Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/514 K.2023/626

Taraflar arasındaki özel denetçi tayin edilmesi istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacılar vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalı şirketin hissedarı olduğunu, pay sahiplerinin bilgi alma ve inceleme hakkının yasada düzenlendiğini, özel denetçi istemi hakkının da bu hakkın devamı niteliğinde olduğunu, davalı şirkete ilişkin bilgi ve belgelerin müvekkillerine verilmediğini, şirketin mevcut durumu yahut yapılan işlemler için bilgilendirilmemeleri ve yönetim kurulu üyeleri tarafından usulsüz işlemlerle şirketin zarara uğratılıyor olmasından dolayı özel denetçi atanmasını talep etme zorunda kalındığını, şirketin 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin genel kurul toplantılarının 3 yılın sonunda yapıldığını,

bilançolar ve ayrıntılı gelir tablolarının gerçeği yansıtmadığını, şirketin geçmiş yıllarda zarara uğradığını, yönetim kurulu üyelerinin TTK hükümlerine aykırı davranarak rekabet yasağını ihlal ettiğini, genel kurula ait devredilemez yetkileri kullanarak kanunu ihlal ettiğini, sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararı tescil edilmeden rüçhan hakkının yayımlandığını belirterek davalı şirkete özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, genel kurul tarafından özel denetim isteminin reddedilmesi halinde halka açık olmayan şirketlerde sermayenin en az 1/10'nu oluşturan pay sahiplerinin özel denetçi atanmasını mahkemeden isteyebileceği, davacıların %10 pay sahibi olmadıkları, davacılar sermaye arttırımına ilişkin karar sonucunda söz konusu payların oluştuğunu, bu sermaye arttırımına ilişkin karara karşı dava açıldığını ve davanın derdest olduğunu iddia etmiş iseler de, genel kurulda alınan sermaye artırımına yönelik karara ilişkin herhangi bir tedbir kararı verilmediği, açılan dava sonucunda sermaye artırımına ilişkin kararın iptal edilmemesi nedeniyle mevcut pay durumuna göre davacıların %10 pay sahibi olmadıkları, işbu davayı açma hakları bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; şirkete özel denetçi atanmasını talep için gerekli şartların sağlandığını, yönetim kurulu üyelerinin kanun ve esas sözleşmeyi ihlal ettiğini, davalı şirketi ve pay sahiplerini zarara uğrattıklarının bilirkişi raporuyla da tespit edildiğini, şirketin üç yıllık genel kurul toplantısının üç yılın sonunda yapıldığını, bilançolar ve gelir tablolarının gerçeği yansıtmadığını, yönetim kurulu üyelerinin rekabet yasağını ihlal ettiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; davalı anonim şirkete 6102 Sayılı TTK'nun 438 vd. maddeleri gereğince özel denetçi atanması istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 438. maddesinde, her pay sahibinin pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu taktirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasının gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebileceğini, aynı kanunun 439. maddesinde ise,

genel kurulunun özel denetim istemini reddetmesi halinde sermayenin en az onda birine halka açık anonim şirketlerde ise yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya payların itibarı değeri toplamı en az 1.000.000,00 TL olan pay sahiplerinin şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde üç ay içinde özen denetçi atanmasını isteyebilecekleri aynı yasanın 440/2. maddesinde ise, mahkemece verilen kararın kesin olduğu belirtilmiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26/12/2017 tarih 2016/8800 Esas 2017/7610 Karar sayılı ilamı).

Kesin olan kararlara karşı HMK'nın 346/1. maddesi hükmü uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf dilekçesinin reddine karar verilebileceği gibi, HMK'nın 352. maddesi gereğince yapılan ön inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkemesince de bu yönde karar verilebilir. Bu karar usule ilişkin nihai bir karardır (Tolga Akkaya, Medeni Usul Hukukunda İstinaf, sayfa 247).

Tüm bu nedenlerle davacılar vekilinin istinaf isteminin TTK'nun 440/2. maddesi gereği ilk derece mahkemesince verilen karar kesin olduğundan, HMK'nın 341. ve 352. maaddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince verilen bu usulden red kararına karşı TTK'nun 440/2. maddesi gereğince temyiz yolu açık değildir.