Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/1316 K.2023/1156

İhtiyati hacize itirazın ve teminatın iadesinin reddine dair verilen ek kararlara karşı ihtiyati haciz talep edenler ve ihtiyati hacize itiraz edenler vekillerince ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep edenler vekili talep dilekçesinde özetle; 900.000 USD alacağın alınabilmesi için borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyati haczi istenmiştir.

Mahkemece 06/06/2023 tarihli kararı ile 14/02/2023 tarihli Protokol, Ankara 65. Noterliği'nin 14/04/2023 tarih 14096 Yevmiye Nolu ihtarnamesi ve tüm dosya kapsamına istinaden. İİK’nun 257/1 ve müteakip maddeleri gereğince istemin niteliğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeksizin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonunda, alacaklının verdiği yazılı kanıtlar ve ihtiyati haciz için yukarıda gösterilen hukuki nedenlere göre istem yerinde görülmekle.

19.094.760,00 TL (05/06/2023 tarihi itibariyle TC Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinde 1 USD = 21,2164 TL olmak üzere 900.000USDx21,2164=) alacağın alınabilmesini sağlamak için İcra İflas Kanunu’nun 257/1 ve sonraki maddeleri gereğince borçluların borca yeter miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının %15 teminatla ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İhtiyati haczin kaldırılmasını talep edenler vekili ihtiyati haczin kaldırılması istemli dilekçesinde özetle; taraflar arasında yatırım katkı bedelinin iade koşullarının düzenlenmesi için protokol imzalandığını, ihtiyati haciz talep edenlerin iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, müvekkillerine gönderilen ihtarnamelerin 28/04/2023 tarihli 1.200.000 USD hisse devri bedelinin ödenmesine ilişkin olduğunu, protokolün 3/b maddesinde yazılı olan 26/05/2023 tarihli 900.000 USD miktarlı hisse devre bedelinin bu aşamada muaccel hale dönüşmediğini, zira alacaklılar tarafından müvekkiline 900.000 USD için keşide edilmiş bir ihtar bulunmadığını,

alelade bir faturadan farklı olmayan bu protokole dayalı olarak ihtiyati haciz kararı alınabilmesinin mümkün olmadığını, alacaklı tarafın protokolde kendisine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiğine ilişkin belge sunmadığını, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispatın gerçekleştiğinin kabulünün de mümkün olmadığını, protokolün ilgili maddesinde belirtilen mücbir sebeplerin varlığı durumunun ödeme için istisna tuttuğunu, bu nedenle ihtiyati haciz talep edilemeyeceğini, 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 2023/45 Değişik İş sayılı dosyasında talep edilen ihtiyati haczin reddine karar verildiğini,

12/09/2018 tarihli ve 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı gereğince protokolün sözleşmelerde yer alan bedellerin Türk Lirası cinsinden belirlenmesi gerekliliğine aykırı olduğunu belirtmiş ve ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Alacaklılar vekilinin teminatın ve gider avansının iadesi istemine yönelik dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararının Ankara 6. İcra Müdürlüğü'nün 2023/15908 Esas sayılı dosyasında icra takibine konulduğunu ve Konya 1. İcra Dairesi'nin 2023/714 Talimat sayılı dosyası ile yapılan haciz neticesinde teminatın iadesi konusunda borçlunun muvafakatinin alındığı belirtilerek teminatın ve gider avansının iadesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece ihtiyati haciz kararını kaldırılması isteminin reddine yönelik 22/06/2023 tarihli ek kararı ile alacaklıların ihtiyati haciz talebi üzerine talebe dayanak protokole istinaden mahkemece 06/06/2023 tarihinde ihtiyati haciz kararı verildiği, protokolde borçluların imzalarının yer almasına, talep konusu 900.000 USD alacakla ilgili kesin vade bulunmasına göre alacağın İİK 257/1 maddesi kapsamında muaccel olduğuna ilişkin yaklaşık ispat seviyesinde delilin bulunduğu, bu şekilde ihtiyati haciz sebeplerinin mevcut olduğu dikkati alındığında, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararında kanuna aykırılık bulunmadığı,

itirazın haksız olduğu kanaatine varılmakla, itirazın reddine, her ne kadar itiraz eden vekili tarafından 19/06/2023 tarihli dilekçe ile mahkemenin ihtiyati haciz kararına istinaden konulan hacizler nedeniyle aşkın haciz niteliğinde olduğu gerekçesiyle hacizlerin kaldırılması talep edilmiş ise de aşkın hacizlerin bulunup bulunmadığı, varsa kaldırılmasının hususunun değerlendirme yetki ve görevinin Ticaret mahkemesine ait olmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece ihtiyati haciz talep edenler vekilinin teminatın ve gider avansının iadesi isteminin reddine yönelik 23/06/2023 tarihli ek karar ile Ankara 6. İcra Müdürlüğü'nden gelen yazı cevabı ekindeki haciz tutanağında; şirket yetkilisi ...'in esas dairesine sunulan ihtiyati haciz kararına teminatın iadesine muvafakat verdiğine ilişkin beyanının bulunduğu,

