Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/809 K.2025/1184

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalıların haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalıların icra takibine itirazlarının iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalılar davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalı ... Grup Yalıtım ve Çatı Sis. İnş. Gıda Amb. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti ile ...'ın davacı ile davalı ... Metal Yalıtım ve Çatı Sis. İnş. Tic. Ltd.

Şti. arasında akdolunan ticari nitelikteki kredi sözleşmesinde müteselsil kefil olduğu, kredi borcunu ödememeleri nedeniyle davacı tarafından, davalılar aleyhine ihtarname keşide edildiği, borcun ödenmemesi üzerine davalılar aleyhine başlatılan icra takibine davalıların borcun tamamına ve fer'ilerine itiraz ederek takibin durmasını sağladıkları, davalı asıl borçlu şirketin 27/08/2019 günü temerrüte düştüğü, ihtarnamenin davalı kefillerin sözleşme adresinden farklı olduğu görülen adreslerine gönderildiği, ihtarnamenin tebliğ edilemediği,

temerrüt için hesap kat ihtarının kefile tebliği gerektiği, İİK'nun 68/b maddesinin kefil yönünden uygulanamadığı, davalı kefillerin takiple birlikte temerrüte düşürüldüğü, davalılarca kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun ifa edildiğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmadığı, davacının davalılardan alacaklı olduğu miktarın bilirkişi raporuyla tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, icra takip dosyasına davalı ... Metal Yalıtım ve Çatı Sis. İnş. Tic.

Ltd.

Şti'nin itirazının 248.006,23 TL yönünden, diğer davalıların itirazlarının ise 245.449,98 TL yönünden iptaline, tahsilde tekerrüre mahal verilmeyerek belirtilen bedeller yönünden takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit olup davalılarca haksız yere takibe itiraz olunduğu anlaşılmakla asıl alacağın %20'si tutarı olan 48.145,34 TL icra inkar tazminatının tahsilde tekerrüre mahal verilmeyecek şekilde davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tavzih taleplerine yönelik henüz bir karar verilmeden gerekçeli kararın taraflarına tebliğ edildiğini, ancak gerekçeli kararın hüküm kısmının 1. maddesinde; ''... yönünden iptali ile tahsilde tekerrüre mahal verilmeyerek belirtilen bedeller yönünden takibin devamına'' şeklinde karar verildiğini, gerekçeli kararda tutar olarak iptal edilen tutarlar belirtilmişse de, takip tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiz oranı ve/veya takip talebinde ki şartlarla takibin devamına şeklinde hüküm kurulmadığını, mahkemenin kararının bu yönden kaldırılması gerektiğini,

daha doğru bir ifade ile düzeltilmesini ve takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %46,80 temerrüt faizi işletilmesine ve faizin %5 BSMV'ne hükmedilmesi gerektiğini, mahkemenin kararına dayanak bilirkişi raporunda da yıllık %46,80 temerrüt faiz oranı talep edilebileceği yönünde rapor oluşturulduğunu, gerekçeli kararda sadece iptal edilen tutarların değil, ana para tutarları üzerinden yıllık işleyecek temerrüt faiz oranı ve %5 BSMV işleyeceği yada takip talebinde ki şartlarla takibin devamına şeklinde karar verilmesi gerektiğini, aksi durumda müvekkilinin hak kaybı yaşayacağını, davalılar/ borçlulardan ...

Grup Yalıtım Ve Çatı Sis. İnş. Gıda Amb. Malz. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. arabuluculuk sürecinde toplantıya katılmaması sebebi ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'un madde 18/a- (ek:6/12/2018-7155/23 md.) 11. bendi gereği, dava kısmen de olsa müvekkili aleyhine bir hüküm tesis edilmesi durumunda, müvekkili banka aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Yargılama aşamasında bankacı bilirkişiden alınan 02/05/2022 tarihli rapor, Ankara 1. İcra Müdürlüğünün 2019/12070 sayılı takip dosyası sureti, genel kredi sözleşmesi, hesap kat ihtarı, asıl borçlunun banka hesap ekstreleri ve ödeme planları, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi sureti dosya içerisinde yer almaktadır.

Dava konusu Ankara 1. İcra Müdürlüğünün 2019/12070 sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı borçlular aleyhine genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan toplam 250.852,71 TL nakit alacağın tahsili talebi ile icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalılara bila tebliğ edildiği, davalıların 7 günlük itiraz süresi içerisinde 18/09/2019 tarihinde takibe konu borca itiraz ettiği, işbu itirazın iptali davasının İİK'nun 67. maddesi uyarınca, itiraz dilekçesinin alacaklı/vekiline tebliğ tarihinden itibaren başlayacak olan 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı dosya içeriğiyle sabittir.

Anılan icra takip dayanağı genel kredi sözleşmesinin davacı banka ile davalı ... Metal ... Ltd. Şti. arasında 20/12/2018 tarihli 350.000,00 TL limitli olarak akdedildiği, diğer davalıların sözleşmede müteselsil kefil sıfatıyla imzalarının yer aldığı görülmüştür.

Davacı tarafından kredi hesabı kat edilerek davalı asıl borçlu ve davalı kefillere hesap kat ihtarnamesi gönderilmiştir. 22/08/2019 tarihli ihtarnamede 242.716,17 TL nakit alacağın ödenmesi ihtar edilmiş, borçlulara 24 saatlik atıfet süresi tanınmıştır. Anılan ihtarname davalı asıl borçlu ... Metal ... Ltd. Şti'nin sözleşmedeki adresine 26/08/2019 tarihinde bila tebliğ, diğer davalılara da bila tebliğ edilmiştir.

Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda, taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinin 11. maddesi uyarınca %46,80 temerrüt faizi uygulanmasının sözleşme ve mevzuata uygun olduğu, davalı asıl borçlu şirketin sözleşmedeki adresine çıkarılan hesap kat ihtarının bila tebliğ olması üzerine 27/08/2019 tarihinde temerrüte düştüğü, davalı kefiller hakkında İİK'nun 68/b maddesi uygulanamayacağından ve davalı kefillere çıkarılan hesap kat ihtarnamesi bila tebliğ olduğundan davalı kefillerin takip tarihinde temerrüte düştükleri, takip tarihi itibarıyla davacının davalı asıl borçlu ...

Metal ... Ltd.

Şti.'nden 240.726,70 TL asıl alacak, 6.125,46 TL işlemiş temerrüt faizi, 306,27 TL BSMV, 847,80 TL masraf olmak üzere toplam 248.006,23 TL alacaklı olduğu, diğer davalı kefillerden ise 240.726,70 TL asıl alacak, 4.498,36 TL işlemiş temerrüt faizi, 224,92 TL BSMV, 847,80 TL masraf olmak üzere toplam 245.449,98 TL alacaklı olduğu, takip tarihinden sonra 20/04/2020 tarihinde KGF tarafından davacıya 141.679,64 TL ödendiği, yasal düzenlemeler uyarınca KGF'den tahsil edilen miktarın takipte yer alan alacaktan düşülemeyeceği tespit edilmiştir.

Davacı yan genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağı bulunduğunu, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalıların haksız olarak itiraz ettiğini iddia etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda bilirkişi raporu hükme esas alınarak yukarıda özetlendiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacıyla davalı asıl borçlu ... Metal ... Ltd. Şti arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığı, diğer davalıların sözleşmede müteselsil kefil olduğu, kredi borcunun ödenmemesi üzerine davacı tarafından kredi hesabının kat edilerek davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığı, takibe itiraz edilmesi üzerine davacının itirazın iptali talebiyle işbu davayı açtığı hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, takip tarihi itibarıyla davacının davalılardan talep edebileceği alacak bulunup bulunmadığı, var ise miktarı, uygulanması gereken temerrüt faiz oranı hususlarından kaynaklanmaktadır.

Davacı vekilinin istinaf itirazı takipten sonra asıl alacağa işleyecek temerrüt faizi ve BSMV yönünden hüküm bulunmamasına ve davalı ... ... Ltd. Şti'nin arabuluculuk sürecinde toplantıya katılmaması sebebiyle müvekkili aleyhine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğine yöneliktir.

Dava konusu icra takibinde davacı banka takip tarihinden itibaren asıl alacağa %46,80 oranında temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi uygulanmasını talep etmiştir. Mahkemece, hükmün gerekçesinde %46,80 temerrüt faiz oranı üzerinden hesaplama yapan bilirkişi raporuna yer verilip, anılan rapor hükme esas alınarak hüküm kurulduğu halde hükümde asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi oranına ve BSMV'ye yönelik olumlu veya olumsuz herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Bu durum ise HMK'nun 297. maddesi uyarınca infazda tereddüt yaratacak nitelikte olup, bu hususa yönelik davacı vekilinin istinaf itirazı yerindedir.

Öte yandan, 6325 sayılı HUAK'nun 18/A-10. maddesi. "Arabulucu; taraflara ulaşılamaması veya taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması ya da tarafların anlaşması yahut tarafların anlaşamaması hallerinde arabuluculuk faaliyetini sona erdirir ve son tutanağı düzenleyerek durumu derhal arabuluculuk bürosuna bildirir.", mahkemenin karar tarihinde yürürlükte bulunan 18/A-11. maddesinde.

"Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez.", HUAK Yönetmeliğinin 24/2. maddesi.

"Başvuran taraf, kendisine ve elinde bulunması halinde karşı tarafa ait her türlü iletişim bilgisini adliye arabuluculuk bürosuna verir. Adliye arabuluculuk bürosu, tarafların resmi kayıtlarda yer alan iletişim bilgilerini araştırmaya da yetkilidir.

İlgili kurum ve kuruluşlar uyuşmazlık konusuyla sınırlı olmak üzere adliye arabuluculuk bürosu tarafından talep edilen iletişim bilgilerini vermekle yükümlüdür.", 24/3. maddesinde, "Taraflara ait iletişim bilgileri, görevlendirilen arabulucuya adliye arabuluculuk bürosu tarafından verilir. Arabulucu bu iletişim bilgilerini esas alır, ihtiyaç duyduğunda kendiliğinden araştırma da yapabilir.

Elindeki bilgiler itibariyle her türlü iletişim vasıtasını kullanarak görevlendirme konusunda tarafları bilgilendirir ve ilk toplantıya tarafları ve varsa avukatlarını birlikte davet eder. Bilgilendirme ve davete ilişkin işlemlerini belgeye bağlar.

Arabulucu, taraflara ulaşamaması halinde, ulaşmak için hangi yolları denediğini ve hangi sebeplerle ulaşamadığını son tutanakta belirtir.", 25/9. maddesinde "Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve .... arabulucu tarafları ilk toplantıya her türlü iletişim aracıyla davet ettiğini belgendirir.

Arabulucunun düzenlediği belgeler geçerli mazeretin değerlendirilmesinde esas alınır." hükümlerini içermektedir.

İlk derece mahkemesi karar tarihinden sonra Anayasa Mahkemesi'nin, 14/03/2024 tarih 2023/160 Esas 2024/77 Karar sayılı ilamıyla 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda, toplantıya katılmayan tarafın davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulacağı, ayrıca bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmeyeceğini düzenleyen dava şartı arabuluculuğa ilişkin 18/A maddesi iptal edilmiştir.

14/11/2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7531 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile HUAK'ın iptal edilen 18/A maddesi hükmü yerine yeni bir düzenleme yapılmıştır.

Yapılan bu düzenlemeye göre ilk arabuluculuk toplantısına katılmayan taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulacak olup, yine bu taraf lehine hükmedilecek vekalet ücretinin de yarısını ödeyecektir.

Arabuluculuk son tutanağında davalı ... ... Ltd. Şti'ne telefonla ve bizatihi adresine gidilmesine rağmen ulaşılamadığı, toplantıya katılmadığının belirtildiği görülmüştür.

Anılan davalı arabuluculuk görüşmelerine ilişkin ilk oturuma usulünce davet edilmesine rağmen herhangi bir mazeret bildirmeden arabuluculuk görüşmelerine katılmamıştır.

Bu durumda gelinen aşamada, yapılan yasal değişiklik karşısında anılan davalının arabuluculuk görüşmelerine usulünce davet edildiği, mazeret bildirmeden arabuluculuk görüşmelerine katılmadığı, davada kısmen haklı çıktığı gözetilerek karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulacaktır. Anılan davalı yargılamada vekille temsil edilmemiştir. Mahkemece kurulan hükümde yargılama giderlerinin anılan davalı üzerinde bırakılan kısmının hesaplanmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca hüküm altına alınan toplam alacak üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmekte ise de, hüküm altına alınan asıl alacak üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetsiz ise de, davacı vekilinin anılan hususa yönelik açık bir istinaf itirazı bulunmadığından bu husus da eleştirilmekle yetinilmiştir.

Tüm bu nedenlerle, ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında takip tarihinden sonra asıl alacağa işleyecek temerrüt faizi ve BSMV hakkında hüküm kurulmaması yönünden isabet görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının takip tarihinden sonra asıl alacağa işleyecek temerrüt faizi ve BSMV hakkında hüküm kurulmaması yönünden kaldırılmasına, davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine, davanın kısmen kabulüne, aleyhe istinaf itirazı bulunmadığı gözetilerek hüküm altına alınan asıl alacak üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -