Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/411 K.2023/361

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı ... ve şirket vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalıların haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilleri hakkında başlatılan takibe itiraz edildiğini, davanın haksız olarak açıldığını belirtilerek davanın reddini, %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporuyla davacının davalılardan alacaklı olduğu miktarın tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıların icra takibine vaki itirazının davalı şirket yönünden 599.608,00 TL asıl alacak, 14.390,60 TL işlemiş faiz, 719.52 TL BSMV, 1.632,80 TL noter masrafı olmak üzere toplam 616.350,92 TL yönünden iptali ile asıl alacak miktarı üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %64 oranında temerrüt faizi uygulanmak üzere takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı ... yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 599.608,00 TL asıl alacak, 11.192,28 TL işlemiş faiz,

559,63 TL BSMV, 1.632,80 TL noter masrafı olmak üzere toplam 612.992,71 TL yönünden iptali ile asıl alacak miktarı üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %64 oranında temerrüt faizi uygulanmak üzere takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı ... yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ve taleple bağlı kalınarak 284.130,76 TL asıl alacak, 9.092,18 TL işlemiş faiz, 674,40 TL BSMV olmak üzere toplam 293.897,34 TL yönünden iptali ile asıl alacak miktarı üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %64 oranında temerrüt faizi uygulanmak üzere takibin devamına,

hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında hesaplanan 123.270,18 TL icra inkar tazminatının (davalı ...'ın 122.598,54 TL, davalı ...'in 58.779,46 TL icra inkar tazminatından sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar ... ve şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; kefilin temerrütü için gereken ihbar şartının yerine getirilmediğini, müvekkillerinin verdikleri kefaletlerin geçersiz olduğunu, asıl alacak, ferileri ile icra inkar tazminatından sorumlu tutulamayacaklarını, takip haksız olduğundan kötüniyet tazminatı taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini, faiz oranının hatalı hesaplandığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine, kötüniyet tazminatı taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazının iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Genel kredi sözleşmeleri, hesap kat ihtarı, tebliğ belgeleri, Ankara Batı 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/136 Esas 2022/136 Karar sayılı yetkisizlik kararı, Beypazarı Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/410 Esas 2022/429 Karar sayılı ve Beypazarı Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/455 Esas 2021/860 Karar sayılı mirasın reddi kararları, Ankara 3. İcra Müdürlüğünün 2019/1335 sayılı takip dosyası, mirasçılık belgesi, yargılama aşamasında bankacı bilirkişiden alınan rapor dosya içerisinde yer almaktadır.

Dava konusu Ankara 3. İcra Müdürlüğünün 2019/1335 sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı borçlular aleyhine toplam 623.562,44 TL (... 293.897,34 TL'den sorumlu olmak üzere) alacağın tahsili talebi ile icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlulara 06/02/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlular vekilinin 08/02/2019 tarihinde takibe konu borca itiraz ettiği, itirazın 7 günlük yasal süre içerisinde yapıldığı, itirazın davacı alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, işbu itirazın iptali davasının İİK'nun 67. maddesi uyarınca, itiraz dilekçesinin davacı alacaklı vekiline tebliğ tarihinden itibaren başlayacak olan 1 yıllık hak düşürücü süre olan 19/03/2019 tarihinde açıldığı dosya içeriğiyle sabittir.

Davacı yan genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalı borçluların haksız olarak itiraz ettiğini iddia etmiş, davalı yan davanın reddini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle yukarıda açıklandığı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı ... karar tarihinden sonra 16/03/2021 tarihinde vefat etmiştir. Dairemizin 14/12/2022 tarih 2022/537 Esas 2022/1615 Karar sayılı karar ile gerekçeli kararın ... mirasçılarına tebliğ edilerek istinaf süresi beklenilip, istinaf yoluna başvurulması halinde istinaf dilekçesinin davacı vekiline tebliğ edilip, katılma yoluyla istinaf süresi beklenildikten sonra dosyanın Dairemize gönderilmek üzere mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir. Anılan karar üzerine ilk derece mahkemesi kararı davalı ... mirasçılarına tebliğ edilmiş olup, mirasçılar vekili mirasın reddedildiğini bildirmiştir.

Anılan davalı ...'in mirasçılık belgesi dosya içerisindedir. Anılan belge uyarınca davalı ... mirasçıları ...'dir.

Davalı ... mirasçısı ... tarafından Ankara Batı 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde mirasın gerçek reddi talebi ile dava açılmış olup, anılan mahkemece 2022/136 Esas 2022/136 Karar sayılı kararıyla murisin vefat etmeden önceki son yerleşim yeri adresinin Güdül Ankara olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, anılan yetkisizlik kararı üzerine dosyanın gönderildiği Beypazarı Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/410 Esas 2022/429 Karar sayılı kararıyla talebin kabulüne, ...'den intikal eden mirasın ... tarafından kayıtsız ve şartsız olarak reddedildiğinin tespitine karar verildiği, kararın kesinleştiği dosya içeriğiyle sabittir.

Davalı ...'in diğer mirasçısıları ... tarafından Beypazarı Sulh Hukuk Mahkemesinde mirasın gerçek reddi talebi ile dava açılmış olup, anılan mahkemece 2021/455 Esas 2021/860 Karar sayılı karar ile talebin kabulüne, ...'den intikal eden mirasın ... tarafından kayıtsız ve şartsız olarak reddedildiğinin tespitine karar verildiği, kararın kesinleştiği görülmüştür

Davalılar ... ve şirket vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçılar tarafından) devam edilir. Mirasçıları da ilgilendiren davalar, ölen tarafın mirasçılarına karşı geçen alacakları, hakları veya mallarına (TMK'nun 599. maddesi) ilişkin davalardır. Bunlar malvarlığı haklarına ilişkin davalardır.

Somut olayda, davalı ... mirasçılarının Beypazarı Sulh Hukuk Mahkemesinin 20/04/2022 tarih ve 2022/410 Esas 2022/429 Karar sayılı, Beypazarı Sulh Hukuk Mahkemesinin 25/10/2021 tarih ve 2021/455 Esas 2021/860 Karar sayılı kararları ile mirası reddettiklerinin tespit ve tesciline karar verildiği anlaşılmıştır. Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse, onun payı miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi varsa alt soyuna, yoksa diğer mirasçılara geçer.

Murisin eşi ve çocukları olan davalılar mirası reddetmekle, mirasın açıldığı andan geçerli olacak şekilde mirasçılık sıfatını kaybetmişlerdir.

Bu nedenle yasal mirasçı sıfatı kalmayan davalı ...'in (mirasçılık sıfatı nedeniyle) ve diğer mirasçı olan davalıların da işbu dava yönünden pasif husumet ehliyetleri bulunmadığından davalı ... mirasçıları yönünden davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir (Emsal Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 21/11/2018 tarih ve 2017/1077 Esas 2018/11857 Karar, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 12/09/2018 tarih ve 2015/15477 Esas 2018/768 Karar sayılı, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 13/11/2017 tarih ve 2015/13908 Esas 2017/10407 Karar sayılı,

Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 12/09/2012 tarih ve 2012/2917 Esas 2012/5046 Karar sayılı emsal ilamları).

Davalı ..., ilk derece mahkemesince karar verildikten sonra 16/03/2021 tarihinde vefat etmiş, istinaf yargılaması sırasında davalı mirasçı ... ile diğer mirasçılar davalı ... mirasını reddetmiş, bu nedenle davalı ...'in (mirasçı sıfatıyla) ve diğer davalı ... mirasçılarının pasif husumet ehliyeti kalmamıştır. ... mirasçılarının pasif husumet ehliyetlerinin ortadan kalkmasında davacının kusuru bulunmadığından davalı ... mirasçıları lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir (Emsal Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 15/05/2013 tarih ve 2013/3011 Esas 2013/3196 Karar sayılı ilamı)

İlk derece mahkemesi karar tarihi olan 18/12/2019 tarihinden sonra davalı borçlular ... ve şirket vekili Av. ... 22/11/2022 tarihinde UYAP üzerinden dava konusu Ankara 3. İcra Müdürlüğünün 2019/1335 sayılı takip dosyasına gönderdiği yazılı dilekçesi ile itirazlarından vazgeçtiğini bildirmiştir.

Dava tarihi itibarıyla, yasal süre içerisinde ödeme emrine itiraz edilmiş olmasına ilişkin itirazın iptali davasının dava şartı gerçekleşmiştir. Karar tarihinden sonra ise dava konusu Ankara 3. İcra Müdürlüğünün 2019/1335 sayılı takip dosyasında davalı borçlular ... ve şirket vekilinin 22/11/2022 tarihli dilekçesi ile icra takibine itirazından vazgeçmiştir. Bir başka anlatımla istinaf aşamasında itirazın iptali davasının koşulu olan borçluların ödeme emrine süresinde itiraz etmesine ilişkin dava şartı ortadan kalkmış, davalılar ... ve şirket hakkındaki dava konusuz kalmıştır.

Davacı vekili 08/03/2023 tarihli dilekçesi ile davalı borçlular ... ve şirketin dava konusu icra takibine itirazlarından vazgeçtiğini, vekalet ücreti, icra inkar tazminatı, yargılama gideri taleplerinin bulunmadığını bildirmiştir.

Hal böyle olunca, davalılar ... ve şirket vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, karar tarihinden sonra davalılar ... ve şirket yönünden davanın konusuz kaldığı, davalı ... yönünden ise tüm mirasçıların mirası reddetmeleri nedeniyle pasif husumet yokluğu oluştuğu gözetilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davalı ... ve şirket hakkında konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... mirasçıları hakkında pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, davacı vekilinin icra inkar tazminatı talebi bulunmadığından icra inkar tazminatı talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı vekilinin yargılama gideri talebi bulunmadığından yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

davalı ... mirasçıları vekille temsil olunmuş ise de, pasif husumet yokluğunun istinaf aşamasında mirasın reddi ile gerçekleşmesi nedeniyle anılan davalı mirasçıları yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.