Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/44 K.2024/92

Taraflar arasındaki itirazın iptaline ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davalılar vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 28/09/2022 tarihinde davalı .... İhr. Tic. Ltd. Şti. maliki bulunduğu ... plaka sayılı araç ile davacı şirkette Kasko Sigortası kapsamında sigortası bulunan ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı şirket tarafından Kasko Poliçesi kapsamında sigortalısı .... Ltd.

Şti.'nin hasarının karşılandığını, sigortalının aracı için pert işlemi uygulandığını, 476.000,00 TL sovtaj bedeli ve davalı tarafın sigorta şirketinden 100.000,00 TL tahsil edildiğini ve geriye kalan 124.000,00 TL'nin davalılardan rücu talep edildiğini, bu nedenlerle davalılar aleyhine Ankara 1. İcra Dairesinin 2023/22694 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, Ankara 1. İcra Dairesinin 2023/22694 esas sayılı dosyası ile başlatılmış olan icra takibine davalı tarafların yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına ve borçluların %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğe çıkartılmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dava dışı sigortalı aracın hususi olduğu göz önüne alınarak, davalı ile aralarındaki hukuki ilişki de haksız fiilden doğmuştur. bu durum karşısında haksız fiilden doğan davada genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu, davacının halefiyete dayalı olarak açtığı işbu rücuen tazminat davasında da asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu ve uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden, HMK m.114/1-c, 115/2 uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4'üncü maddesinde, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda ve maddenin b, c, d, e ve f bentlerinde öngörülen hususlarda doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı düzenlenmiş, aynı yasanın 5'inci maddesinde ise, aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemelerinin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu düzenlendiğini, müvekkilinin ...

Ticaret Limited Şirketi tacir sıfatına haiz olduğunu, müvekkilinin ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının asliye ticaret mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesine istinaden sigortalısına ödenen tazminatın TTK'nın 1472. maddesi gereği davalı işleten ile sürücüden rücuan tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. Maddesi gereği iptali istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle görev dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde "dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı" düzenlemesine; TTK'nın 16/1. maddesinde "ticari şirketlerin tacir kabul edildiği" hükmüne, yer verilmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınmalıdır.

Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda; 22.03.1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının halefiyete dayalı açtığı davanın aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.

Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden nazara alınması gerekir.

Somut olayda; davacı ... Sigorta Şirketi'nin sigortalısı ... San.Ltd.Şti tüzel kişi tacir olduğu gibi, sigortalı araca çarpan davalı araç maliki ... ......Ltd.Şti de TTK'nın 16/1. Maddesi anlamında tüzel kişi tacirdir.

Bu durum karşısında, TTK'nun 4, 5, 16/1 maddeleri hükümleri uyarınca davalı araç maliki şirketin tacir, davacının iddia ettiği olayın haksız fiil, dava konusu kazanın da tacirler arası haksız fiil niteliğinde olduğu, dolayısıyla davacının halefiyete dayalı olarak açtığı rücuen tazminat davasının ticari dava olduğu gözetilerek.

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle işin esasının incelenmesi gerektiği gözetilmeksizin ilk derece mahkemesince asliye ticaret mahkemelerinin görevsizliği nedeniyle HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca görev şartı yokluğundan aynı Yasa'nın 115/2. Maddesine göre davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık hususu yönünden kabulü ile HMK'nın 353(1)-a.3 maddesine göre ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.