Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/650 K.2025/1882

Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

23/03/2021 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracının anahtarını, müvekkil şirketin yetkilisi olan ...'un evinde bulunan odasında çekmecesinde kilitli durumda iken ve ...'un evde olmadığı esnada, çalışanı ve şoförü olan ... tarafından bilgisi olmadan çalındığını, aracın anahtarını çekmecesinin kilidini zorlamak suretiyle alan ...'in aracı aldıktan kısa süre sonra trafik kazası yaptığını, ekte sunulu sigorta poliçesinde, araca ait anahtarın ele geçirilmek suretiyle çalınması halinin poliçe teminat kapsamında olduğunu, müvekkili şirket yetkilisinin zilyetliğinde olan aracı,

rızası olmadan ve evde yokken hırsızlık suretiyle kasasından alarak alkollü olarak kaza yapan şoförü ...'in ifadesinde de, müvekkilinin bilgisi olmadan anahtarın alındığı durumunun açıkça görüldüğünü, aracın güncel satış değerinin çok altında 1.100.000,00 TL'ye hasarlı olarak satıldığını, kazaya konu ilgili araçtaki zararın poliçe kapsamında olması nedeniyle araçta oluşan değer kaybı talebi için davalı tarafa ihtarname gönderildiğini,

davalının süresi içerisinde müvekkilinin zararını tazmin etmediğini iddia ederek aracın kaza sonrası satıldığı değeri ile aracın gerçek değeri arasındaki farkın HMK md.107 uyarınca şimdilik 1.000.000,00 TL'sinin davalıya ihtarnamenin tebliğ edildiği 28/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın sigortalının kendi çalışanı olan dava dışı ...'in sevk ve idaresinde iken meydana geldiğini ve teminat dışı olduğunu, kaza tespit tutanağına göre dava dışı ...'in kanındaki alkol oranının 3 promil seviyesinde olduğunu, sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, eldeki davada söz konusu kazanın 21/03/2021 tarihinde meydana geldiğini, sigortalı aracın 16/07/2021 de hasarlı olarak satıldığını, görüldüğü üzere sigorta ettirenin müvekkilinin sigorta şirketin bilgi verme ve araştırma yapılmasına izin verme yükümlülüğünü ihlal ettiğini,

bu nedenle müvekkili sigorta şirketi tarafından herhangi bir ekspertiz çalışması yapılamadığını ve ekspertiz raporu tanzim edilemediğini, nitekim sigortalı tarafından da taraflarına iletilen bir ekspertiz raporu dahi bulunmadığını, sigorta hukukunda pert-total, Türkçede tam zayi-tam hasar olarak ifade edilen kavramın çoğu kez aracın onarılamayacak derecede hasarlanması şeklinde kullanılsa da, aslında yargıda bu terimin karşılığı, aracın onarımının ekonomik olmaması olacağını, yani ekonomik olarak onarımın mümkün olmadığı hallerde pert talebinin değerlendirile bileceğini,

ancak ilgili dosyada hem ekspertiz çalışması yapılmasının mümkün olmaması hem de çekme belgesinin de mevcut olmaması nedeni ile pert bedelinin taraflarından talep edilmesinin mümkün olmadığını, asla kabul anlamına gelmemekle beraber, eldeki dosyada aracın sovtajının satıldığını, sovtajın sigortaya bırakılması gerektiğini, bu nedenle de sovtaj bedelinin tazminat tutarından düşülmesi gerektiğini, bu nedenlerle kesinlikle kabul anlamına gelmemekle kaydıyla, davaya konu hasarın teminat dahilinde olduğu kabul edilse dahi müvekkili şirketin tazminat veya bedel ödeme borcunun artık ortadan kalktığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacıya ait, davalı sigorta şirketine kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ... sevk ve idaresinde iken, sürücünün kullandığı alkolün etkisi ile gerçekleşen kazada, hasar gördüğü anlaşılmış ise de; aracın kasko sigortası teminat kapsımı ve eki sözleme hükümleriyle yukarıda yazılı KSGŞ ve TTK hükümleri kapsamında, araç anahtarının davacı şirket şoförü tarafından rıza dışı alındığı iddiası davacı tarafından ispat edilemediği gibi davacının eyleminde sorumlu olduğu kişi olduğu ve de münhasıran kazanın alkölün etkisiyle gerçekleştiği anlaşılmakla, iş bu kazada oluşan hasarın teminat dışı kaldığı,

aksinin ise, yani kazanın teminat içi olduğu yönündeki iddia ve olguların, davacını doğru beyan ve bilgilendirme yükümlülüğün yerine de getirmediği nazara alınarak ispat yükünün davacı tarafın geçtiği, davacının iddiaları yönünde ispata yarar delil de sunamadığı, yani iddiasını ispat edemediği de gözetilerek, söz konusu kaza neticesinde araçta gerçekleşen değer kaybı hasar zararının sigorta poliçesi kapsamına girmediği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

23/03/2021 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracının anahtarını, müvekkil şirketin yetkilisi olan ...'un evinde bulunan odasında çekmecesinde kilitli durumda iken ve ...'un evde olmadığı esnada, çalışanı ve şoförü olan ... tarafından bilgisi olmadan çalındığını, aracın anahtarını çekmecesinin kilidini zorlamak suretiyle alan ...'in aracı aldıktan kısa süre sonra trafik kazası yaptığını, ekte sunulu sigorta poliçesinde, araca ait anahtarın ele geçirilmek suretiyle çalınması halinin poliçe teminat kapsamında olduğunu, müvekkili şirket yetkilisinin zilyetliğinde olan aracı,

rızası olmadan ve evde yokken hırsızlık suretiyle kasasından alarak alkollü olarak kaza yapan şoförü ...'in ifadesinde de, müvekkilinin bilgisi olmadan anahtarın alındığı durumunun açıkça görüldüğünü, Ankara 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/1035 Esas sayılı dosyasında ...'in anahtarı şirket yetkilisinin evinden aldığını beyan ettiğini, mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiğine dair tespitin hatalı olduğunu, bilirkişi heyetinde hukukçu bilirkişinin de bulunması gerektiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; trafik kazası sonucu sigortalı araçta oluşan hasar bedelinin kasko sigorta poliçesi kapsamında tahsili istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Kaza tespit tutanağı, sürücü ...'in ifade tutanağı, araç satış sözleşmesi, kasko sigorta poliçesi ve hasar dosyası, Ankara 2. Noterliğinde düzenlenen ihtarname, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/364 soruşturma dosyası, 1170723320 nolu kasko sigorta poliçesi, emniyet ekiplerince tutulan tutanağı (kaza tespit tutanağını),Ankara 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/1035 Esas, 2021/1085 Karar sayılı dosyası, bilirkişi raporu, alkol raporu vs deliller dosya arasında mevcuttur.

Ankara 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/1035 Esas, 2021/1085 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; dava dışı sürücü ... in alkolü araç kullanmasında dolayı açılan ceza yargılaması neticesinde 08/06/2021tarihlive 2021/1085 sayılı karar ile hapis cezası ile cezalandırıldığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı , söz konusu dosyada, aracın anahtarının çaldığına dair yapılan bir soruştuma vs nin olmadığı, ancak kaza sonrası polis merkezinde ... verdiği ifadesinde;

davacı ... un şoförü olarak yaklaşık 2 yıldır çalıştığını, patronun şehir dışında olduğu sırada şirket adına kayıtlı ve patronunun kullandığı aracı evinin önünde park halinde iken, ikametinde anahtarı alarak kullandığı sırada kazanın olduğunu ifade ettiği, beyanında anahtarın davacı şirket yetkilisinin haberi olmadan alındığına dair bir ifadeye yer verilmediği görülmüştür.

Davacıya ait ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenmiş olan 1170723320 nolu genişletilmiş kasko poliçesi incelenmesinde; poliçenin 29/04/2020-2021 tarihleri arasında teminat sağladığı, kasko limitinin hasar tarihindeki rayiç değeri kadar olduğu, kasko teminatı kapsamında araç anahtarının ek sözlemede belirtilen haller sonucunda ele geçirilmesi suretiyle aracın çalınması sonrasında meydana gelecek hasarları kapsadığı yine Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.4.11. bendin kapsamında düzenlenen ek sözleme c. bendinde;

araç anahtarının ele geçirilmesi nedeni ile aracın çalınması sonucu meydana gelen ziya ve hasarın teminat kapsamına alındığı belirtildikten sonra, anahtarın otopark, tamir , servis amacıyla üçüncü kişiye teslim edilmesi hali dışında, anahtarın üçüncü kişiye rıza ile verilmesi ve bu şekilde aracı emniyeti suistimali yoluyla çalması halinde, gerçekleşen kazayı kapsamadığı belirtilmiştir.

Trafik kazası tespit tutanağının incelenmesinde; ...

plakalı araç sürücüsü ...’in 2918 sayılı sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1b madde

gereği kural ihlali yaptığı, ... plakalı ve ... plakalı araçların kazada kural

ihlallerinin görülmediği belirtilmiştir.

Olaydan sonra 46 dakika sonucu 23/03/2021 günü saat 22:46 itibarıyla Ankara Şehir Hastanesi

tarafından yapılan kontrolde; sürücü ...’in 201 promil alkollü olduğu tespit edilmiştir.

29/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı adına kayıtlı ve davalı yana kasko sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki aracı ile Angora Bulvarını seyirle Pınar caddesi kavşağı yolun virajlı kesiminde bilinmeyen bir nedenle ön ilerisinde yolunda kırmızı ışıkta duran ... plakalı kamyon ve bunun yanında yine kırmızıda duran ... plakalı motosiklete çarpmasıyla olayın 23/03/2021 tarihinde 22:00 sıralarında meydana geldiği, davalıya kasko sigortalı ... plakalı araç

sürücüsü ...’in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d, 48. ve 52/a-b bentlerini ihlalle kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu ve kazanın

münhasıran alkolün tesiri ile meydana geldiği,

hasarın sigorta teminat kapsamında bulunmadığı, ayrıca davaya konu araçta meydana gelen hasar/zarar bedelinin, aracın onarımının

ekonomik olup olmadığının ve sovtaj satım bedeli olarak beyan edilen 1.100.000,00TL bedelin piyasa rayiç bedellerine göre yerinde ve uygun olup olmadığının belirlenebilmesinin, aracın satıldığı ..vs nedenlerle, bu aşamada tespitinin imkansız olduğu bildirilmiştir.

Dosya kapsamından, davacıya ait, davalı sigorta şirketine kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın 22/03/2021 tarihinde sürücüsü ... sevk ve idaresinde iken meydana gelen trafik kazası sonucu hasarlandığı, araç sürücüsü ... kazadan yaklaşık 46 dakika sonra Ankara Şehir Hastanesi tarafından alınan alkol

kontrolünde 201 promil alkollü olduğunun tespit edildiği, mahkemece alınan ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere kazanın münhasıran kazanın alkolün etkisiyle gerçekleştiği, davacı yanca sigortalı

aracının anahtarının, davacı şirketin yetkilisi olan ...’un evinde bulunan odasında

çekmecesinde kilitli durumda iken ve ...’un evde olmadığı esnada çalışanı ve şoförü olan

... tarafından bilgisi olmadan çalındığını, aracın anahtarını çekmecesinin kilidini zorlamak

suretiyle alan ...’in aracı aldıktan kısa süre sonra trafik kazası yaptığı iddia edilmiş ise de, kaza yapan ... şirket yetkilisinin şoförü ve araç şirketi yetkilisine tahsis edildiğine göre, anahtarın sürücüde olduğu karinesi geçerli olup aksini iddia eden davacı şirketin ispatı, yani aracın anahtarının yetkili kişinin rızası dışında alınarak çalındığının ispatı gerektiği, ancak buna dair geçerli ve kabul edilebilir bir delilin sunulmadığı, böylelikle Kara Araçları Kasko Sigortası

Genel Şartlarının A.5.5 maddesi gereğince, sigortalı aracın Karayolları Trafik Kanunu

uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış ... tarafından kullanılması sırasında kaza meydana geldiğinden hasarın teminat dışında olduğu, yine davacı yanca sigortalı aracın anahtarının sürücü ... tarafından aynı Genel Şartları’nın A. 4.11. maddesinde sayılan hallerden birinin gerçekleşmesi suretiyle ele geçirildiğinin ispatlanamadığı gibi dava konusu kazanın anahtarın üçüncü kişiye rıza ile verilmesi ve bu şekilde aracı emniyeti suistimali yoluyla çalınması suretiyle gerçekleştiğinden teminat dışında olduğu anlaşılmakla ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -