Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1524 K.2026/273

Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait olan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde 14/08/2022 ila 14/08/2023 tarihleri arasında geçerli kasko sigorta poliçesi bulunduğunu, sigortalı aracın 10/11/2022 tarihinde trafik kazası nedeniyle maddi hasar gördüğünü ve pert olduğunu, müvekkilinin pert olan aracının sovtajını 15/12/2022 tarihinde 162.00 TL'ye ... isimli kişiye noterden devrettiğini, bununla beraber pert işlemi dolayısıyla müvekkilinin uğradığı maddi zararın tazmini amacıyla davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını,

sigorta şirketince ödeme yapılmayınca maddi zararın tazmini amacıyla Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapıldığını, Sigorta Tahkim Komisyonun 02/10/2023 tarih 2023.E.26628 Esas ve 2023/323749 Karar sayılı ilamıyla dosyadan el çekme kararı verdiğini, Sigorta Tahkim Komisyonun kararı dikkate alındığında söz konusu kaza nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu zararın tazmini için dava açma zarureti hasıl olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen zararın davalı sigorta şirketi nezdinde teminat altına alınan Kasko Poliçesi kapsamında karşılanması gerektiğini, davacı ve davalı arasında akdedilen Kasko poliçesinde yer alan maddelerde.

Rent a Car klozu bulunmakta olup, bu kloz uyarınca müvekkilinin aracı kiralaması sonucu meydana gelen zararlardan da sigorta şirketinin sorumluluğu bulunduğunu beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile şimdilik 100,00TL pert tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı tarafça meydana gelen trafik kazası neticesinde aracının pert - total olarak işlem görmesi nedeniyle, ödenmeyen pert bedelini kendi araç kasko sigorta şirketinden talep ettiği, Ankara Batı Tüketici Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olduğu, görev dava şartı olup yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınacağı, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu dikkate alınarak usul ekonomisi gereğince dilekçeler teatisi beklenmeksizin davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, her ne kadar mahkemece Tüketici Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş ise de, somut olayda davacının tüketici sıfatı bulunmayıp , dava konusu aracın davacının şahsi kullanımında olmayıp araç kiralama faaliyeti kapsamında ticari amaçla kullanılan bir araç olduğunu, dolayısıyla davalı sigorta şirketi ile davacı arasında 6502 sayılı Yasa anlamında satıcı-tüketici ilişkisi bulunmayıp , görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu bildirerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; kasko sigorta poliçesi nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Dosya kapsamında yer alan Genişletilmiş Filo Kasko Sigorta poliçesi incelendiğinde; davacıya ait ... plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde 14/08/2022 ila14/08/2026 tarihleri arasında ... Sigorta Şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlenmek suretiyle kasko sigortasının yapıldığının sigorta şirketince davalıya hasar tazminat ödemesi yapılmadığı Mahkemeye sunulan hasar dosyası ile sabittir.

Dosya içerisinde yer alan 10/11/2022 tarihli kaza tespit tutanağı incelendiğinde; " Sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile Anadolu Otoyolu üzerinde Bolu İlinden Ankara ili istikametine seyrettiği esnada km 40'a geldiğinde Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Şube Müdürlüğünde görevli ... plaka nolu ekip otomobili ile polis memuru ... ekip olarak ... plakalı aracı emniyet şeridinde durdurduktan sonra aracın sol ön kapısını çarparak sürücü ... ...'yi araçtan indirmek istediği esnada sürücü aracı geri vitese takip griye doğru manevra yaparak kasıtlı ve bilinçli şekilde kaçmak istediği esnada yaya olan görevli polis memuru

...'na aracın açık oan sol ön kapısıyla çarparak geri manevra yaptığı esnada ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan ... aracın sağ ön kapısını açarak yaya şekilde kaçmak istediği yolun ortasına koştuğu esnada Ankara ili istikametine seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonun yan kısımlarıyla yaya şekilde bulunan ...'e çarptıktan sonra sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın sağ yan kısımlarıyla çarpması neticesi maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana gelmiştir.

Bu kazanın oluşumunda sürücü ...'in 2918 sayılı KTK'nın sürücülere ait kusurlar bölümünden 67/1-B (yönetmelikte belirtilen şeritler dışında geriye dönmek veya geriye gitmek , izin verilen hallerde manevraları yaparken karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmak) maddesini ihlal ettiği, yolcu ...'in 2918 sayılı KTK'nın yaya kusurlarından 47/1-c (Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemelerine belirtilen veya gösterilen hususlara uymamak, Not:Otoyolları girişlerde yaya giremez levhaları mevcuttur.

Maddesini ihlal ettiği, ... plakalı araçta görevli ...'nun kazada kusurunun olmadığı ve ... plakalı araç sürücüsü ...'nın kazada kusurunun olmadığı yapmış olduğumuz olay yeri inceleme, ölçüm ve sürücü beyanlarından olup görüş ve kanaatine varılmıştır. " şeklinde tespitlere yer verildiği görülmüştür.

Davacının maliki olduğu ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, dava konusu rizikonun kasko sigorta poliçesi teminat süresi içerisinde gerçekleştiği , poliçe tanzim edilirken aracın kiralama amacıyla kullanılacağının beyan edildiğinin poliçeye derc edildiği dosya içeriği ile sabittir.

Davacı yan kasko sigortalı aracın trafikte seyir halinde iken trafik kazasına karıştığını, aracın hasara uğradığını, hasardan davalı sigorta şirketinin sorumlu bulunduğunu iddia etmiş, Mahkemece tensiben mahkemenin 2025/1140 Esas 2025/850 Karar sayılı kararıyla tüketici mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacıya ait, davalıya kasko sigortalı aracın rent a car sözleşmesi kapsamında davacı tarafça kiralandığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur.

Davacıya ait aracın kazada hasarlanması sebebi ile hasar bedelinin tahsili talep edilmiş, mahkemece uyuşmazlığın Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kaldığı gerekçesi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun 3/k. maddesine göre. "Tüketici: ticari ve mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek ve tüzel kişiyi" ifade eder. Tüketici işlemi ise Kanunun m. 3/l.bendinde tanımlanmıştır. Buna göre.

"Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari ve mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık, vb. sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi" kapsar.

Tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın veya sözleşmenin TTK'nun 4 ve 5. madde hükümleri kapsamında kalan kanunda özel olarak düzenlenen ve ticari dava sayılan bir sözleşmeden kaynaklanmasının herhangi bir önemi yoktur.

Aynı Kanunun 83/2. maddesinde; taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer konularda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği, aynı Kanunun 73/1. maddesinde ise; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu düzenlemesi yer almaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 4/1-a maddesi uyarınca ise sigorta hukukundan kaynaklanan davalar mutlak ticari davalardır. Anılan Kanunun 5/2 maddesi uyarınca da tüm ticari davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Kanun'un 5/3 bendinde ise asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır. Mahkemenin görevli olması da, HMK'nun 114/1.c maddesi uyarınca dava şartlarından olup, anılan kanunun 115. maddesi uyarınca davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılır.

Somut olayda, davacıya ait aracın araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı üçüncü kişiye kiralanması sırasında hasarlandığı, düzenlenen kasko sigorta poliçesinde aracın kullanım tarzı hususi olarak yazılı ise de aracın kiralama faaliyetinde kullanışacağının poliçeye derç edildiği, yine davacı yanca sigortalı aracın kullanım tipinin rent a car olarak belirtildiği , davaya konu aracın özel tüketim kapsamında olmadığı gözetildiğinde davacının ticari ve meslek amaçlı hareket ettiğinden tüketici sıfatına haiz olmadığı , buna göre ticari nitelik taşıyan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde incelenip karara bağlanması olanaklı olmadığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca mahkemece taraflar arasındaki ilişkinin sigorta ilişkisi olduğu, davacının ticari ve meslek amaçlı hareket ettiğinden tüketici sıfatına haiz olmadığı, iş bu tazminat davasının ticaret mahkemesinin görevi alanında kaldığı gözetilerek işin esasına girilip taraf delilleri toplanarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak tarafların delilleri toplanıp, iddia ve savunmaları değerlendirilmek suretiyle davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -