Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/614 K.2024/710

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz kararına itiraz istemine ilişkin talebin yapılan yargılaması sonunda ihtiyati haciz kararına itirazın ayrı ayrı reddine yönelik olarak verilen hükme karşı ihtiyati haciz kararına itiraz edenler vekillerince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... ...

A.Ş. vekili itiraz dilekçesinde özetle; alacaklı bankanın elinde asıl borçlu tarafından verilmiş ipotekler bulunduğunu, alacağın rehinle teminat altına alındığını, buna rağmen bankanın talebi kabul edilerek ihtiyati haciz kararı verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirketin hissedar yapısının değiştiğini, ... ... -... şirketler grubundan çıktığını, müvekkili şirketin kredi limitlerinin bu gruptan ayrılması ve bu şirketler grubunun risk grubundan tümüyle çıkartılmasını daha önce bankadan talep ettiğini,

bu nedenle müvekkilinin anılan şirketler grubunun imzaladığı genel kredi sözleşmelerinden dolayı kefaletten kaynaklanan sorumluluğunun sona erdiğini, anılan grubun imzaladığı sözleşmelerde imza tarihinden sonra limit artışları ve kredi yapılandırmaları olduğunu, yapılandırmaların yenileme niteliğinde bulunduğunu, yapılandırma ile ilk kredi borcunun sona erdiğini, yeni ve bağımsız bir kredi borcu doğduğunu, müvekkilinin eski kredi borcuna bağlı olarak verdiği kefaletlerin sona erdiğini, ipotek paraya çevrilmeden önce kefile başvurulamayacağını bildirerek ihtiyati haciz karının kaldırılmasını talep etmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinin krediye kefil olmadığını, borca karşılık ipotek verildiğini, bankanın alacağının ipotekle teminat altına alındığını bildirerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İhtiyati hacze itiraz edenler ... ... A.Ş. vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinin krediye kefil olmadığını, borca karşılık ipotek verildiğini, bankanın alacağının ipotekle teminat altına alındığını bildirerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ihtiyati haciz talep eden alacaklının alacağın dayanağı belgelerin yaklaşık ispat koşullarını taşıdığı, itiraz edenlerin ileri sürdüğü borcun teminatı olarak ipotek tesis edilmiş ise de ipoteklerin kefillerin kefaletlerini de kapsamadığı, diğer itirazların İİK'nun 265. Maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerinden olmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir. Mahkemece 01/04/2024 tarihli ek karar ile ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... ... A.Ş. ve ... vekillerinin istinaf başvurularından feragat ettikleri gerekçesiyle anılan borçlular vekillerinin istinaf başvurularının feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... ...

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; alacaklı bankanın asıl borçluların vermiş olduğu ipotekle temin edilmiş bir alacak hakkında yapılmış gks'ye dayanarak mahkemeden ihtiyatî haciz kararı aldığını, bu kararı uygulatıp müvekkilinin malvarlığı değerlerini haczettirdiğini, İİK'nun 257., maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklar ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceğini, takip alacaklısı bankanın elinde asıl borçlu tarafından verilmiş farklı ve çok değerli taşınmazlar üzerinde ipotekler bulunduğunu,

alacağını tümüyle karşılayan rehinle temin edilmiş olmasına rağmen alacaklı bankanın talebinin kabul edilerek ihtiyati haciz kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, asıl borçluların ve diğer kefillerin takip alacaklısına verdiği ipotek akit tabloları ile resmi senetlerin tapu sicilinden celbi sonucu, ipotekli taşınmazların değerinin tüm alacağı karşıladığı sabit bulunduğunu, üstelik gks limitleri dâhilindeki borcun bir kısmı ödendiğinden borç tutarının daha da azaldığını, ipotekli taşınmazların değeri, gks limitleri dâhilindeki bakiye alacağı karşıladığını, bu sebeple kefiller hakkındaki ihtiyatî haciz kararı hukuka aykırı olduğunu,

borcu teminen birden fazla taşınmaz üzerinde ipotek verildiğini, bu ipoteklerin mevcut olduğu taşınmazların değerinin, borcu kat be kat karşılayacak tutarda olduğunu, mahkemece bu hususta araştırma yapılmadığını, kıymet takdiri yapılmayarak noksan tahkikatla ihtiyati hacze itirazının reddedildiğini, hissedar yapısı değişen müvekkilinin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 49. Maddesinde tanımlanan ...-...-...-... şirketler grubundan çıktığını, bu sebeple müvekkilinin kredi limitlerinin bu gruptan ayrılması ve bu şirketler grubunun risk grubundan tümüyle çıkartılmasını daha önce bankadan talep ettiğini,

bu nedenle müvekkilinin ...-...-...-... şirketler grubunun imzaladığı kredi genel sözleşmelerinden dolayı kefaletten kaynaklanan sorumluğunun sona erdiğini, ...-...-...-... şirketler grubunun imzaladığı kredi genel sözleşmelerinde imza tarihinden sonra limit artışları ve kredi yapılandırmaları olduğunu, kredi yapılandırmaları TBK'nun 133.

Madde anlamında yenileme niteliğinde bulunduğunu, yapılandırma ile ilk kredi borcu sona erdiğini, yapılandırılan yeni kredi borcunun bağımsız bir borç olarak doğduğunu, bu nedenle müvekkilinin eski kredi borcuna bağlı olarak verdiği kefaletlerin sona erdiğini, yapılandırma ile oluşan yeni kredi borcuna müvekkilinin şirketin kefil olarak imzasının bulunmadığını, ...-...-...-... şirketler grubunun birden fazla genel kredi sözleşmesi imzaladığını, imzaları olmayan sözleşmelerden dolayı kullanılan kredilere müvekkilinin kefaletinin bulunmadığını, rotatif ve cari hesap şeklinde çalışan kredi bakiyesinin zaman içinde değiştiğini,

bu şirketler grubunun daha sonra imzaladığı genel kredi sözleşmesine dayalı olarak kullandığı yeni kredilerde, kredi sözleşmelerinde müvekkilinin imzası olmadığından kefil sıfatıyla sorumluluğunun bulunmadığını, TBK'nun 133-134.

Maddesinde düzenlenen yenileme (tecdit), borcu sona erdiren nedenlerden olduğunu, yenilemeyle eski borcun ortadan kalktığını, onun yerine yeni bir borç doğduğunu, yenilemeyle birlikte eski borçtan doğan def’iler ve rehin, kefalet gibi fer’î hakların sona erdiğini, ...-...-...-... şirketler grubunun yaptığı limit artışları ve kredi yapılandırmalarının yenileme (tecdit) niteliğinde olduğunu, eski kredi borcu vade ve taksit miktarı gibi bütün modülleriyle birlikte sona erdiğinden,

eski kredi borcuna bağlı kefalet ve ipotek gibi teminatların da tecditle kendiliğinden sona erdiğini, müvekkilinin yenilenen kredi borcuna kefil olarak imza atmadığını, kredi genel sözleşmesinden dolayı müvekkili tarafından verilmiş olan kefaletin kredi genel sözleşmesinin kurulmasından sonra ...-...-...-... şirketler grubunun kredi borcunun yapılandırılması,

kredi limitinde değişiklik yapılması ve müvekkili şirketin kefil sıfatıyla bu sözleşmelerde imzasının olmaması sebebiyle TBK'nun 598/3. maddesi uyarınca kendiliğinden ortadan kalktığını, müvekkilinin alacaklı bankaya karşı hiçbir hukuki sorumluluğunun kalmadığını, takip alacaklısı bankanın alacağının asıl borçlunun verdiği ipoteklerle güvence altına alınmış olduğundan, ipotek paraya çevrilmeden önce kefile başvurulamayacağını, ihtiyati haciz kararı alınamayacağını, rehnin paraya çevrilmesi def’i uyarınca öncelikle asıl borçlu şirketlerin ipoteklerinin paraya çevrilmesinin zorunlu olduğunu,

ayrıca müvekkili şirketin üstlendiği rizikonun esaslı bir şekilde artması sebebiyle müvekkilinin TBK'nun 599 maddesi hükmü uyarınca kefalet sözleşmesinden döndüğünü belirterek ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... vekili ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... ... A.Ş. vekili ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; İİK'nun 257 vd. maddeleri uyarınca verilen ihtiyati haciz kararına itiraz istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesinin ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin ek karara karşı itiraz edenler ... ... A.Ş vekili ve ... vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş ise de, daha sonra istinaf başvurusundan feragat ettiklerinden mahkemece verilen ek karar ile anılan itiraz edenler vekillerinin istinaf başvurularının feragat nedeniyle reddine karar verildiğinden Dairemizce itiraz eden ... ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusuna ilişkin istinaf incelemesi yapılmıştır.

Lehine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep eden banka vekili, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun ödenmediğini, hesabın kat edildiğini belirterek 4.571.167,44 TL nakit alacağın tahsilini teminen borçluların menkul ve gayrımenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Anılan talep dayanağı olarak da banka ile talep dışı ... ... A.Ş. arasında akdedilen 30/05/2018 tarihli 25.000.000,00 TL limitli, 09/06/2020 tarihli 50.000.000,00 TL limitli, 05/08/2019 tarihli 25.000.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmeleri ile 20/10/2023 tarihli hesap kat ihtarnamesini ibraz etmiştir. Talebe dayanak genel kredi sözleşmelerinden 09/06/2020 ve 05/08/2019 tarihli sözleşmelerde itiraz edenlerin müteselsil kefil sıfatıyla imzaları yer aldığı, 30/05/2018 tarihli genel kredi sözleşmesinde de itiraz eden ... ... A.Ş.'nin müteselsil kefil sıfatıyla imzasının bulunduğu, anılan kefaletlerin sözleşme tarihlerinde yürürlükte bulunan TBK'nun 583 vd. maddelerinde yer alan şekil koşullarına şeklen uygundur.

Lehine ihtiyati haciz kararı verilen banka tarafından kredi borcunu ödememesi üzerine 20/10/2023 tarihli hesap kat ihtarnamesini düzenleyerek toplam 4.571.167,44 TL nakit alacağın ödenmesi, 7.591.000,00 TL gayri nakit alacağın depo edilmesi için 1 gün atıfet süresi tanıyarak asıl borçlu, diğer borçlular ve ihtiyati haciz kararına itiraz eden borçlular göndermiş, hesap kat ihtarnamesi asıl borçlu şirkete ve ihtiyati haciz kararına itiraz eden borçlulara tebliğ edilmiştir.

Mahkemece 08/12/2023 tarih ve 2023/225 D.İş Esas 2023/225 D. İş Karar sayılı karar ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne, 4.571.167,44 TL nakit alacağa yetecek miktarda borçluların menkul, gayri menkul mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiş, anılan karara borçlular ..., ... Mühendislik ... A.Ş. ve ... ... A.Ş. vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine ise, duruşma açılarak yapılan itiraz yargılaması sonunda ihtiyati haciz kararına itirazların reddine dair ek karar verilmiştir.

İhtiyati haczin koşullarını düzenleyen İİK'nun 257. maddesi, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının ihtiyaten haczettirebileceği düzenlenmiştir. Aynı yasanın 258. maddesi gereğince alacaklının, alacağının varlığı ile haciz sebepleri hakkında mahkemeden olumlu şekilde kanaat uyandırması gerekli ve yeterlidir. Bir başka deyişle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacaktır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 26/02/2014 tarihli 2013/16354 esas 2014/3605 karar sayılı içtihadı emsal niteliktedir).

İİK'nun 265. maddesinde, ihtiyati haciz kararına karşı itiraz usulü düzenlenmiş olup, düzenlemeye göre borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde mahkemeye itiraz edebilecektir.

Somut olayda, ihtiyati haciz kararına itiraz eden borçlu dinlenmeden mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İtiraz eden borçlunun henüz huzuri ile yapılan haciz ve/veya yokluklarında yapılan haciz tutanağının kendilerine tebliği söz konusu olmadığından ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... ... A.Ş'nin itirazının süresinde olduğu kabul edilmiştir.

İİK'nun 265. maddesinde, ihtiyati haciz kararına itiraz nedenleri tahdidi olarak sayılmıştır.

Lehine ihtiyati haciz kararı verilen banka vekilince dosyaya ibraz edilen genel kredi sözleşmelerinde itiraz eden ... ... A.Ş'nin müteselsil kefaleti yer almaktadır. İtiraz eden ... ... A.Ş'nin sözleşmelerdeki kefaleti, sözleşme tarihlerinde yürürlükte bulunan TBK'nun 583 vd. maddelerindeki şekil koşullarına şeklen uygundur.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... ... A.Ş'nin vekili istinaf dilekçesinde, bankanın alacağının ipotek ile teminat altına alındığını ileri sürmüştür.

Dosyada yer alan ipotek resmi senetlerinin ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... ... A.Ş'nin kefalet borçlarının teminatını teşkil etmediği görülmüştür. Bu durumda TBK'nun 586. maddesi hükmü uyarınca alacaklı banka asıl borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehinlerini paraya çevirmeden, genel kredi sözleşmesinde müteselsil kefil sıfatıyla imzası bulunan ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... ... A.Ş'nin aleyhine takip yapabilecektir.

Öte yandan, ihtiyati haciz kararı, ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... ... A.Ş'nin tüm taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları hakkında verilmemiş, verilen ihtiyati haciz kararı muaccel olup, varlığı sunulan genel kredi sözleşmeleri ve hesap kat ihtarnamesi ile yaklaşık olarak ispatlanan 4.571.167,44 TL tutarındaki alacağın temini ile sınırlı tutulmuştur.

Hal böyle olunca, mahkemece ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... ... A.Ş'nin kefalet borcunun ipotekle teminat altına alınmadığı, banka tarafından düzenlenen hesap kat ihtarnamesinin asıl borçluya ve itiraz eden kefile tebliğ edildiği, alacaklının itiraz eden kefile başvuru koşulunun oluştuğu gözetilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetlidir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin itirazın reddine ilişkin ek kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... ... A.Ş'nin vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.