Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1312 K.2025/1051

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı nakit alacak yönünden temlik alan davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalının icra takibine itirazının iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıya takipte belirtildiği şekilde borcunun olmadığını, takibe konu alacağın zamanaşımına uğradığını, işletilen faiz oranının fahiş olduğunu belirterek, davanın reddini, %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, denetlenebilir olduğu, hükme esas alındığı, banka alacağı kredi sözleşmesine dayalı olması sebebi ile likit olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedildiği,

reddedilen kısma yönelik takibin kötüniyetle yapıldığının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının icra takip dosyasına yönelik itirazının kısmen iptaline, takibin 401.423,91 TL asıl alacak, 309.856,77 TL işlemiş faiz ve 14.965,56 TL BSMV olmak üzere 726.246,24 TL üzerinden devamına, asıl alacağın 131.795,29 TL'sine takip tarihinden itibaren %27,36, 266.968,91 TL'sine takip tarihinden itibaren %44,00, 15,77 TL'sine takip tarihinden itibaren %49,50, 2.643,94 TL'sine takip tarihinden itibaren %63,60 oranında temerrüt faizi uygulanmasına,

hükmolunan 726.246,24 TL alacağın %20'si üzerinden hesaplanan 145.249,24 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, mer'i olan 4 adet teminat mektubu bedeli olan 1.362,00 TL'nin davalı tarafça davacı bankada açtırılacak vadesiz hesaba depo edilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebi ile davalının kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Nakit alacak yönünden temlik alan davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda eksik hesaplama yapıldığını, hükme esas alınamayacağını, faiz oranlarının eksik hesaplandığını, banka kayıtları incelendiğinde davalının takibe itirazının haksız olduğunu, talep edilen faiz oranlarının sözleşme hükümlerine uygun bulunduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Dava Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış olup, HSK'nun 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı Kararıyla finans davalarına bakmakla ihtisas mahkemeleri olarak Ankara 6,7,8 Asliye Ticaret Mahkemelerinin belirlendiği gerekçesiyle dosyanın anılan mahkemelerden birine tevzi edilmek üzere Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesi üzerine dosya Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmiştir.

Ankara 22. İcra Müdürlüğünün 2021/11039 sayılı icra takip dosyası sureti, genel kredi sözleşmeleri, hesap kat ihtarı, bankacılık hizmet sözleşmesi, TCMB müzekkere cevabı, alacak temlik sözleşmesi, yargılama aşamasında bankacı bilirkişiden alınan 08/06/2022 tarihli rapor, banka hesap ekstreleri dosya içerisinde yer almaktadır.

Mahkemenin kısmen kabulü kararına karşı nakit alacak yönünden temlik alan davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya Dairemize gelmiş, Dairemizin 2022/2036 Esas 2025/475 Karar sayılı kararıyla gerekçeli kararın gayri nakit alacak yönünden davacı olan banka vekiline tebliğ edilerek istinaf süresi beklenildikten sonra, istinaf edilmesi halinde ise istinaf dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edilerek ve her halde dosyanın diğer istinaf isteminin incelenebilmesi için Dairemize gönderilmek üzere mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir. Anılan karar üzerine gerekçeli gayri nakit alacak yönünden davacı banka vekiline tebliğ edilmiş ise de, banka vekilince karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmamıştır.

Dava konusu Ankara 22. İcra Müdürlüğünün 2021/11039 sayılı icra takip dosyası ile, davacı alacaklı banka tarafından davalı borçlu aleyhine toplam 755.603,52 TL nakit alacağın tahsili, 1.362,00 TL gayri nakit alacağın depo edilmesi istemi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, 7 günlük hak düşürücü süre içerisinde davalının borca itiraz ettiği, işbu itirazın iptali davasının itiraz dilekçesinin alacaklı yana tebliğ tarihinden itibaren başlayacak olan 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı dosya içeriği ile sabittir.

Davacı banka tarafından ... A.Ş.'ye dava konusu icra takibinde tahsili talep edilen nakit alacak 05/04/2022 tarihli alacak temlik sözleşmesiyle temlik edilmiştir.

Davacı banka ile davalı arasında 02/07/2018 tarihli 7.000.000,00 TL limitli, 19/09/2012 tarihli 3.000.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmeleri imzalandığı dosya içeriğiyle sabittir.

Davacı tarafından davalı ve dava dışı borçlulara gönderilen ve toplam 399.871,30 TL nakdi borcun 1 gün içinde ödenmesi, 1.355.422,00 TL gayri nakit alacağın 1 gün içindedepo edilmesi ihtarını içerir 03/10/2019 tarihli hesap kat ihtarnamesinin davalıya 04/10/2019 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.

Yargılama aşamasında alınan ve banka kayıtları üzerine yerinde yapılan inceleme ile hazırlanan bilirkişi raporunda, davalının 06/10/2019 tarihinde temerrüte düştüğü, takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan 1.362,00 TL gayri nakit alacağı bulunduğu,

taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca temerrüt faiz oranının krediye fiilen uygulanan faiz oranının iki katı oranda olacağı, borçlu cari hesap (işlek) krediler için 1640808-87-17 nolu kredinin akdi faiz oranı 31,95 olup bu kredi için uygulanması gereken temerrüt faiz oranının bu oranın iki katı olan %63,90, 1640808-87-18 nolu kredinin akdi faiz oranı %22 olup bu kredi için uygulanması gereken temerrüt faiz oranının %44, 1648p8-92-1 nolu kredinin akdi faiz oranı %24.75 olup bu kredi için uygulanması gereken temerrüt faizi oranının %49,50 olarak saptandığı,

ticari kredili mevduat hesabı için uygulanması gereken temerrüt faizi oranının Merkez Bankası tarafından kredi kartları için belirlenip kamuoyuna ilan edilen oranlara göre tespiti gerektiği, kat tarihi itibariyle Merkez Bankası tarafından kredi kartları için uygulanmak üzere belirlenmiş azami akdi faiz oranı %19,20 ve azami gecikme faizi oranının ise %24 olduğu,

bu oranın yıllara göre değiştiği, teminat mektubu komisyon alacakları için davacı bankanın fiilen uyguladığı en yüksek ticari kredi faiz oranlarını gösteren listeye göre, muacceliyetin oluştuğu ekim 2010 ayı itibariyle 24 ay ve üzeri krediler için uygulanan en yüksek faiz oranı %31,80 olarak belirlendiği, bu oran esas alınarak, teminat mektubu komisyon alacakları için uygulanması gereken temerrüt faizi oranının %63,60 olarak tespit edildiği, davacının takip tarihine göre davalıdan talep edebileceği tutarların 1439101 nolu kredi için;

asıl alacak 131.795,29 TL, işlemiş faiz 58.136,23 TL, BSMV 2.906,82 TL olmak üzere toplam 192.838,34 TL olduğu, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %27,36 oranında faiz işletilebileceği, 1640808-87-18 nolu kredi için; asıl alacak 266.968,91 TL, işlemiş faiz 225.143,78 TL, BSMV 11.257,19 TL olmak üzere toplam 503.369,88 TL olduğu, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %44 oranından faiz işletilebileceği, 1640808-92-1 nolu kredi için; asıl alacak 15,77 TL, işlemiş faiz 14,96 TL, BSMV 0,75 TL olmak üzere toplam 31,48 TL olduğu,

asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %49,50 oranında faiz işletilebileceği, 1640808-87-17 nolu kredi için; asıl alacak 2.116,45 TL, işlemiş faiz 2.592,12 TL, BSMV 129,81 TL olmak üzere toplam 4.838,38 TL olduğu, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %63,90 oranında faiz işletilebileceği, 856394-47-9 nolu kredi için asıl alacak 5,00 TL, işlemiş faiz 227,62 TL, BSMV 6,38 TL olmak üzere toplam 239,00 TL olduğu, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %63,60 oranında faiz işletilebileceği, 856394-47-16 nolu kredi için: asıl alacak 131,25 TL, işlemiş faiz 6.004,35 TL, BSMV 168,97 TL olmak üzere toplam 6.304,57 TL olduğu,

asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %63,60 oranında faiz işletilebileceği, 6727531-121-2 nolu kredi için asıl alacak 375,00 TL, işlemiş faiz 17.002,24 TL, BSMV 475,11 TL olmak üzere toplam 17.852,35 TL olduğu, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %63,60 oranında faiz işletilebileceği, 856394-47-10 nolu kredi için asıl alacak 5,00 TL, işlemiş faiz 225,03 TL, BSMV 6,25 TL olmak üzere toplam 236,28 TL olduğu, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %63,60 oranında faiz işletilebileceği, 856394-47-12 nolu kredi için asıl alacak 5,00 TL, işlemiş faiz 222,43 TL, BSMV 6,12 TL olmak üzere toplam 233,55 TL olduğu,

asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %63,60 oranında faiz işletilebileceği, 856394-47-11 nolu kredi için asıl alacak 6,24 TL, işlemiş faiz 288,01 TL, BSMV 8,16 TL olmak üzere toplam 302,41 TL olduğu, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %63,60 oranında faiz işletilebileceği tespit edilmiştir.

TCMB'ye yazılan müzekkereye verilen cevap ile, Ocak 2018 - Ekim 2019 arası davacı bankanın bildirdiği fiilen uygulanan en yüksek ticari kredi faiz oranlarını gösterir liste gönderilmiştir.

Davacı yan genel kredi sözleşmesinden kaynaklı alacağı bulunduğunu, davalının icra takibine itirazının haksız olduğunu iddia etmiş, davalı yan ise davanın reddini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda bankacı bilirkişiden alınan rapor hükme esas alınarak yukarıda özetlenen kararda belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacıyla davalı şirket arasında genel kredi sözleşmeleri imzalandığı, kredi borcunun ödenmemesi üzerine davacı bankanın kredi hesabını kat ederek alacağın tahsili için icra takibi başlattığı, davalının icra takibine itiraz ettiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı bulunup bulunmadığı, var ise miktarı, davalının icra takibine itirazının haksız olup olmadığı, uygulanması gereken temerrüt faiz oranı hususlarından kaynaklanmaktadır.

Davacı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, davacı tarafından davalıya gönderilen ihtarname ile 1 gün atıfet süresi tanınmış olup, anılan ihtarname davalıya 04/10/2019 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı verilen atıfet süresinin sonunda 06/10/2019 tarihinde temerrüte düşmüştür.

Dava konusu icra takibinde ticari artı paraya ilişkin asıl alacağa takip tarihinden itibaren %33, .... 18 no'lu ticari krediye ilişkin asıl alacağa takip tarihinden itibaren %44, .... 01 no'lu krediye ilişkin asıl alacağa takip tarihinden itibaren %49,50, .... 17 no'lu krediye ilişkin asıl alacağa takip tarihinden itibaren %63,90, diğer kredi kalemlerine ilişkin asıl alacak miktarlarına takip tarihinden itibaren %72 oranında temerrüt faizi uygulanması talep edilmiştir. Mahkemece ise, hüküm altına alınan asıl alacağın 131.795,29 TL'sine takip tarihinden itibaren %27,36, 266.968,91 TL'sine takip tarihinden itibaren %44,00, 15,77 TL'sine takip tarihinden itibaren %49,50, 2.643,94 TL'sine takip tarihinden itibaren %63,60 oranında temerrüt faizi uygulanmasına karar verilmiştir.

Taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmelerinin 2.7.1 maddesinde, bankanın müşteriye kullandırdığı nakdi kredi türlerinin kredinin kullandırıldığı tarih ile temerrüt tarihi arasındaki süre içinde bankaca TL krediler için TL kredilere uygulanan en yüksek kredi faiz oranının iki katı tutarında temerrüt tarihi itibarıyla temerrüt faizi hesaplaması yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 13/12/2023 tarih 2022/3534 Esas 2023/7327 Karar sayılı emsal içtihadı ve diğer emsal içtihatları gereğince davacı bankanın alacağına uygulanacak temerrüt faiz oranının davacı bankaca fiilen uygulanan faiz dikkate alınmak suretiyle hesaplanması gerekmektedir.

Bilirkişi raporunda banka kayıtları üzerine yerinde yapılan incelemeyle yargılama aşamasında mahkemece TCMB'ye yazılan müzekkereye verilen cevapla gönderilen listede davacı bankanın bildirdiği fiilen uygulanan en yüksek ticari kredi faiz oranları esas alınarak sözleşme hükmü uyarınca bu oranların iki katı hesaplanmak suretiyle her bir kredi kalemi yönünden temerrüt faiz oranı belirlenmiş, ticari kredili mevduat hesabı için de 5464 sayılı Kanun uyarınca TCMB tarafından belirlenen oranlar esas alınmıştır.

İspat yükü kendisinde olan davacı tarafından davalı yanın temerrüt tarihinde fiilen daha yüksek oranda akdi faiz uygulandığına ilişkin dosyaya başkaca bir bilgi ve belge de sunulmamıştır. Davacının davalı yanın temerrüt tarihinde uyguladığı en yüksek kredi akdi faiz oranının iki katının ilavesiyle uygulanması gereken temerrüt faiz oranı tespit edilmiştir.

Hal böyle olunca mahkemece, davacı yanın temerrüt tarihinde davacı bankanın benzer kredilere fiilen uyguladığı en yüksek faiz oranı esas alınarak bu oran üzerinden sözleşme hükümleri gözetilerek temerrüt faiz oranının tespit edilmesi suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Öte yandan, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporu ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli nitelikte olup, mahkemece anılan raporun hükme esas alınması isabetlidir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulüne yönelik kararında bir isabetsizlik görülmediğinden nakit alacak yönünden temlik alan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -