Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1330 K.2025/1259

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabul kısmen reddine yönelik olarak verilen hükme karşı Temlik alan davacı ... A.Ş vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Temlik eden davacı ...

Bankası A.Ş vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ili davalı borçlu arasında 24/02/2012 ve 19/09/2013 tarihli genel kredi ve teminat sözleşmeleri akdedildiğini, sözleşmeler kapsamında davalı borçluya çek karneleri verildiğini, ancak bir kısım çeklerin müvekkili bankaya ibrazı ve karşılıklarının bulunmaması nedeniyle çek yetkili hamillerine yasal yükümlülük tutarlarının müvekkili banka tarafından ödendiğini, Ankara 18. Noterliğinin 21/01/2017 tarih ve 4949 yevmiyeli ihtarnamesi keşide edilerek müşteri hesap özeti ile birlikte davalı borçluya gönderildiğini,

ihtarnamede banka kaynağından tediye edilen yasal yükümlülük tutarlarının ödenmesi ve borçlu nezdinde kalan çeklerin garanti tutarlarının depo edilmesinin talep edildiğini, ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi üzerine davalı borçlu aleyhine Ankara 13.İcra Müdürlüğünün 2017/4627 esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini ve davalının itirazı üzerine takibin durduğunu iddia ederek davalının yapmış olduğu itirazlarının iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmalara katılmadığı ve yazılı beyanda bulunmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; genel kredi sözleşmesi, hesap hareketleri, uzman bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davacı bankanın GKS'ne istinaden davalı şirkete çek karnesi verdiği, davacının keşide ettiği çeklerin karşılığı bulunmadığından davacı bankanın yasal yükümlülük tutarlarını ödediği ve hesabın kat edilerek ödenmesi için davalıya ihtarname tebliğ edildiği, buna rağmen ödeme yapılmadığından, davalı aleyhine ödenen çek zorunlu karşılıklarının faizi ve masrafları ile birlikte tahsili, ibraz edilmeyen çeklerin yasal zorunluluk bedellerinin depo edilmesinin talep edildiği,

yargılama aşamasında davacı bankanın nakdi alacağının temlik alan varlık şirketine temlik ettiği, banka kayıtları ve dosyaya sunulan belgelere göre takip tarihi itibariyle bilirkişi raporunda belirtilen miktarlarda davacı bankanın nakdi alacağının bulunduğu ve bunu temlik alana temlik ettiği, alacağın likit olduğu, davacı banka temlikname ile nakdi alacaklarını temlik etmiş olup gayri nakdi alacaklar temlik edilmediğinden ve bu alacak yönünden davacı banka davasını takip etmemesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırıldığı,

kaldırma tarihinden itibaren 3 ay içerisinde dava yenilenmediği gerekçeleriyle temlik alanın nakdi alacağı yönelik davasının kabulüne davacı tarafından davalı aleyhine Ankara 13.İcra Müdürlüğünün 2017/4627 esas sayılı dosyası ile yapılan takibe davalının vaki itirazının 132.676,85 TL asıl alacak, 4.422,12 TL işlemiş faiz, 221,10 TL BSMV, 3.364,11 TL ihtarname masrafı, 440,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 88,45 TL ihtiyati haciz masrafı olmak üzere toplam 141.212,63 TL yönünden iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %36,36 oranında temerrüt faizi ve %5 BSMV uygulanmak suretiyle takibin devamına,

fazlaya ilişkin talebin reddine, hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında hesaplanan 28.242,52 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, gayrinakdi alacak yönünden açılan dava işlemden kaldırılmış olup 3 aylık sürede yenilenmediğinden HMK 150/5 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Temlik alan davacı ... A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; takip konusu alacağın esasına oluşturan ve banka tarafından ödenen çek asgari sorumluluk bedelleri yönünden yerinde inceleme yapılmadan karar verildiğini, çeklerin ve iade edilmeyen çeklerin sayısının dahi tespit edilmediğini, davalı ihtarnameye itiraz etmediğinden faizi kabul etmiş sayılacağını, mahkemece hükme bağlanan faiz oranları ve asıl alacak tutarını kabul etmediklerini, bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan nakit alacakların tahsili, gayri nakit alacakların deposunu teminen başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesi, hesap kat ihtarnamesi, hesap ekstreleri, çek dökümleri, ödemelere ilişkin dekontlar, 25/09/2019 tarihli temlikname, bilirkişi raporu vs deliller dosya arasında mevcuttur.

Ankara 13. İcra Müdürülüğünün 2017/4627 esas sayılı dosyasının incelemesinde; alacaklı ... Bankası A.Ş.tarafından borçlular ... Temizlik Org.teks.İnş.Gıda San.ve Tic.Ltd.Şti., ..., ... ve ... aleyhine asıl alacak ve ferileri ile birlikte toplam 186.851,00 nakit alacağın tahsili, 189.545,00 TL gayri nakdi alacağın depo edilmesi istemiyle başlatılan ilamsız icra takibinin davalı borçlunun süresinde borca ve ferilerine itiraz üzerine takibin durduğu, eldeki itirazın iptali davasının İİK'nun 67.maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

26/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında 24/02/2012 tarihli 1.000.000,00 TL ve 17/09/2012 tarihli 100.000,00 TL tutarlı iki adet genel kredi ve teminat sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmenin 9.21.çek karnesi verilmesine bağlı gayri nakdi kredi başlıklı maddesinde çek yaprağı için bankanın mevzuat kapsamında ödeme sorumluluğu tutarları nedeniyle müşteri hesabına gayri nakdi kredi riski girişi yaparak müşteri hesabının devam edeceğinin belirtildiğini,

sözleşmenin 11/b maddesinde temerrüt faizi oranının müşteriye kullandırılan tüm kredilere bankaca uygulanan faiz oranlarından muacceliyet tarihi itibariyle en yüksek kredi faiz oranına bu oranın %50'sinin ilavesi ile tespit edileceğinin belirtildiğini, hesap kat tarihinden önce davacı banka tarafından ibraz edilen çeklerin zorunlu karşılıkları ödenmiş olup kat tarihine kadar toplam 92 adet çek karşılığı 118.680,00 TL ödendiğini, kat tarihinden sonra takip tarihinden önce tanzim edilen çek yapraklarından 6 adedinin ödenmiş olduğunu,

(1.290,00 TL x 6 =7.740,00 TL) hesap kat ihtarnamesinin 27/01/2017 tarihinde keşide edilip 06/02/2017 tarihinde tebliğ edildiğini, bir günlük ödeme süresi tanındığından temerrüdün 08/02/2017 tarihinde oluştuğunu, davacının ödenen her çek yaprağı için %30,24 oranında gecikme faizi talep ettiğini, ancak muacceliyet tarihi itibariyle Merkez Bankasınca belirlenmiş azami akdi faiz oranının 24,24 buna göre %50 fazlası olan temerrüt faizinin ise %36,36 olduğunu,

buna göre yapılan hesaplama sonucunda davacı bankanın davalıdan zorunlu karşılığı ödenen çeklerden dolayı takip tarihi itibariye talep edebileceği alacak miktarının 132.676,85 TL asıl alacak 4.422,12 TL temerrüt faizi, 221,10 TL BMSV, 3.364,11 TL ihtarname masrafı, 440,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 88,45 TL ihtiyati haciz masrafı olmak üzere toplam 141.212,63 TL olduğunu, asıl alacak tutarına %36,36 oranında temerrüt faizi talep edilebileceğini, davacının takip talebinde 142 adet çek için 189.545,00 TL depo talebinde bulunduğu,

ancak dosyaya sunulan çek izleme raporu bilgilerinden hali hazırda depo talebine konu edilebilecek çek adedinin 87 ve tutarının ise 124.010,00 TL olduğu bildirilmiştir.

Dosya kapsamından, temlik eden davacı ...

Bankası ile davalı şirket arasında 24/02/2012 tarihli 1.000.000,00 TL limitli, 17/09/2012 tarihli 100.000,00 TL limitli sözleşme imzalandığı, davacı bankanın genel kredi sözleşmesi'ne istinaden davalı şirkete çek karnesi verdiği, davacının keşide ettiği çeklerin karşılığı bulunmadığından davacı bankanın yasal yükümlülük tutarlarını ödediği ve hesabın kat edilerek ödenmesi için davalıya ihtarname tebliğ edildiği, buna rağmen ödeme yapılmadığından, davalı aleyhine ödenen çek zorunlu karşılıklarının faizi ve masrafları ile birlikte tahsili, ibraz edilmeyen çeklerin yasal zorunluluk bedellerinin depo edilmesinin talep edildiği,

yargılama aşamasında davacı bankanın nakdi alacağının temlik alan varlık şirketine temlik ettiği, banka kayıtları ve dosyaya sunulan belgelere göre takip tarihi itibariyle bilirkişi raporunda belirtilen miktarlarda davacı bankanın nakdi alacağının bulunduğu, davacı yanca dava konusu alacağa uygulanan fiili faiz oranın bilirkişi raporuyla tespit edilen faiz oranından daha yüksek olduğuna dair iddia ve deliller ileri sürülmediği,

her ne kadar bilirkişi tarafından dosya kapsamına sunulan belgeler üzerinden inceleme yapılarak karar verilmiş ise de 11/03/2019 tarihli ön bilirkişi raporunun 3.ve 4. sayfalarında açıklandığı üzere dava konusu alacağın dayanağı olan çek yaprakları yasal yükümlülük tutarlarının çek hesabının bulunduğu şube dışındaki Türkiye geneline yayılmış şubelerce de ödeme yapılmış olabileceği için yerinde yapılacak inceleme sırasında temini mümkün olmayan ve diğer şubelerce yapılan ödemelere ilişkin belgelerin de davacı yanca dosyaya ibrazı sağlanarak inceleme yapılmış olması karşısında somut olay bakımından yerinde inceleme yapılmamış olmasının sonuca

etki etmeyeceği anlaşılmakla temlik alan davacı ... A.Ş vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabul kısmen reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden Temlik alan davacı ... A.Ş tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -