Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/223 K.2024/585

Taraflar arasındaki tescile icbara ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı temsilcisince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ticaret sicil müdürlüğünün 387374 sicil numarasında kayıtlı ... Endüstriyel Yapılar İmalat ve İthalat İhracat Sanayi Ticaret Ltd.

Şti'nin ortakları arasında görülen limited şirket ortaklığından çıkmaya izin davasında Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/06/2017 tarih 2016/851 esas 2017/432 karar sayılı kararı ile davacı ...'ın haklı nedenle ile şirket ortaklığından çıkmasına izin verilmesine hükmedildiğini, iş bu kararın 12/09/2017 tarihinde kesinleştiğini, davacının gerekli tescil işleminin yapılması için müdürlüğe 26/10/2018 tarihinde başvurduğunu, müdürlüğün 26/10/2018 tarihli yazıları uyarınca şirket ve yetkilisinin hisse devrinin tescili için 6102 sayılı TTK 33 maddesi gereğince tescile davet edildiğini,

davalı şirket ve yetkililerinin 30 günlük yasal süre içerisinde tescil talebinde bulunmadıklarını ve kaçınma sebeplerini de sunmadıklarını iddia ederek Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/851 Esas 2017/432 Karar sayılı kararının yerine getirilebilmesi için ortaklıktan çıkma sonrası payların akıbetinin belirlenmesi ve hisse devrinin gerçekleştirilmesi için açılan davanın kabulüne şirket paylarının akıbetinin belirlenmesi ve gerekli hisse devrinin ticaret sicilde tescil ve ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılara usulüne uygun yapılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamışlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün dava dilekçesi içeriği ile ekindeki belgelerden davet merasiminin usule uygun yerine getirilmediği, davet yazılarının gönderimine ilişkin posta gönderi takibinde adreslerin yetersizliği nedeniyle davalılara tebliğ edilemediği ve bu suretle mevzuatta yer alan tescile davet çağrısının usulüne uygun yapılmadığı, gerekli ve zorunlu olan davet prosedürü yerine getirilmeden açılan davanın yerinde olmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; şirket yetkilisine yapılan tebligat bilinen son adresine şirket merkezine yapılan şirketin sicil kayıtlarındaki adresine yapılmadığını, Yönetmeliği'nde yer alan 30 günlük yasal süre içerisinde tescil talebinde bulunmadığını, tescilden kaçınma sebeplerini sunmadığını, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Ticaret sicili müdürlüğü tescile dair verilen kararlara karşı açılan davalarda yasadan doğan zorunlu hasım durumunda olduğunu, davada taraf gösterilmesinin gerekçesinin de bu olduğunu, aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmemesi gerektiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, TTK 33/3 maddesi hükümleri gereği ortaklıktan çıkma sonrası payların akıbetinin belirlenmesi ve gerekli hisse devir tescil işleminin yapılması istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ticaret sicil kayıtları, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/851 Esas 2017/432 Karar sayılı kararı, tebligat belgeleri vs deliller dosya arasında mevcuttur.

Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/851 Esas 2017/432 Karar sayılı 14/06/2017 tarihli ilamının incelenmesinde; şirket ortaklığından ayrılmak isteyen davacı ortak ...'ın ... Endüstriyel Yapılar İmalat ve İthalat İhracaat San. Tic. Ltd. Şti. ortaklığından çıkma talebinin kabulüne, ...'ın şirket ortaklığından çıkmasına, karar kesinleştikten sonra kararın bir suretinin Ankara Ticaret Sicil Memurluğuna gönderilmesine karar verildiği, hükümde ortağa çıkma payı ödenmesine hükmedilmediği, kararın 11/09/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamından, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/851 Esas 2017/432 Karar sayılı kesinleşen kararı üzerine ortak ... tarafından 26/10/2018 tarihli dilekçe ile davacı ticaret sicil müdürlüğüne başvurarak mahkeme ilamı doğrultusunda çıkma işlemlerinin yapılmasının talep edildiği, başvuru üzerine davacı tarafından ... Endüstriyel Yapılar İmalat ve İthalat İhracaat San. Tic. Ltd.

Şti.ve şirket temsilcisi Bilal ...'nin adreslerine ayrı ayrı 26/10/2018 tarihli tescile davet yazıları ile şirket hisselerini devreden ortak ...'ın ortaklıktan çıkarılma, hisselerinin akıbeti ve değerine ilişkin olarak mahkeme kararı ve kesinleşme şerhinin tescili için bizzat müracaat edilerek takip edilmesi gerektiğine ilişkin TTK'nun 598. ve 33. maddeleri uyarınca tescile davet etme gereği hasıl olduğu, 30 gün içinde tescil işlemlerinin yapılmaması ya da kaçınma sebeplerinin yasal sürede bildirilmemesi halinde idari para cezasına tabi tutulacaklarının bildirildiği, anılan tescile davet yazıları ...

Endüstriyel Yapılar İmalat ve İthalat İhracaat San. Tic. Ltd. Şti.'nin ticaret sicilinde kayıtlı adresine, davalı şirket müdürünün ise bilinen son adresine 07/11/2018 ve 08/11/2018 tarihlerinde bila tebliğ iade olduğu, bunun üzerine davacı sicil müdürlüğü tarafından eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı yan, tescile davete rağmen, yasal süre içerisinde davalı şirketin ortak ...'ın ortaklıktan çıkması hususunu tescil ettirmediğini, tescilden kaçınma sebeplerini bildirmediğini iddia etmiştir. Mahkemece davet merasiminin usule uygun yerine getirilmediği, davet yazılarının gönderimine ilişkin posta gönderi takibinde adreslerin yetersizliği nedeniyle davalılara tebliğ edilemediği ve bu suretle mevzuatta yer alan tescile davet çağrısının usulüne uygun yapılmadığı, gerekli ve zorunlu olan davet prosedürü yerine getirilmediği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının TTK'nun 33. maddesi uyarınca tescile davetine rağmen, ortağın ortaklıktan çıkarılma hususunun tescil edilmemesi nedeniyle mahkemece karar verilmesini talep edip edemeyeceği, ticaret sicil müdürlüğünün tescile davet yazısı üzerine yasal süre içinde kaçınma sebepleri bildirilmediği takdirde ticaret sicil müdürlüğünce ortaklıktan çıkarılmanın tescili davası açılıp açılamayacağı hususlarından kaynaklanmaktadır.

Ticaret sicil müdürlüğü tarafından tescili gereken bir hususun sicile tescil edilmemesi halinde ilgili kişiler, TTK’nun 33. ve Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 36. maddeleri uyarınca tescile davet edilir. Sicil müdürlüğü tarafından tescile davet edilmesine rağmen süresi içinde tescil için başvuru yapılmaması veya tescilden kaçınma sebeplerinin bildirilmesi halinde, işbu durumda karar verilmek üzere Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından Asliye Ticaret Mahkemesine bildirilir. Mahkemece durumun sicile tescili gerektiğine kanaat getirirse, sicile tescil emrini içeren bir karar verir.

Davacı sicil müdürlüğü tarafından davalı şirket ve şirket yetkilisine gönderilen tescile davet yazısına rağmen 30 günlük yasal süre içerisinde davalı şirket ve yetkilisi tarafından ortaklıktan çıkmanın tescili işlemi gerçekleştirilmemiştir. Şirket ve yetkilisinin ticaret sicilden kayıtlı adreslerine tescile davet yazısı gönderilmesi yeterli olup, tebligatın bila tebliği iade olunması davet prosedürünün yerine getirilmemesi sonucunu doğurmaz.

Bu durumda mahkemece, tescile davet yazısı üzerine tescil işlemlerinin davalılar tarafından yapılmadığı, ya da kaçınma sebepleri yasal sürede bildirilmediği gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 30/03/2022 tarih ve 2021/428 Esas 2022/2613 Karar, 29/06/2020 tarih ve 2019/5291 Esas 2020/3282 Karar sayılı ilamları).

Öte yandan sicil müdürlüğünce çıkarılan payların akıbetinin belirlenmesi istemi ise ticaret mahkemesinin görevi alanına dahil olmayıp şirketin tasarrufundadır. Ticaret sicili kesinleşen mahkeme ilamını yerine getirmekle görevli olup, ilamda da ortaklıktan çıkmaya izin kararı verilmiştir. O halde sadece ortaklıktan çıkma kararının tescil ve ilanı ile ilam gereği yerine getirileceğinden buna dair istemin reddine karar verilmiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararında isabet görülmediğinden davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.