borçlular vekilinin, 21/06/2023 tarihli duruşmadaki beyanında teminatın iadesi konusunda şirket yetkilisinin beyanlarının haciz baskısı altında alındığını düşündüklerini, bu nedenle teminatın iadesine muvafakatlerinin olmadığını belirttiği, her ne kadar haciz sırasında borçluların yetkilisi tarafından teminatın iadesine muvafakat edilmiş ise de borçlular vekilinin 21/06/2023 tarihli duruşmadaki beyanı dikkate alınarak teminatın iadesi talebinin reddine, ancak fazladan yatırılan avansın iadesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacize itiraz edenler vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin banka hesapları incelendiğinde ihtiyati haciz talebinde bulunanların belirtilen tutarda bir yatırım katkı payı ödemesi yapmadığının görüleceğini, bu nedenle ihtiyati haciz talep edenlerin haklı olup olmadığının tespitinin yargılamayı gerektirdiğini,

Aynı protokole dayalı olarak 02/05/2023 tarihinde Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/45 D.İş Esas sayılı dosyası üzerinden ihtiyati haciz talep edildiğini, Mahkemece talebin reddine karar verildiğini, ihtiyati hacze konu alacağın Adi yazılı protokolün 3/B maddesinde yazılan 26/05/2023 tarihli 900.000 USD tutarlı bir kısım hisse devir bedeli olduğunu, bu aşamada muaccel bir alacak haline dönüşmediğini, alacak için keşide edilmiş herhangi bir temerrüt ihtarının da bulunmadığını,

Adi yazılı protokolde borcun dövizle karşılandığından adi yazılı protokolün 30534 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve yürürlüğe giren Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanununa göre geçersiz olduğunu, ayrıca müvekkilinin tüm mal varlığına haciz konulduğunu, konulan haczin haciz miktarını aşar mahiyette olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin ihtiyati haczin kaldırılması isteminin reddine yönelik ek kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

İhtiyati haciz talep edenler vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin teminatın iadesi isteminin reddine yönelik ek kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Konya 1. İcra Müdürlüğünün 2023/714 Talimat sayılı dosyasında yapılan haciz esnasında her iki borçlu şirketin ortak yetkilisi ... tarafından takibe, takibin konusuna itirazlarının bulunmadığını, borcun en kısa zamanda ödeneceğinin belirtilerek ihtiyati haciz kararına, teminatın iadesine muvafakat ettiğini beyan ettiğini, bu nedenle takibi kabul ve teminatın iadesinin kesinleştiğini, teminatın iadesi gerekirken reddi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin teminatın iadesinin reddi ek kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; İİK'nın 257. maddesine dayalı verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması ve teminatın iadesi istemine ilişkindir.

İhtiyati haczin koşullarını düzenleyen İİK'nın 257. maddesi, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının ihtiyaten haczettirebileceği düzenlenmiştir. Aynı yasanın 258. maddesi gereğince alacaklının, alacağının varlığı ile haciz sebepleri hakkında mahkemeden olumlu şekilde kanaat uyandırması gerekli ve yeterlidir. Bir başka deyişle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacaktır.

İhtiyati tedbire itiraz edenlerin istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Somut olaya gelince, ihtiyati haciz talep edenler tarafından 14/02/2023 tarihli Protokol'ün 3.maddesinin "A" bendi uyarınca borçlu şirketin %3 hissesi ve 3.590.000 USD tutarında ki bedelin ve hissenin davalılarca hiçbir kayıt ve şarta bağlı olmaksızın borçlu olduğu kabul ve beyan edildiğine ilişkin hükme dayanılarak 900.000 USD asıl alacak yönünden ihtiyati haciz talep edildiği, ilk derece mahkemesince de protokolde borçluların imzalarının yer almasına,

talep konusu 900.000 USD alacakla ilgili kesin vade bulunmasına göre alacağın İİK 257/1 maddesi kapsamında muaccel olduğuna ilişkin yaklaşık ispat seviyesinde delilin bulunduğu belirtilmek suretiyle ihtiyati haciz verilmiş olup, ilk derece mahkemesi gerekçesi gözetildiğinde ihtiyati haczin kaldırılması talebinin reddi ek kararı usul ve yasaya uygundur.

İhtiyati haciz talep edenler vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesine gelince;

HMK'nun "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341. maddesinin 1. fıkrası, "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." hükmünü içermektedir.

Somut olayda, ihtiyati haciz talep edenler vekilinin teminatın iadesi talebi üzerine mahkemece talebin reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen karar HMK'nun 341/1. maddesi kapsamında düzenlenen esas hakkında nihai karar niteliğinde olmadığı gibi, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddi, bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilen karar niteliğinde de değildir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen teminatın iadesi talebinin reddine ilişkin ek karar HMK'nun 341/1 maddesinde düzenlenen istinaf yoluna başvurulabilen kararlar niteliğinde olmadığından ihtiyati haciz talep edenler vekilinin istinaf başvurusunu usulden reddine, ihtiyati hacize itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun ise esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.