Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/1490 K.2025/1633

Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında gayrimenkul işletme devir ve satış sözleşmesi imzalanarak, ... parselde kayıtlı arsa niteliğindeki taşınmaz ile arsa üzerinde yapılan otel, eklentiler, malzeme, araçlar, şirket, marka ve müştemilatının davalılardan satın alındığını, ödeme şartlarında anlaşıldığını, ancak davalıların müvekkilini aldarak elde ettiklerini müvekkile iade etmediklerini, haklarında dolandırıcılık şikayetinde bulunulduğunu, müvekkilinin sözleşmede yazılı olan hotel nedeniyle tüm varlığını bu şahıslara kaptırdığını, mağdur durumda olduğunu belirterek şimdilik 10.000,00 TL'nin davalılardan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesini, davalılardan ...

İnşaat AŞ'nin sözleşmede belirtildiği üzere iflası verildiğinden iflas masasına müvekkili alacaklarının kaydının yapılmasını, davalıların haksız davranışları sonucu bugüne kadar tahsil edilemeyen her türlü alacaklarının davalılara gönderilen ihtarname tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek ticari faiz ile birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... İnşaat A.Ş. ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafça müvekkilleri ve diğer davalılar hakkında ikame edilen davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkemenin huzurdaki davaya bakmakta yetkili olmadığını, sözleşmenin geçersiz olduğunu, sözleşme ile yüklenmiş olduğu edimleri ifa elmeyen ve işbu sözleşmeyi ihlal eden taraf davacı ve dava dışı ... olduğunu, zira davacı söz konusu sözleşme ile yüklenmiş oldukları dava dışı varlık yönetimi şirketlerine olan hiçbir borcu ödemediklerini, işbu şirketlerle yapılan borç yapılandırma sözleşmelerinin geçersiz hale gelmesini sağladıklarını,

öyle ki davacı tarafça sözleşmenin ikinci maddesinde yer alan yükümlülüklerinin hiçbir ifa edilmediğini ve müvekkillerinin mağduriyetine sebebiyet verdiğini, arz ve izah edilen nedenlerle öncelikle yetkisizlik ve görevsizlik kararı verilerek dosyanın davaya bakmakla görevli ve yetkili olan Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, neticede müvekkillerinin davalılar hakkındaki usul ve yasaya aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'a ve ...'a usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiyelerin tebliğ edildiği davalıların süresinde davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı tarafın bilirkişi delilini dava dilekçesinde belirttiği, mahkemenin 21/09/2022 tarihli duruşmasında doyanın bilirkişi kuruluna tevdiine ve her bir bilirkişi yönünden 1.500,00 TL den 4.500,00 TL delil avansının ikmali için davacı tarafa iki hafta mehil verildiği, süresinde delil avansının tamamlanmadığı ve mahkemenin 12/04/2023 ile 07/06/2023 tarihli duruşmalarında da delil avansının tamamlanmadığının belirtildiği anlaşılmakla, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 23. Hukuk Dairesi'nin 13/04/2022 tarihli 22/573E ve 22/618 K sayılı ilamı mahkemenin yetkisiz olduğu hususu belirtilmiş iken davanın esasına ilişkin inceleme yapacak bir bilirkişi heyetinin kurulması yönünde masraf avansının tamamlanmasına hükmedilmesi ve buna ilişkin kesin süre verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, zira verilen kesin sürenin de usulüne uygun olarak verilmediğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; taraflar arasındaki " Gayrimenkul İşletme Devir ve Satış Sözleşmesi" nden kaynaklanan alacağın davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Davacı tarafça, taraflar arasındaki "Gayrimenkul İşletme Devir ve Satış Sözleşmesi"nden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle 31/01/2017 tarihinde açılan eldeki davanın, Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/44 E. sayılı sırasına kaydınını yapıldığı, Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 21/06/2017 tarih 2017/44 E. 2017/279 K. sayılı kararı ile dava dilekçesinin görev nedeniyle usulden reddine, dosyanın görevli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine kararı üzerine dosyanın Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/802 E. Sayılı sırasına kaydının yapıldığı ,

Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 12/12/2018 tarihli celsede ön inceleme duruşması yapılıp ... ve ...'in yetki itirazlarının HMK'nun 17. maddesi gereği reddine karar verildiği, yine yargılama kapsamında bilirkişi incelemesi yapılması için dosyanın bağımsız denetçi bilirkişi ...'e tevdii edildiği, bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 02/11/2020 tarihli raporda, davacı ve davalı tarafla yapılan görüşmelere rağmen şirket defterlerine ulaşılamadığı, tarafların da defter ve belgeleri ibraz etmediğinden, bilirkişi incelemesi yapılamadığının bildirildiği görülmüştür.

Dosya ve UYAP kayıtları kapsamından, davalılardan ... İnşaat A.Ş.'nin Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/03/2014 tarih ve 2012/63 E., 2014/80 K. sayılı kararıyla iflasına karar verildiği, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin14/02/2017 tarih ve 2016/4727 E., 2017/393 K. sayılı kararıyla hükmün onanmasına aynı Dairenin 05/07/2018 tarih ve 2017/1834 E., 2018/4009 K. sayılı kararıyla da karar düzeltme istemlerinin reddine karar verildiği, hükmün kesinleştiği, müflis şirketin ikinci alacaklılar toplanmasının 26/02/2020 tarihinde yapılmış olduğu, davanın iflas tarihinden sonra 31/01/2017 tarihinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/01/2021 tarih 2017/802 E. 2021/3 K. sayılı kararı ile davalı müflis ... İnş. A.Ş ve tüm davalılar ile ilgili davaya görmeye yetkili mahkemenin Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespiti ile davanın tüm davalılar yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İlgili kararın davacı vekilince istinafı üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 23. Hukuk Dairesi'nin 13/04/2022 tarihli 22/573 E. ve 22/618 K. sayılı ilamı ile "...

İflas tarihinden sonra müflis aleyhine açılan davanın, iflas idaresine başvuru yapılmasının ön şart olmadığı da gözetilerek iik'nın 235/1. maddesindeki kayıt kabul davası olduğu anlaşılmakta olup, ilk derece mahkemesince de isabetli olarak bu sonuca varılmıştır. diğer davalılardan bir kısmı yetki itirazında bulunmuş, bir kısmı da yetki itirazında bulunmamıştır. ilk derece mahkemesince müflis ... inş. turizm san. ve tic. a.ş. aleyhine açılan davanın iik'nın 235/1. maddesindeki kesin yetkili mahkemede açılması gerektiği gözetilerek tefriki ile ayrı bir esasa kaydı,

hmk'nın 114/(1)-ç ve 115/(2). maddeleri uyarınca kesin yetkiye ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan davanın usulden reddine karar verilmesi; diğer davalılar ile ilgili kesin yetki kuralı bulunmadığı gözetilerek yetki itirazlarının değerlendirilmesi ve gerekirse yetki itirazını yerinde buldukları ile ilgili tefrik kararı verilmesi,

yetki itirazında bulunmayanlar veya yetki itirazı yerinde bulunmayanlar ile ilgili yetkili olduğunun kabulüyle uyuşmazlığın esasının incelenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davalıların zorunlu arkadaşı olmadığı gözardı edilerek tümünün müflis ile ilgili kesin yetki kuralına tâbi tutulması doğru olmamıştır..." gerekçesiyle ilgili kararın kaldırılmasına karar verilmiş ve dosyanın kaldırma kararı sonrası Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/294 esas sayılı sırasına kaydedildiği ve duruşmasının 21/09/2022 tarihine bırakıldığı görülmüştür.

Mahkemenin 21/09/2022 tarihli celsesinde sadece davalı ... vekilini hazır olduğu, davacı vekili ile müflis şirket vekilinin mazeret dilekçesi sunduğu, davalı ... vekilinin yetki ve husumet itirazında bulunarak dosyadaki eksikliklerin giderilmesini talep ettiği, mahkemece (2) numaralı ara kararı uyarınca, "Tüm deliller tekemmül ettiğinde uyuşmazlık konusunda belirtilen hususlarda resen seçilecek bir bankacı, bir nitelikli hesap uzmanı ve bir inşaat mühendisi bilirkişi marifetiyle dosya üzerinde inceleme yapılmasına, bilirkişiler için 1.500,00 TL'den toplam 4.500,00 TL ücretin davacı tarafça karşılanmasına,

delil avansının ikmali için davacı tarafa iki hafta mehil verilmesine, aksi halde bu delilden vazgeçmiş sayılacağı hususunun hatırlatılmasına, (hatırlatıldı) bilirkişi raporunun taraf sayısından bir fazla örneğinin dosyaya sunulmasına, sunduğunda taraf vekillerine tebliğine, varsa itirazların ve yazılı beyanların sunulması için iki hafta mehil verilmesine, itirazlar bildirildiğinde ve gerektiğinde resen ek rapor alınmasına, dosyanın ek deliller dosyaya bildirme süresi geçtikten sonra bilirkişilere teslimine, bilirkişilere HMK.nun 278/4 madde uyarınca mahallinde inceleme yetkisi verilmesine,

mahallinde inceleme gerektiği takdirde taraf vekillerine haber verilerek birlikte veya taraf vekillerinin bilgisi dahilinde inceleme yapılmasına, " şeklinde ara karar tesis edilerek duruşmanın 18/01/2023 tarihine bırakıldığı,

Mahkemenin 18/01/2023 tarihli celsesinin (1) numaralı ara kararı uyarınca, "Önceki celse 2 sayılı ara karar gereğince 4.500,00 TL bilirkişi ücretini ve dört adet davetiye gideri 168,00 TL olmak üzere toplam 4.668,00 TL'yi 2 hafta kesin süre içerisinde mahkeme veznesine depo etmesi bakımından mehil verilmesine, yatırıldığında önceki celse 2 sayılı ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi kuruluna tevdiine" şeklinde ara karar tesis edilerek duruşmanın 12/04/2023 tarihine bırakıldığı,12/04/2023 tarihli celsede sözlü yargılamaya geçildiği ve 07/06/2023 tarihli celsede de davanın reddine karar verildiği dosya içeriğiyle sabittir.

6100 sayılı Kanun'un 324/(2) maddesi uyarınca; Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır.

Somut dosyada, delil avansının verilen kesin süre içinde yatırılmadığı, bu nedenle davanın kanıtlanamadığı gerekçesiyle mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de, bilirkişi ... tarafından 02/11/2020 tarihli raporda, davacı ve davalı tarafça yapılan görüşmelere rağmen şirket defterlerine ulaşılamadığının rapor edilmesi ve avans ikmali için süre verilen 21/09/2022 tarihli celsede ''...Tüm deliller tekemmül ettiğinde uyuşmazlık konusunda belirtilen hususlarda resen seçilecek bir bankacı,

bir nitelikli hesap uzmanı ve bir inşaat mühendisi bilirkişi marifetiyle dosya üzerinde inceleme yapılmasına...'' şeklinde ara karar tesis edilmesine ve bu ara karar sonrası dosyaya herhangi bir bilge belge delil ibrazı olmamasına ve delillerin tekemmül ettiği yönünde bir belirleme olmamasına rağmen , dosyanın 18/01/2023 tarihli celsesinin (1) numaralı ara kararı uyarınca , "Önceki celse 2 sayılı ara karar gereğince 4.500,00 TL bilirkişi ücretini ve dört adet davetiye gideri 168,00 TL olmak üzere toplam 4.668,00 TL'yi 2 hafta kesin süre içerisinde mahkeme veznesine depo etmesi bakımından mehil verilmesine,

yatırıldığında önceki celse 2 sayılı ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi kuruluna tevdiine" şeklinde kesin süre ara kararı verildiği görülmüştür.

Davacı vekiline verilen kesin süreye ilişkin ara kararda, verilen sürede ara karar gereğinin yerine getirilmemesinin sonuçlarının eksiksiz olarak açıklanmadığı, kesin sürenin usulüne uygun olmadığı da tartışma konusu değildir.

Hal böyle olunca, mahkemece bilirkişi incelemesine esas olacak şekilde deliller toplanmadan ve ayrıca ara karar gereğinin yerine getirilmemesinin sonuçları eksiksiz olarak açıklanmadan verilen kesin süreye riayet edilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında isabet görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, bilirkişi incelemesine esas olacak şekilde deliller toplanmadan ve ayrıca ara karar gereğinin yerine getirilmemesinin sonuçları eksiksiz olarak açıklanmadan verilen kesin sürenin usulüne uygun olmadığı dikkate alınarak , işin esasına girilip yargılamaya devam olunmak üzere , dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -