Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/144 K.2023/665

Zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme talep eden vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... adresinde ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü ve ticari defter ve kayıtların da bahsi geçen adreste bulunduğunu, 15.08.2022 tarihinde Ankara'da meydana gelen fırtına ve sağanak yağış esnasında müvekkil şirket nezdinde bulunan defterlerin çoğunun ıslandığını, diğer defterler kullanılabilir durumdayken Yönetim Kurulu Karar Defterinin birçok sayfasının parçalanmak sureti ile zayi olduğunu belirterek müvekkili şirkete ait Yönetim Kurulu Karar Defterinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı şirkete ait yönetim kurulu karar defterinin olay tarihinde yağan yağmur neticesinde şirket merkezi olan... isimli işyerinde bulunduğu esnada ıslandığı belirtilerek eldeki davanın açıldığı anlaşılmakta ise de, davaya konu defterin saklanmasına ilişkin özen yükümlülüğünün davacı tarafça kendi kusuru ile yerine getirilmediği, buna göre davacının kendi kusurundan yararlanarak zayi belgesi isteminde bulunmasının yerinde bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ticari defterlerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle zayi olması halinde zayi belgesi düzenlenmesi gerektiğini, yerel mahkemenin 21.11.2022 tarihli kararın da vurguladığı üzere, kanun koyucu madde içeriğinde "gibi" ifadesini kullanarak zayi sebeplerini sınırlı sayıda belirtmediğini, bu kapsamda ticari defter ve belgelerin herhangi bir afet sırasında zayi olması halinde zayi belgesinin düzenlenmesinin mümkün olduğunu, dava konusu olayda, 15.08.2022 tarihinde yaz mevsimi olmasına rağmen beklenmedik ve ani şekilde sağanak yağış ve fırtına meydana geldiğini,

bu esnada müvekkilinin şirket merkezinde muhafaza ettiği yönetim kurulu karar defterinin pencere dış cephe ve tavandan gelen yoğun yağmur suları sebebiyle ıslandığını, kullanılamaz hale geldiğini, müvekkili ticari defter ve belgelerini dikkatli ve özenli şekilde muhafaza ettiğini, ancak hayatın olağan akışına aykırı şekilde, yaz mevsiminde, Ankara'da aniden oluşan sağanak yağış sebebiyle yönetim kurulu karar defterinin ıslandığını, olay esnasında ofisin pencerelerinin kapalı durumda olduğunu ve normal şartlar altında ofisin içerisine su, rüzgar ve sair gelmesi mümkün olmadığını,

alınan tüm önlemlere ve dikkatli davranışlara rağmen beklenmedik şekilde vuku bulan yağışlarla ofisin bir kısmına su geldiğini ve ilgili defterin zayi olmasına sebep olduğunu, ayrıca müvekkili şirkete ait diğer defterlerin de ıslandığını, ancak hala kullanılabilir durumda oldukları için davaya konu edilmediğini, yönetim kurulu karar defterinin kapanış tasdiki yapılarak yenisinin temin edildiğini, akabinde zayi belgesi talebiyle huzurdaki davanın açıldığını, yerel mahkeme dosyasında yer alan meteorolojik veriler daire başkanlığınca verilen müzekkere cevaplarında, 15.08.2022 tarihli olayın doğal afet niteliğinde olduğu açıkça belirtildiğini,

yine bu müzekkere cevaplarında yağışların mevsim normallerinin üzerinde ve beklenmedik olduğunun açıkça izah edildiğini, ayrıca dava dilekçelerinde mahkemeye ibraz ettikleri gazete haberleri ile müzekkere cevaplarında yer alan haberlerde söz konusu olayın Ankara içerisinde birçok felakete sebep olduğu,

can kayıplarına yol açtığı, şehirde hayatın bir anda durma noktasına geldiğinin, açıkça belirtildiğini, bu hususlar çerçevesinde, yerel mahkemenin müvekkili şirketin ticari defterlerini saklamak yönünden gerekli özeni göstermediği tespitinin yerinde olmadığını, yerel mahkeme yargılamasında, taraflarınca tanık ve bilirkişi delillerine dayanılmasına rağmen tanıklarının dinlemediğini, dosyada bilirkişi incelemesi yaptırmadıklarını, müvekkili şirkete ait yönetim kurulu karar defteri, sağanak yağış ve fırtınanın etkisiyle zayi olduğunu, olayın meydana gelmesinde müvekkilin herhangi bir kusuru veya ihmali bulunmadığını,

müvekkilinin gerekli tüm özeni göstermesine rağmen mevsim normallerinin dışında meydana gelen olay sebebiyle anılan ticari defter zayi olduğunu, bahsi geçen olayın doğal afet olduğunu, yerel mahkemenin tanıklarını dahi dinlemeden davanın reddine karar verdiğini, bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulüne, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını, davanın kabulüne, müvekkili şirkete ait yönetim kurulu karar defterinin zayi olması sebebiyle zayi belgesi düzenlenmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

UYAP sistemi üzerinden yapılan kontrol ile müdahale talebinde bulunan ...'nin ek kararın tebliğ tarihinden önce 18/08/2020 tarihinde sistemde mernis adresinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durumda ek kararın tebliğe çıkarıldığı tarih itibarıyla mernis adresi bulunan anılan müdahale talebinde bulunana kararın TK'nun 21/2 maddesi uyarınca tebliğe çıkarılması gerekir. Müdahale talebinde bulunan ...'ye ek kararın TK'nun 21/2 maddesi uyarınca tebliğ edildiğine ilişkin bir bilgi ve belge ise dosya içerisinde bulunmadığı gibi UYAP kayıtlarında da herhangi bir tebliğ evrakı yer almamaktadır.

Hal böyle olunca ek kararın müdahale talebinde bulunan ...'ye TK'nun 21/2 maddesi uyarınca tebliğ edilerek istinaf cevap süresi beklenildikten sonra, yeniden istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmesi amacıyla dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiş ve taktiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.