bedeli talep edip edemeyeceği hususlarından kaynaklanmaktadır.

Davacı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, 14/09/2020 tarihli ibraname ile kararlaştırılan 120.000,00 TL'nin 38.883,00 TL'si sigorta şirketi tarafından davacıya eft yoluyla ödendiği gibi, 81.117,00 TL'de aracın hasarlı haliyle üçüncü kişiye satışıyla davacı tarafından tahsil edilmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 1421. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu, anılan yasanın 1409. maddesinde, sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir.

Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.1.2. maddesinde; "onarım masraflarının sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile taşıtın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tesbit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. Aracın tam hasara uğraması halinde, sigortacının azami sorumluluk haddini geçmemek üzere, hasar anındaki sigorta değeri ödenir. Bu durumda aracın Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Değeri tamamen ödenen araç ve aksamı, talep ettiği takdirde sigortacının malı olur." hükmüne yer verilmiştir.

Davacı yanca, davalı ... şirketince ödenen hasar bedelinin pert total işlemine tabi tutulan sigortalı aracın piyasa değerinin altında kaldığı ve bu nedenle eksik ödeme yapıldığı iddia edilerek işbu dava açılmıştır.

Yargılama aşamasında alınan birinci bilirkişi raporunda sigortalı aracın kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri 120.000,00 TL, ikinci bilirkişi raporunda 142.000,00 TL, 3 kişilik bilirkişi heyeti raporunda ise 120.000,00 TL olarak belirlenmiştir.

3 kişilik bilirkişi heyetinden alınan rapor ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli, dosyada yer alan sahibinden internet ilanları, aracın teknik özellikleri ile uyumlu, alınan birinci ve ikinci bilirkişi raporları arasındaki çelişkiyi giderir nitelikte görüldüğü gibi, bilirkişi heyetinde yer alan bilirkişiler makine mühendisi olup, dava konusu uyuşmazlık konusunda uzmanlıkları bulunmaktadır.

Hal böyle olunca, mahkemece sigortalı aracın pert total işlemine tabi tutulduğu, tam hasara uğrayan sigortalı araç nedeniyle davalının yaptığı ödeme ile davacının zararının giderildiği, davacının davalının ödemesiyle karşılanmayan bir zararının bulunmadığı, alınan bilirkişi heyeti raporunun ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli nitelikte bulunduğu gözetilerek davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygundur.

Öte yandan, yargılama aşamasında alınan bilirkişi heyeti raporu, birinci ve ikinci bilirkişi raporları arasındaki çelişkiyi giderecek niteliktedir. Bilirkişi heyeti raporu alındıktan sonra davacı vekilince dosyaya ibraz edilen özel tespit raporunda aracın rayiç değeri 140.000,00 TL olarak tespit edilmiş ise de, yargılama aşamasında alınan tüm raporlar ve çelişkiyi giderir bilirkişi heyeti raporu karşısında özel tespit raporuna itibar edilmemesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.