Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/948 K.2025/1771

Taraflar arasındaki bakiye kasko tazminatı istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik verilen hükme karşı, davacı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı; davalı tarafından 1371698321 numaralı birleşik kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracının, 04/03/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle tamir edilemeyecek derecede tam hasarlandığını, başvurusu üzerine davalı tarafından, pert olan aracın satımından elde edilecek sovtaj gelirini almak kaydıyla davacıya 250.000,00 TL ödendiğini, her ne kadar mutakabatname imzalamış ise de anılan belgede fazlaya dair hakların saklı tutulduğunu, bu nedenle imzalanan belgenin ibraname değil kısmi ödemeyi içeren makbuz hükmünde olduğunu, aracının trafik kaza tarihinde rayiç değerinin 500.000,00 TL civarında olduğunu,

aracın üreticisi olan ... bayisinden alınan bilgiye göre aracın rayiç değeri 401.500,00 TL olarak bildirildiğini, davacıya yapılan 250.000,00 TL'lik ödemenin oldukça düşük kaldığını belirterek belirsiz alacak davası olarak açılan bakiye 100,00 TL araç rayiç bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili talep artırım dilekçesi ile 57.500,00-TL araç rayiç bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı; davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıya ait; ... plakalı (Motor No :... ) aracın, tarafından 1371698321 numaralı Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi (Genişletilmiş Kasko) ile 20/08/2021 - 20/08/2022 tarihleri arasında güvence altına alındığını, 04/03/2022 tarihinde sigortalı ... plakalı aracın maddi hasarlı trafik kazasına karışması üzerine davacı tarafından yapılan başvuru üzerine,

eksperler tarafından yapılan inceleme sonucu sigortalı aracın 2. El piyasa rayiç değerinin 250.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini ve davacı sigortalıya 15/04/2022 tarihinde 250.000,00 TL ödeme yapıldığını, davaya konu sigortalı aracın 2019 model olup, kazanın meydana geldiği tarih itibari ile 102.054 km de bulunduğunu, aracın yaşı ve mevcut kilometresi dikkate alındığında, şirket eksperleri tarafından tespit edilen 250.000,00 TL lik 2. El piyasa değeri bedelinin ve davacıya yapılan 250.000,00 TL lik hasar ödemesinin uygun olduğunu, davacı sigortalının, yapılan ödemeyi kabul ederek şirketi ibra ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; sigortalı aracın kaza tarihinde tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değilse kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki sovtaj değeri tespit edilip belirlenen rayiç değerden de aracın sovtaj bedeli indirilmek suretiyle gerçek zarar yönünden ayrıntılı, denetime elverişli rapor ile yapılan değerlendirme ile araca uygulanan

pert-total işlemi aşamasında araç malikine 250.000,00 TL bedelin

ödenmiş olduğu, davacıya yapılan ödeme sırasında davacının ihtirazi kayıt ile (dava ve fazlaya ilişkin haklarını saklı kalmak şartıyla) ödemeyi kabul ettiği, yapılan incelemede araç maliki ile sigorta şirketi

arasında sağlanan mutabakat sonucu aracın hasarlı haliyle sigorta şirketine

bırakılmış olduğu, dolayısıyla da aracın sovtaj bedeli ile dava konusu talep

arasında direk bir ilişki bulunmadığı, aracın ön kaporta ve mekanik aksamında ve

motor bölgesinde kısmi olarak oluşan ıskontosuz 96.478,28 TL’lik hasar bedeli de dikkate alındığında ... plakalı aracın hasarlı haliyle satış bedelinin (sovtaj

bedelinin) kaza tarihi itibariyle yaklaşık 140.000,00 TL olacağı, aracın kaza tarihindeki hasarsız reel ikinci el satış bedelinin 307.500,00 TL olarak belirlendiği, 307.500,00 TL bedel ile araca uygulanan

pert-total işlemi aşamasında araç malikine ödenen

250.000,00 TL bedelin mahsubu sonucunda

araç malikinin kaza tarihi itibariyle 57.500,00 TL’lik bakiye alacağının bulunduğu, davalının temerrüt tarihinin genel şartlarda belirtildiği şekilde başvuru üzerinden 45 gün geçtikten sonra oluşacağı gerekçesiyle; " Davanın kabulü ile 57.500,00 TL'nin 14/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine " ilişkin karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kesin süre nedeniyle fazlaya ilişkin hakkı saklı tutarak bedel arttırım dilekçesi vermek zorunda kalındığını, aracın rayiç değerinin daha fazla olduğunu, ... Bayisi tarafından 401.500,00 TL değer biçildiğini, ek rapor alınması gerektiğini, alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, ayrıca faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması gerektiğini ileri sürmüştür.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan bakiye tazminat istemidir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Davacı.

04/03/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeniyle 2019 model ... marka ... plakalı sigortalı aracının ön bölümünden tamiri mümkün olmayacak şekilde hasarlanması üzerine davalı sigortacı tarafından, başvurusu ve yapılan incelemeler sonucunda kendisine 15/04/2022 tarihinde 250.000,00 TL kasko tazminatı ödemesi yapıldığını, bu tutarın fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kabul edildiğini, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin davalı tarafından düşük belirlendiğini, piyasa şartlarında yapılan araştırmada rayicin 500.000,00 TL civarında olduğunu, ...

Bayisi tarafından da kaza tarihi itibariyle aracının 2. El değerinin 401.500,00 TL olarak tespit edildiğini ileri sürerek bakiye kasko tazminatı ödenmesi talebiyle işbu davayı açmış, Mahkemece; davanın, yapılan bedel arttırımı doğrultusunda kabulüne ilişkin yazılı olduğu üzere karar verilmiştir.

