Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/956 K.2026/283

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik verilen hükme karşı, davalı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle. Bankanın Konya Selçuklu Şubesi nezdinde davalı ... lehine Genel Kredi ve Teminat Sözleşmelerine istinaden kredi hesapları açılarak krediler kullandırıldığını, davalının yetkilisi olduğu dava dışı ... Tarım Ürünleri ... Ltd.

Şirketinin ise müteselsil kefil olduğunu, borçlunun ödemelerinde temerrüde düşmesi sebebiyle kredi sözleşmelerine istinaden kredi hesapları kapatılarak 01/08/2016 tarihli ihtarname ile 52,50-TL nakit ve 78.060,00 TL gayrinakit alacağın depo edilmesinin talep edildiğini, ihtarnameye konu edilen çek yapraklarına ilişkin garanti tutarlarının bankaya depo edilmeyerek çek yapraklarının iade edilmediğini, alacaklarının tahsili amacı ile davalı borçlu aleyhine Ankara 7. İcra Müdürlüğü'nün 2016/22102 esas sayılı dosyası ile 62 adet çek için gayrinakit alacağın deposunun talep edildiğini,

davalının itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğunu belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; husumet, zamanaşımı itirazı bulunduğunu, davacı banka tarafından aleyhine icra takibi başlatıldığını, icra takibine dayanak Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesinde ... Tarım Ürünleri Nakliyat ... Ltd. Şti'nin yetkilisi olduğunu, söz konusu şirketin, Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/613 esas sayılı dosyasında iflas erteleme süreci yaşadığını, iflas erteleme süreci nedeniyle davanın hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı banka ile davalı arasında genel kredi sözleşmeleri imzalandığı, bu sözleşmelere istinaden davalıya çek kredisi kullandırıldığı, davalının takip tarihi itibariyle davacı bankaya iade edilmeyen 62 adet çek nedeniyle 78.060,00 TL gayrinakdi borçtan dolayı sorumlu olduğu, kredi sözleşmelerinde asıl borçlu olan davalıdan çek garanti bedelinin talep edilebileceğine ilişkin hüküm bulunduğu, "yargılama sırasında 51 adet çekin bankaya iade edildiği, bu çekler yönünden davanın konusuz kaldığı,

11 adet çekten dolayı 12.000,00 TL gayrinakdi alacak yönünden davacının alacağının devam ettiği anlaşıldığından 12.000,00 TL gayrinakdi alacak yönünden itirazın iptaline, bakiye 66.060,00 TL gayrinakdi alacak yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, takibe konu alacağın gayrinakdi alacağa ilişkin olması nedeniyle likid olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebi ile davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar" dair karar verilmiş, karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı istinaf dilekçesinde özetle; Davacı banka tarafından davalı aleyhine Ankara 7. İcra Müdürlüğü'nün 2016/22102 Esas sayılı dosyası ile genel kredi sözleşmesi dayanak yapılarak icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak belgenin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dayanak gösterilen Genel Kredi ve Teminat sözleşmesinde ...'in, ... Tarım Ürünleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’nin yetkilisi olup söz konusu şirket Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/413 E. Sayılı dosyasında iflas erteleme süreci yaşaması nedeniyle de dava hukuka aykırı olup reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, genel kredi sözleşmesine dayalı olarak gayrinakit alacağın deposuna yönelik olarak asıl borçlu aleyhine başlatılan icra takibine karşı itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ankara 7. İcra Müdürlüğü'nün 2016/22102 Esas sayılı icra takibinde; kredi sözleşmesine istinaden davacı banka tarafından, davalı borçlu aleyhine takip başlatılarak 62 adet çek garanti tutarı toplamı 78.060,00 TL alacağın depo edilmesinin talep edildiği, davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itirazı ile takibin durması üzerine işbu itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı banka ile davalı ... arasında 29/12/2009 tarihli 1.500.000,00 TL bedelli, 14/01/2013 tarihli 500.000,00 TL bedelli, 21/10/2015 tarihli 100.000,00 TL bedelli genel kredi sözleşmeleri imzalandığı, bu genel kredi sözleşmelerine dava dışı ... Tarım Ürünleri Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin müşterek ve müteselsil kefil olduğu, sözleşmenin 9.21 maddesinde çek garanti bedellerinin davalı asıl borçludan talep edilebileceğine dair hüküm bulunduğu görülmüştür.

İncelenen sözleşme kapsamında davalının asıl borçlu sıfatıyla yer alarak yetkilisi bulunduğu dava dışı ... Tarım Ürünleri ... Ltd. Şti.'nin ise, müteselsil kefil olarak sözleşmeye kefil olduğunun anlaşılması karşısında, davalının, sözleşmeye ilişkin itirazlarının yerinde bulunmadığı, dava dışı kefilin konkordato sürecinde bulunmasının ise işbu davanın esasına etkili bulunmadığı anlaşılmakla bu hususlara ilişkin davalı itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı tarafından, davalı asıl borçlu ve dava dışı kefil aleyhine Beyoğlu 48. Noterliği'nin 01/08/2016 tarihli ihtarnamesinin keşide edildiği, ihtarnamede 52,50-TL nakdi alacak ile 62 adet çek nedeniyle 78.060,00 TL'nin 24 saat içinde depo edilmesinin talep edildiği, ihtarnamenin davalıya 04/08/2016 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 06/12/2017 tarihli dilekçesinde, takibe konu 62 adet çekten 51 tanesinin davadan sonra 16/05/2017 tarihinde bankaya iade edildiğini beyan ettiği görülmüştür.

03/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı bankanın kredi sözleşmesinin 11/a ve 9.21 maddeleri uyarınca iade edilmeyen 62 adet çek yaprağından doğabilecek toplam 78.060,00 TL yasal yükümlülük bedelinin deposunu davalı asıl borçludan talep edebileceği, deposu talep edilen 62 adet çek yaprağından 51 tanesinin takip ve dava tarihinden sonra 16/05/2017 tarihinde davacı bankaya iade edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporundan sonra ise davacı vekilinin bu kez 25/09/2018 tarihli dilekçesi ile 11 adet çek nedeniyle 12.00000 TL çek riski yönünden taleplerinin devam ettiğinin bildirildiği görülmüştür.

Toplanan delillere, bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında genel kredi sözleşmeleri imzalandığı, bu sözleşmelere istinaden davalıya çek kredisi kullandırıldığı, davalının takip tarihi itibariyle davacı bankaya iade edilmeyen 62 adet çek nedeniyle 78.060,00 TL gayrinakdi borçtan dolayı sorumlu olduğu, kredi sözleşmelerinde asıl borçlu olan davalıdan çek garanti bedelinin talep edilebileceğine ilişkin hüküm bulunduğu, yargılama sırasında 51 adet çekin bankaya iade edildiği, bu çekler yönünden davanın konusuz kaldığı,

11 adet çekten dolayı 12.000,00 TL gayrinakdi alacak yönünden davacının alacağının devam ettiği anlaşıldığından 12.000,00 TL gayrinakdi alacak yönünden itirazın iptaline, bakiye 66.060,00 TL gayrinakdi alacak yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ilişkin mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ne var ki Dairemiz inceleme tarihi dikkate alınarak söz konusu 11 adet çekten dolayı 12.000,00 TL gayrinakdi alacak yönünden davacının alacağının devam edip etmediği hususunun değerlendirilmesi zorunluluğu karşısında, davacı banka vekilinin sunduğu 10/03/2026 tarihli beyan dilekçesi kapsamında; gelinen aşamada, en son dolaşımda kalan mevcut 8 adet çekten 6 tanesi 23/03/2020 tarihinde, diğer 2 çekten birinin 18/09/2025 tarihinde diğerinin ise, 02/10/2025 tarihinde zamanaşımına uğradığının bildirilmiş olması dikkate alındığında dava konusu edilen tüm çekler yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, davalının istinaf isteminin bu nedenle hukuki yarar göz önünde bulundurularak kabulü gerekmiş, Dairemiz inceleme tarihi itibariyle daha önce mahkemece, davacının alacağının 11 adet çekten dolayı 12.000,00 TL gayrinakdi alacak yönünden devam ettiğinin tespiti ile itirazın iptaline karar verilen 12.000,00 TL gayrinakdi alacak yönünden de davacı banka vekilinin 10/03/2026 tarihli beyan dilekçesi kapsamına göre davacı alacağının konusuz kaldığının anlaşılması karşısında, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 352/(1)-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair Dairemizce yeniden bir karar verilmesi gerekmiş ve dava tarihi itibariyle davalının çek garanti bedellerinden sorumlu olduğu gözetilerek yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi