Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1126 K.2025/960

Taraflar arasındaki anonim şirket yöneticisinin sorumluluğundan kaynaklanan tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sırasında ihtiyati tedbir talebinin reddine yönelik olarak verilen ara karara karşı ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...

İnşaat Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi'nde pay sahibi olduğunu, müvekkilinin şirketin kurucusu olan babasının vefatından sonra şirket yönetim kuruluna girdiğini, yönetim kurulu başkanlığı görevini üstlendiğini, 22.12.2023 tarihli olağan genel kurul toplantısında müvekkilinin ibra edilmemesi ve 21.03.2024 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında müvekkilinin yönetim kurulu üyeliğinin sona erdirilmesi ile taraflar arasındaki gerginliğin arttığını, çok sayıda davalar açıldığını, şirketin yönetiminde ve idaresinde şirketi ve müvekkilini etkileyecek ciddi sıkıntılar bulunduğunu,

yönetim kurulu üyesi olan davalıların basiretli tacir olma yükümlülüklerini ihlal ettiğini, kendi kusurlarıyla dava dışı şirketi borçlandırıcı, mal varlığını azaltıcı ve tasfiyeye yönelik işlemler yaptıklarını, davalıların kusurlu davranışlarıyla şirkete ve şirketin sahibi olan müvekkiline verdikleri zarar sebebiyle sorumlu olduklarını, genel kuruldan izin almaksızın şirketle kendi adlarına veya üçüncü kişiler adına yaptıkları işlemler, şirketten aldıkları şüpheli borçlar veya şirket adına verdikleri kefaletler gibi eylemlerin TTK'nun 395 maddesi hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, işlemlerin şirketin menfaatlerini zedelediğini,

davalıların sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiklerini, davalıların şirketin içini boşalttıklarını, şirketin işlerini devir ve tasfiye ettiklerini, mal varlığını sattıklarını, davalıların kusurlu davranışlarıyla şirkete ve dolayısıyla müvekkiline zarar verdiklerini belirterek davalıların yöneticisi olduğu dava dışı ...

İnşaat A.Ş'ye verdikleri zararın tam ve kesin olarak belirlenmek üzere şimdilik 10.000,00 TL'nin zarar doğuran eylem/işlemin ortaya çıkış tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar tahsili ile ... İnşaat A.Ş.'ye ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, dava dilekçesinde ayrıca ...

İnşaat A.Ş.'ye denetim kayyımı atanmasına, yönetim kurulunun şirketteki hisselerinin üçüncü kişilere devrederek kaçmalarını engellemek adına hisselerin devrini engellemek üzere ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı vekilinin, dava dışı şirkete denetim kayyımı atanması talebine ilişkin olarak dosya kapsamı, tedbir taleplerinin içeriği, mevcut delil durumu da nazara alınarak, HMK'nun 390/3 maddede belirtildiği şekilde yaklaşık ispata yarar nitelikte görülemediği, dava dışı şirkette herhangi bir yönetim boşluğu bulunmadığı, TMK'nun 426 ve 427. maddesindeki şartların mevcut dosyada bulunmadığı, davacı yanın davasının, yöneticinin sorumluluğundan kaynaklanan tazminat istemine yönelik olduğu,

tazminat isteminin bir para alacağına yönelik olması karşısında yönetim kurulunun şirketteki hisselerine ilişkin tedbir talebinin konusunu oluşturmadığı, davalı yönetim kurulunun şirketteki hisselerin dava konusu olmadığı, ihtiyati tedbir için aranan yasal koşulların oluşmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin davalı şirkete tedbiren kayyım atanması isteminin reddine, davalı yönetim kurulu üyelerine ait hisseleri üzerine ihtiyati tedbir konulması talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıların şirket yönetimini tamamen ellerine aldıkları tarihten sonra şirketteki işlerin sürekli kötüye gittiğini, makine parkındaki iş makineleri ve tesislerin satıldığını, eldeki projelerin bir tanesinin durdurulduğunu, diğerinin başkalarına devredildiğini, bir başkasının da tasfiye edildiğinin görüldüğünü, şirkete ait taşınmazların bir çoğunun satıldığını, mal varlıklarının büyük ölçüde azaltıldığını, şirketin gün geçtikçe borçlandırılmaya devam edildiğini, dava dilekçesinde de dava dışı ...

İnşaat isimli şirketin, davalı yönetim kurulu üyelerinin eylemleri nedeniyle ciddi mali sıkıntılara uğradığının ve uğramaya devam ettiğinin ispat edildiğini, davalı yönetim kurulu üyelerinin Yasadan kaynaklanan yükümlülüklerine aykırı hareket ettiğini, davalıların genel kuruldan izin almaksızın şirketle kendi adlarına veya üçüncü kişiler adına yaptıkları işlemlerin, şirketten aldıkları şüpheli borçlar veya şirket adına verdikleri kefaletler gibi eylemlerin, TTK'nun 395. madde hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, bu tür işlemlerin, şirketin menfaatlerini doğrudan zedeleyerek,

davalıların sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiklerini tartışmasız bir şekilde ortaya koyduğunu, davalıların şirkete karşı sorumluluklarını yerine getirmediği gibi mali olarak şirketin içini boşalttıklarını, şirketin işlerini devir ve tasfiye ettiklerini, mal varlıklarını sattıklarını, ...

İnşaat Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi’nin borçlu olarak yer aldığı birçok icra dosyası bulunduğunu, söz konusu borçların kasten ödenmediğini, bazı alacaklıların ellerindeki teminat mektubunun nakde çevrilmesi için garanti veren bankaya müracaat ettiğini, garanti veren bankanın, teminat mektubu bedelini herhangi bir şart ileri sürmeksizin talep çerçevesinde nakde çevirip alacaklıya ödediğini, teminat mektubu halleri dışında ise şirketin mal varlıklarına üçüncü kişiler tarafından hacizler eklendiğini, hatta mal varlıklarının satıldığını,

bankalarda kefaleti ve ipotekleri olan müvekkilinin nakde dönen teminat mektubu tutarlarını mecburen tek başına ödemek zorunda kaldığını, yönetim kurulu üyelerinin yönetime devam ettiği süreç içerisinde makine parkındaki en değerli iş makinaları olan asfalt üretim ve kırma eleme tesislerinden birden fazlasının satılmasından dolayı şirketin aktifinde oldukça fazla azalma meydana geldiğini, 60 yılı aşkın bir süredir ticari hayatına devam eden, birden çok ilde karayolu yapımı konusunda faaliyet gösteren,

çok sayıda şantiyesi bulunan ve itibarı oldukça yüksek şirketin yönetim kurulu üyelerinin 2024 yılının başında tüm yönetimi almalarından sonraki kötü yönetimi sebebiyle Karayolları Genel Müdürlüğüne karşı yapımı üstlenilen işin tasfiyesi için idareye dilekçe verildiğini, Karayolları Genel Müdürlüğü'ne karşı yapımı üstlenilen diğer bir işe ilişkin kurulu olan şantiyesindeki prefabrik şantiye binalarını, iş makineleri ve ekipmanlarla birlikte başkasına devredildiğini,

yine Karayolları Genel Müdürlüğü'ne karşı yapımı üstlenilen bir başka yol yapım işine ilişkin kurulu şantiyedeki makine parkında bulunan ve işin yapımında kullanılan ana iş makinelerinin ve eleme tesisinin satılması sonrasında işin durdurulduğunu, şirkete ait taşınmazda kurulu bulunan ekipmanların hiçbir sebep olmaksızın satıldığını, iş makinelerinin demobilize işlemlerinin ilgili idareler tarafından da tespit edildiğini, işlerin devri, tasfiyesi ve durdurulması sonucunda birçok çalışanın işten çıkarıldığını, işten çıkış kodlarının kasıtlı olarak yanlış girildiğini, çalışanların kasıtlı olarak işsizlik ödeneği almasının engellendiğini,

yanlış işten çıkış kodunun düzeltilmesi için şirkete karşı birçok dava açıldığını, tüm bu durumlara yönetim kurulu üyesi olan davalıların genel kurul kararı olmadan kasıtlı olarak sebebiyet verdiğini, davalıların özensiz, kötü niyetli eylemleri nedeniyle ...

İnşaat Anonim Şirketi'nin her geçen gün daha fazla itibar kaybettiğini, fiili tasfiye sürecine sokulduğunu, mahkeme ara kararında hiçbir hukuki gerekçe gösterilmediğini, şirketin mal varlıklarının azaltılmasına ilişkin herhangi bir araştırmaya yer verilmediğini, sunulan beyan ve delillerin dikkate alınmadığını, kararın gerekçesinin mahkemenin başka bir dosyasından verilen karardan maktu olarak alındığını, iş bu dava ile ilgisi bulunmayan olay ve isimlerin bulunduğunu, dava ile ilgisi olmayan kanun maddelerinden bahisle taleplerinin reddedildiğini, taleplerinin reddine dair açıkça bir hukuki dayanak gösterilmediğini,

davalı yönetim kurulunun şirketin içini boşalttığını, projeleri durdurduğunu, devrettiği ve tasfiye ettiği gerçeği karşısında bu davranışlarının dikkate alınarak şirkete denetim kayyımı atanması gerektiğini, yönetim kurulunun şirketteki hisselerini üçüncü kişilere devrederek kaçmalarını engellemek adına hisselerin devrini engellemek üzere tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini belirterek ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; HMK'nun 389 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

HMK'nun 389/1. maddesi uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacak ya da tamamen imkansız hale gelecek ise veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

HMK'nun 390/1. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden, dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilebilecektir.

İhtiyati tedbir kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca tarafların dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı hukuki korumadır.

İş makineleri fotoğrafları, dava dışı ... İnşaat A.Ş.'nin icra listesi, ihtarname ve cevabi ihtarname suretleri, Karayolları Genel Müdürlüğü müzekkere cevabı dosya içerisinde yer almaktadır.

İhtiyati tedbir talep eden davacı tarafından davalılara karşı yönetim kurulu üyesi oldukları şirketi zarara uğrattıkları iddiasıyla şirket yöneticisinin sorumluluğundan kaynaklanan tazminat istemiyle açılan davada davalı yönetim kurulu üyelerinin şirketteki hisseleri üzerine üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulması ile şirkete denetim kayyımı atanması talep edilmiştir.

HMK'nun 389. maddesinde açıkça uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği düzenlenmiştir. Yapılan açıklamadan anlaşılacağı üzere işbu davada davalı yönetim kurulu üyelerinin dava dışı şirketteki hisseleri dava konusu olmayıp, davanın konusu yöneticinin sorumluluğundan kaynaklanan tazminata ilişkindir. Bu durumda mahkemece davalı yönetim kurulu üyelerinin dava dışı şirketteki hisselerinin dava konusu olmadığı, HMK'nun 389. Maddesi uyarınca dava konusu olmayan hisseler üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağı gözetilerek anılan talep hakkında yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Öte yandan, denetim kayyımı atanması talep edilen şirket anonim şirkettir. Anonim şirketin yönetim kurulunu görevden alma yetkisi münhasıran genel kurula ait olmakla ve TTK'da denetim kayyumuna ilişkin bir düzenleme bulunmadığından kayyum kavramı ile bağdaşmayan denetim kayyım atanmasına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir talebinin reddi yönündeki ara kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.