Somut olayda taraflar arasında; dava konusu sigortalı 2019 model ... marka ... plakalı aracın, 04/03/2022 tarihli kaza neticesinde hasarlandığı, rizikonun teminat kapsamında bulunarak aracın pert total kabul edilerek hurdasının sigortacıya bırakılması şartıyla davacı sigortalıya 250.000,00 TL hasar tazminatı ödeneceğine, bu bedelin, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak sigortalı tarafından kabul edilerek 25/03/2022 tarihli ibraname düzenlenmiş olduğu hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır. Yine sözü edilen ibraname kapsamında davacının, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak yapılan 15/04/2022 tarihli ödemeyi kabul ettiği de açıktır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; sigortalı aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin ne olduğu, davacı sigortalının bakiye kasko tazminatı talep hakkı bulunup bulunmadığı, varsa tutarının ne olduğu hususlarına ilişkindir.

Mahkemece alınan 24/10/2022 tarihli bilirkişi raporu kapsamında özetle; " Dosya kapsamında yapılan incelemede araç maliki ile sigorta şirketi

arasında sağlanan mutabakatla aracın hasarlı haliyle sigorta şirketine

bırakılmış olduğu, ön kaporta ve mekanik aksamında ve

motor bölgesinde kısmi olarak oluşan ıskontosuz 96.478,28-TL’lik hasar bedeli de dikkate

alındığında ... plakalı aracın hasarlı satış bedelinin (sovtaj

bedelinin) kaza tarihi itibariyle yaklaşık 140.000,00 TL olacağı, ... plakalı araç malikine 15/04/2022 tarihinde hasarsız hal bedeli olarak

belirlenen 250.000,00 TL’nin ödenmiş olduğu, ...

plakalı aracın kaza tarihindeki hasarsız hal reel ikinci el satış bedeli 307.500,00 TL olarak

belirlendiği, dava konusu kaza sonrasında yapılan ekspertiz aşamasında anılan aracın

kaza tarihindeki ikinci el satış bedelinin 250.000,00 TL olarak belirlendiği ve bu bedel

üzerinden de sigorta şirketi tarafından araç malikine ödeme yapıldığı, sigortalı

aracın tespit edilen kaza tarihi itibariyle hasarsız hal ikinci el satış bedeli olan 307.500,00

TL ile ekspertiz aşamasında tespit edilerek araç malikine ödenmiş olan 250.000,00 TL

hasarsız hal ikinci el satış bedeli dikkate alınarak yapılan hesaplama sonrasında davacı

araç malikinin 57.500,00 TL (307.500,00 TL – 250.000,00 TL =

57.500,00 TL) bakiye alacağı olduğunun tespit edildiği " hususları bildirilmiş olup mahkemece, bilirkişi raporu denetime ve hükme elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır. Bilirkişi raporu kapsamında, dava konusu sigortalı aracın, kaza tarihi itibariyle rayiç değerinin usulünce piyasada yapılan araştırmalarda emsalleri de göz önünde bulundurularak belirlenmiş olduğu, sigortalı aracın kaza tarihinde 102.054 km de olup dosya kapsamında mevcut ... Motorlu Araçlar ...

A.Ş.'den gelen 06/09/2022 tarihli yazı cevabı kapsamında 100.000 km de bulunması halinde tahmini yaklaşık değerin 400.000,00 TL olarak bildirilmesi ile bu hususun da değerlendirildiği, kaza tarihi itibariyle raporda yapılan belirlemelerde bir usulsüzlük bulunmadığı Dairemizce değerlendirilmekle, davacının, aracının rayiç değerinin daha fazla olduğuna ilişkin rapora yönelik tüm itirazlarının reddi gerekmiştir.

TTK'nun 1427. maddesinde, sigorta bedelinin rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan 45 gün sonra muaccel olacağı belirtilmiş, aynı maddenin 4. bendinde borç muaccel olunca sigortacının ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşeceği belirtilmiştir (Emsal Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 13/11/2017 tarih 2016/19039 Esas 2017/10425 Karar, 01/03/2018 tarih 2017/1161 Esas 2018/1453 Karar).

Dava konusu zararın meydana geldiği olay, 04/03/2022 tarihinde meydana gelmiş olup davacı tarafından davalı sigortacıya yapılan başvuru üzerine ibraname kapsamında davacıya 15/04/2022 tarihinde 250.000,00 TL kısmi ödeme yapılmış olup bakiye dava konusu işbu talep yönünden davalı sigortacı, ihtara gerek kalmaksızın kısmi ödeme tarihi olan 15/04/2022 tarihinde temerrüte düşecek ise de, davacının, dava tarihinden (01/06/2022) geçerli olmak üzere faiz başlangıç tarihinin esas alınması yönünde talepte bulunduğu anlaşılmakla istinafa gelen tarafın sıfatı da gözetilerek mahkemece,

faiz başlangıç tarihi dava tarihi olarak alınması gerekirken dava tarihinden sonra olacak şekilde 14/06/2022 tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Tüm bu nedenlerle davacı tarafın, faiz başlangıç tarihine ilişkin istinaf isteminin kabulü ile sair istemlerinin reddine karar verilerek ilk derece mahkemesi kararının faiz başlangıç tarihi yönünden kaldırılmasına, davanın kabulü ile 57.500,00 TL bakiye alacağın dava tarihinden işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline yönelik karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -