Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/154 K.2025/1753

Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, 10/08/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazasın neticesinde sigortalı aracın ağır şekilde hasarlandığını, hasara ilişkin sigorta şirketi tarafından hasar dosyası açıldığını ve aracın pert total ağır hasarlı olarak addedildiğini, davalı sigorta şirketi tarafından sovtaj bedeli dahil olarak toplam 530.000,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkiline ödenen bedelin gerçek zararı karşılamadığını, eksik ödeme yapıldığını,

müvekkiline yapılan ödemenin aracının gerçek piyasa rayiç bedelini yansıtmaması nedeniyle eksik ödenen tazminat bedelinden sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, gerçek zararın karşılanması gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL hasar tazminat bedelinin sigorta şirketinin eksik ödeme yapmak suretiyle temerrüte düştüğü 13/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 22/06/2023 tarihli bedel attırım dilekçesi ile alacak taleplerini 60.000,00 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin eksper raporu gereği ve ibraname doğrultusunda ödeme yaparak yükümlüğünü yerine getirdiğini, yapılan hesaplama uyarınca aracın rayiç değeri olan 530.000,00 TL'den 360.400,00 TL tutarındaki sovtaj değeri düşülerek tespit edilen 169.600,00 TL 14/09/2022 tarihinde davacıya özgür idaresi ile ibraname ile ödendiğini bildirerek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; kazanın oluşumunda, davalı sigorta şirketine genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı araç sürücüsünün %70 oranında, gece koşullarında dava konusu aracın önüne çıkan köpeğin olayın oluşumunda %30 oranında kusurlu olduğu belirlenmiş olup, sigortalı ... plaka sayılı aracın, ..., 2016 model, dizel otomobil olduğu, yoldan çıkması sonucu ağır şekilde hasarlandığı, aracın onarımının bir kısım parçalarının değişmesi ve işçilik gerektireceği, bu sebeple aracın trafikten çekilmesinin uygun olduğu,

kaza tarihindeki hasarsız haliyle 590.000,00 TL bedelle alım alınıp satılabileceği ve aracın sovtaj bedelinin ise 360.400,00 TL olarak kabul edilebileceği belirleneceği, davalı sigorta şirketince, sigortalı aracın kaza tarihindeki hasarsız bedeli olan 590.000,00 TL'den, sovtaj bedeli olan 360.400,00 TL'nin mahsubu sonrasında davacıya 229.600,00 TL ödenmesi gerekirken, 169.600,00 TL ödendiği, davacının bakiye 60.000,00 TL hasar bedeli alacağı kaldığı anlaşıldığından, davanın kabulüne, 60.000,00 TL tazminatın 13/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafa ait aracın km'sinin 164.921 km olup, daha önceden de üç adet kazası bulunduğunun bilirkişi ve ilk derece mahkemesi tarafından göz ardı edilerek, hatalı hüküm tesis edildiğini, bilirkişi tarafından aracın rayiç değerinin yüksek belirlendiğini, davalı tarafça rapora itiraz edilmesine rağmen, mahkemece ek rapor alınmadan hatalı bilirkişi raporu doğrultusunda eksik incelemeyle hüküm tesis edildiğini bildirerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; kasko sigorta poliçesi nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda; dosyasında mevcut bilgi belgeler, dava konusu ... plakalı aracın siyah beyaz fotoğraf örnekleri incelendiğinde, yapılan hasar tespitinin aracın hasarı ile uyumlu olduğu, onarım sırasında daha bir kısım parçalarında değişmesi gerekeceği ve işçilik gerektireceği görüşüne varılarak aracın trafikten çekilmesinin uygun olacağı, aracın kaza tarihinde kilometresi bilinmemekle beraber kaza tarihine kadar geçmişinde hasar bulunmadığı kabulüne göre piyasadaki ikinci el alım satım sirkülasyonu da göz önünde bulundurularak piyasa rayiç değerinin 590,000,00 TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Dosya kapsamında yer alan bila tarihli ibraname incelendiğinde, tarafların dava konusu sigortalı aracın rayiç değerinin 530.000,00 TL olduğu hususunda mutabık kalıp, davacının fazlaya dair tüm yasal haklarını saklı tutarak ibranameyi imzaladığı görülmüştür.

Davacı yan kasko sigortalı aracın trafikte seyir halinde iken kazaya karıştığını, aracın pert olduğunu, hasardan davalının sorumlu bulunduğunu iddia etmiş, davalı yan ise ibraname ile davacıyla mutabık kalınan araç rayiç değerinin davacıya ödendiğini, poliçeden kaynaklanan sorumluluğun yerine getirildiğini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davalının davacı aracının kasko sigortacısı olduğu, davalı tarafından sigortalı aracın pert olması nedeniyle sovtaj bedeli mahsup edildikten sonra davacıya 14/09/2022 tarihinde 169.600,00 TL ödendiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, kasko sigortalı aracın pert total olması nedeniyle kaza tarihi itibarıyla rayiç değerinin ne kadar olduğu, davalının araç rayiç değerini düşük tespit ederek davacıya eksik ödeme yapıp yapmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 1421. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu, anılan yasanın 1409. maddesinde, sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir.

Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.1.2. maddesinde; "onarım masraflarının sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile taşıtın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tesbit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. Aracın tam hasara uğraması halinde, sigortacının azami sorumluluk haddini geçmemek üzere, hasar anındaki sigorta değeri ödenir. Bu durumda aracın Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Değeri tamamen ödenen araç ve aksamı, talep ettiği takdirde sigortacının malı olur." hükmüne yer verilmiştir.

Davalı tarafça dava konusu sigortalı aracın piyasa rayiç değerinin mahkemece yüksek belirlendiği iddia edilerek istinafa gelinmiştir.

Mahkemece, ilk celsede dosyanın hasar raporu alınması üzere bilirkişiye tevdii edilmiş ikinci celsesinde ise davalı sigorta şirketinin ek rapor alınması talebinin reddine karar verilerek, bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, bilirkişi tarafından sigortalı aracın kaza tarihindeki km'si bilinmemekle beraber kaza tarihine kadar geçmişinde hasar bulunmadığı kabulüne göre piyasa ikinci el rayiç bedelinin 590.000,00 TL olarak belirlenmiştir.

Davalı vekilince, ilgili bilirkişi raporuna süresinde sunduğu itiraz dilekçesinde davaya konu sigortalı aracın, kaza tarihindeki km'sinin 164.921 km olup, daha önceden üç kazası olduğu (bahsi geçen hasarlara ilişkin bilgilere de itiraz dilekçesinde yer verilerek) beyan edilerek ek rapor aldırılması talep edilmiş ise de, mahkemece davalı vekilinin bu yöndeki talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.

Oysa ki davacıya ait aracın olay tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değeri aracın km'si, modeli, kullanım tarzı, önceden hasarlı olup olmadığı vs hususlar bilirkişi raporunda irdelenerek belirlenmelidir.

Bu durumda Mahkemece, yukarıda açıklanan ilkelere göre davacının gerçek zararının belirlemek için dava konusu aracın daha önceki hasarlarına ilişkin tüm hasar dosyalarının birer örneğinin dosya arasına celp edilerek, dosyanın tekrar aynı bilirkişiye tevdii edilerek, aracın km'si, modeli, kullanım tarzı, önceden hasarları dikkate alınarak bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında isabet görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, mahkemece, yukarıda açıklanan ilkelere göre davacının gerçek zararının belirlemek için bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi üzere dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

18/12/2025 Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -