Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1448 K.2025/1278

Taraflar arasındaki özel denetçi atanması istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine mahkemece davacılar vekilinin istinaf talebinin reddine ilişkin ek karara karşı davacılar vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalı şirketin kurucularından olan muris ...'ın mirasçıları olduğunu, muris ...'ın 08/02/2023 tarihinde vefat ettiğini, mirasçılarına ...’dan intikal eden paylar sonucunda müvekkillerinin her birinin % 8,33 oranında pay sahibi olmak üzere toplamda %33,32 oranında davalı şirket payına sahip olduklarını, müvekkillerinin pay sahibi olduğu davalı şirkette, 03/12/2024 ve 10/01/2025 tarihlerinde 2023 faaliyet yılına ilişkin Olağan Genel Kurul Toplantıları gerçekleştirildiğini,

bu toplantılarda müvekkillerinin davalı şirkete özel denetçi atanması talebinde bulunduklarını ancak iş bu taleplerinin oy çokluğu ile reddedildiğini, müvekkillerinin şirketin faaliyetleri, mali durumu ve yönetim kararları hakkında bilgi edinme hakkına sahip olduklarını ancak müvekkilleri tarafından yapılan bilgi edinme taleplerinin şirket yönetimi tarafından ya yanıtsız bırakıldığını ya da eksik ve tatmin edici olmayan cevaplarla geçiştirildiğini, müvekkillerinin şirketin son yıllarda mali tablolarındaki olağandışı dalgalanmalar ve bazı yönetim kararları hakkında şüphe duyduklarını, özellikle şirketin belirli gider kalemleri,

yapılan büyük ölçekli harcamalar ve üçüncü kişilerle gerçekleştirilen işlemler konusunda somut ve şeffaf bir açıklama yapılmadığını, şirket yönetiminin pay sahiplerinin bilgi alma ve inceleme haklarını ihlal eden bir tutum sergilemekte olduğunu bu durumun da Türk Ticaret Kanunu ve ortaklık hukukunun temel ilkeleriyle bağdaşmadığını, davalı şirketin mali durumuyla ilgili ciddi soru işaretleri oluşmasına rağmen, yönetim tarafından bağımsız bir denetim mekanizması işletilmemekte ve pay sahiplerinin denetim talebi görmezden gelindiğini, bu durumun hukuki anlamda denetim hakkının ihlal edilmesi anlamına geldiğini,

davalı şirketin yönetiminin mali tablo ve finansal işlemleri pay sahipleriyle şeffaf bir şekilde paylaşmaması, şirket kaynaklarının kötüye kullanıldığına dair ciddi şüpheler doğurduğunu, davalı şirketin gelir-gider dengesinde görülen tutarsızlıklar, yapılan harcamaların belgelendirilmemesi ve belirli kişi ya da kuruluşlara olağanın dışında maddi aktarımlar yapılması gibi hususların özel bir denetim mekanizmasının devreye girmesini zorunlu kıldığını belirterek şirketin faaliyetlerinin bağımsız bir denetimle incelenmesi için özel denetçi atanmasına karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davada davacıların 03/12/2024 tarihinde yapılması planlanan fakat yine davacıların talebi ile Türk Ticaret Kanunu'nun 420. maddesi uyarınca ertelenen ve 10/01/2025 tarihinde gerçekleşen müvekkili şirketin 2023 yılı olağan genel kurul toplantısında özel denetçi atanması yönündeki taleplerinin oy çokluğu ile reddedilmesi sebebiyle özel denetçi atanmasını talebi ile açıldığını ancak kanunen özel denetçi atanmasına ilişkin şartlardan hiçbirinin mevcut olmadığını,

davacıların müvekkili şirketin 2023 yılı olağan genel kurul toplantısında alınan kararların iptali için de dava açtıklarını ve davanın mahkemenin 2025/184 Esas sayılı derdest olduğunu, derdestlik itirazında bulunduklarını, müvekkil şirkete karşı ve ya onunla ilgili biçimde açılmış huzurdaki davadan başkaca çok sayıda dava olduğunu, davacıların tamamen müvekkili şirketi zor duruma sokmak maksadıyla hareket ettiklerini, davacıların 03/12/2024 tarihli genel kurulda sormuş oldukları tüm sorulara ilişkin olarak müvekkil şirketin yönetim kurulunda 10/01/2025 tarihli genel kurulunda ayrıntılı cevapları aldıklarını,

bu hususun taraflar arasında tartışma konusu olmadığını ve davacıların temsilcileri tarafından 10/01/2025 tarihli genel kurulunda da ikrar edildiğini, davacıların müvekkili şirkete yöneltmedikleri soruları, huzurdaki davaya konu ettiklerini, bir başka ifadeyle, TTK uyarınca aranan bilgi alma ve inceleme hakkının tüketilmesi koşulu yerine getirilmeden huzurdaki dava açıldığını, kanuna aykırı bir yol izledikleri, özel denetçi atanmasının, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olması koşulu yerine getirilmediğini, açıklığa kavuşturulması gereken şüpheli olgular açıkça belirlenerek ortaya konulmadığını,

müvekkil şirketin organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal etmediğini ve davacılara herhangi bir ihlal ikna edici biçimde ortaya koyulamadığını, müvekkil şirketin veya pay sahipleri herhangi bir zarara uğratılmadığını, davacılar tarafından herhangi bir zararın varlığı ikna edici bir biçimde ortaya koyulamadığını, davacıların bilgi alma hakları ile inceleme taleplerinin eksiksiz bir biçimde yerine getirildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 18/06/2025 tarihli karar ile, özel denetimin belirli olaylara ilişkin olabileceği, içeriği ve sınırları belirli olan, genel nitelik taşımayan, somut olayların araştırılmasına yönelik olması gerektiği, davacının hiç bir bilgisi olmadığı bir hakkın ihlal edilmiş olabileceği ümidiyle tamamen araştırmaya yönelik bir talepte bulunmasının mümkün olmadığı, davacılar vekilinin dava dilekçesi ve tensip tutanağının 7. maddesi uyarınca sunulan dava dilekçesinin açıklanmasına ilişkin dilekçesinde sınırları belirli bir konuya ilişkin özel denetçi atanmasının talep edilmediği,

şirketin tüm faaliyetlerinin ayrıntılı olarak incelendiği bir denetim yapılmasının talep edildiği, bu hususun TTK'nun ön gördüğü özel denetçi atanmasına ilişkin müesseseye uygun olmadığı, davacılar vekilinin ayrı ayrı dava dosyalarında aynı dilekçeyi birebir vererek farklı şirketler hakkında özel denetçi atanmasını istemesinin de yapılan bu açıklamaları desteklediği, TTK'nun 439/2. maddesinde dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek,

şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıkları, ikna edici bir şekilde ortaya koymalarına yönelik açıklama ve delillere de yer verilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece 01/09/2025 tarihli ek karar ile, istinaf kanun yoluna başvurulan kararın TTK'nun 440/2 maddesine göre kesin olarak verildiği gerekçesiyle HMK'nun 346. maddesi uyarınca davacılar vekilinin istinaf talebinin reddine dair ek karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili karara karşı 18/08/2025 tarihli istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü istinaf itirazları nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. Davacılar vekili ek karara karşı 30/09/2025 UYAP tarihli istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü istinaf itirazları nedeniyle ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılmasına, istinaf itirazları doğrultusunda ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, 6102 sayılı TTK 438 ve devamı maddeleri uyarınca şirkete özel denetçi atanması talebine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

6102 sayılı TTK'nun 438. maddesinde, her pay sahibinin pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu taktirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasının gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebileceğini, aynı kanunun 439. maddesinde ise,

genel kurulunun özel denetim istemini reddetmesi halinde sermayenin en az onda birine halka açık anonim şirketlerde ise yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya payların itibarı değeri toplamı en az 1.000.000,00 TL olan pay sahiplerinin şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde üç ay içinde özel denetçi atanmasını isteyebilecekleri, aynı yasanın 440/2. maddesinde ise, mahkemece verilen kararın kesin olduğu belirtilmiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26/12/2017 tarih 2016/8800 Esas 2017/7610 Karar sayılı ilamı).

Kesin olan kararlara karşı HMK'nın 346/1. maddesi hükmü uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf dilekçesinin reddine karar verilebilecek olup, ilk derece mahkemesince de 01/09/2025 tarihli ek karar ile kararın kesin olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. Verilen ek karar TTK'nun 440/2. maddesi uyarınca kararın kesin olması nedeniyle usul ve yasaya uygun niteliktedir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davacılar vekilinin istinaf talebinin reddine ilişkin ek kararında bir isabetsizlik görülmediğinden davacılar vekilinin ek karara karşı istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -