Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/717 K.2022/1791

Taraflar arasındaki zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili ... adresinde faaliyet gösteren "..." isimli ticari işletmenin sahibi olup aynı zamanda klinikte veteriner olarak çalıştığını, Yenimahalle Vergi Dairesine ... vergi numarası ile kayıtlı olan müvekkil , kendisine ait, bir kısmı kullanılmış bir kısmı da boş olan ... nolu satış faturaları 01.09.2020 tarihinde iş yerinde kaybolduğunu, bunun üzerine dilekçe ekinde sunulan "tutanak" ile bu durum tespit edildiğini ve aynı gün gazeteye ilan verildiğini, yine dilekçe ekinde sunulan "gazete ilanı" 02.09.2020 tarihinde yayımlandığını,

söz konusu iş yerinin 7/24 hizmet veren bir klinik olmakla çok fazla kişinin girip çıktığı yoğun bir işletme olması sebebiyle zayi olan faturaların ya çalındığı ya da kalabalık esnasında bir şekilde ortadan kaybolduğunu iddia ederek Yenimahalle Vergi Dairesine ... vergi numarası ile kayıtlı olan müvekkiline ait bir kısmı kullanılmış bir kısmı ise boş olan ... nolu satış faturalarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; talep eden tarafından faturaların çalınması ya da kaybolması nedeniyle zayi davası açılmışsa da davacı tarafından çalınmaya dair savcılığa herhangi bir suç duyurusunda bulunulmadığı, basiretli tacirlerin, defter ve belgeleri saklamak yükümlülüğü altında oldukları, özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle mücbir sebep olmaksızın fatura ve defterlerin ziyaı istenemeyeceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu faturaların kaybolduğuna dair tutanak tutarak gazete ilanı verdiğini, böylelikle zayi belgesi verilmesi için kanunun aradığı tüm şartları yerine getirdiğini, faturaların çalınıp çalınmadığı, çalındı ise kim tarafından çalındığı tespit edilemediğinden suç duyurusunda bulunulmadığını, davanın reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

TTK nın 82/ 7 maddesinde; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmüne yer verilmiştir.

Talep eden tarafından, işletmesine ait satış faturalarının kaybolduğu ileri sürülerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiş olup, "kaybolma" hali TTK'nın 82/7. Maddesinde belirtilen hallerden olmadığı gibi talep edenin üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.