Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/649 K.2022/1714

Taraflar arasındaki Rücuen Tazminat davasının yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; meydana gelen trafik kazası nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 21.775-TL'nin işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalının maliki olduğu ... plakalı aracın trafik kaydı üzerine teminatsız olarak ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili davanın reddini talep etmiş, diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; somut uyuşmazlıkta davanın açıldığı tarih itibariyle Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Çifteler Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli ve yetkili olduğu, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı "Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin ilin mülki sınırları olarak belirlenmesine, iş bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına" dair kararı uyarınca 01/09/2021 tarihinden sonra açılacak davalar için mahkememizin yetkili ve görevli olduğu, anlaşılmakla, mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar kesinleştiğinde ve yasal süresinde talep halinde dosyanın yetkili ve görevli Çifteler Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi mahkeme tarafından yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alındığını, bu sebeple, Yerel Mahkemenin Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07.07.2021 gün ve 608 sayılı kararı kapsamında, 01.09.2021 tarihinden sonra açılacak davalar için yetkili ve görevli olduğu şeklindeki kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/67 Esas 2022/61 Karar sayılı 26.01.2022 tarihli görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilerek, yargılamanın görevli ve yetkili Eskişehir Asliye ticaret Mahkemesince devamına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, kasko sigorta poliçesine dayalı rücuen alacak istemine ilişkindir.

Davacı şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan aracın davalıların maliki ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının sigortalısına ödediği tazminatın davalılardan tahsili istemiyle 11/12/2020 tarihinde Çifteler Asliye Hukuk Mahkemesinde işbu dava açılmıştır.

Anılan mahkemece Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla yargılama yapılarak 02/11/2021 tarih 2020/198 Esas 2021/203 Karar sayılı karar ile Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Eskişehir ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine dair HSK'nın 07/07/2021 tarih ve ...numaralı kararının 01/09/2021 tarihi itibarıyla uygulanacağı, dosyada bu tarih itibarıyla görevli olunmayacağı, davaya devam olunurken asliye ticaret mahkemesi yargı çevresinin değişmesi nedeniyle kararın görevsizlik kararı niteliğinde olmayıp,

devir kararı niteliğinde olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliği nedeniyle dosyanın Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesine devredilmesine karar verilmiştir.

Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesince ise, yukarıda özetlenen gerekçeyle göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine hükmedilmiştir. İşbu dava tarihi olan 11/12/2020 tarihinden sonra, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih, ...sayılı kararıyla Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresi Eskişehir ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine, kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmasına karar verilmiştir.

Mahkemelerin göreviyle ilgili temel düzenlemeyi içeren HMK'nun 1. maddesi. "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir”, hükmünü amirdir.

Ticaret mahkemelerinin görevini düzenleyen TTK'nun 5/2. maddesinde ise aynen: "Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır." denilmektedir.

Dava tarihinde asliye ticaret mahkemesi bulunmamakla, dava doğru yerde, yani asliye ticaret mahkemesi sıfatı ile asliye hukuk mahkemesinde açılmıştır.

Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Eskişehir ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesiyle birlikte işin devrine yönelik yasada özel hüküm bulunmaması halinde mevcut mahkemelerin elindeki dosyaları göndermeksizin esastan karara bağlaması tabii hakim ilkesinin de doğal sonucudur (Emsal Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04/04/2019 tarih ve 2017/11-10 Esas 2019/401 Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14/03/2022 tarih ve 2022/500 Esas 2022/1830 Karar, 14/03/2022 tarih ve 2022/1379 Esas 2022/1838 Karar sayılı ilamları).

Hal böyle olunca mahkemece, dava tarihi itibarıyla görevli ve yetkili mahkemenin Çifteler Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, anılan mahkemece asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla davaya bakılacağı, asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılan dava dosyasının mülki sınırları belirlenen ticaret mahkemelerine devrini düzenleyen yasa hükmü bulunmadığı halde Eskişehir asliye ticaret mahkemelerine gönderme kararı verilmesinin yasaya ve tabi hakim ilkesine aykırı olacağı gözetilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Somut uyuşmazlıkta davacı şirkete sigortalı ...plakalı çekici araç ticari olduğu gibi davalıların işleteni ve sürücüsü oldukları ... plakalı çekici araç da ticari nitelikte olup açılan davada asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Bu nedenle davacının açtığı işbu davada görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi olduğundan mahkemece asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla davaya bakılması gerekirken bu sıfatla davanın görülmeyerek karar başlığında asliye ticaret mahkemesi sıfatına yer verilmemiş olması hatalı ise de, davanın görüldüğü Çifteler 'de müstakil asliye ticaret mahkemesi bulunmadığından bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi yönündeki kararında bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.