Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/159 K.2025/71

İhtiyati haciz isteminin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı ihtiyati haciz talep eden vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz isteyen vekili dava dilekçesinde özetle. Etimesgut Vergi Dairesi Müdürlüğünün 11/06/2024 tarih ve 169371 sayılı yazısı uyarınca; "... vergi kimlik numarasında kayıtlı mükellef ...

Kırtasiye Bilgisayar Ofset Kafe Organizasyon Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında Vergi Müfettişi ... tarafından düzenlenen Vergi Tekniği Raporu uyarınca , mükellef kurumun tüm faaliyetleri bakımından asıl ve gizli ortağının ... olduğunun, bu şahıslar tarafından şirketin ... üzerine yapılması işleminin sadece kağıt üzerinde yapılmış muvaazalı bir işlem olup asıl ortak ... hakkında tahakkuka dayalı ihtiyati haciz uygulanması,

tarh edilecek vergi ve kesilecek cezalar nedeniyle ... hakkında takip yapılabilmesi için bu kişi ile mükellef kurum arasındaki ortaklığın tespiti davası açılması gerektiği hususunun bildirildiğini, bu nedenle mükellef kurumun tüm faaliyetleri bakımından asıl ve gizli ortaklarının ... olduğu,

bu şahıs tarafından şirketin ...'ın üzerine yapılması işleminin sadece kağıt üzerinde yapılıp, ...'nın şirket borçlarından kurtulmak amacıyla yapılmış muvaazalı bir işlem olduğunu ve bu kişiler nezdinde tahakkuka dayalı ihtiyati haciz uygulanması , tarh edilecek vergi ve kesilecek cezalar nedeniyle ... hakkında takip yapılabilmesi için bu kişi ile mükellef kurum arasındaki ortaklığın tespiti davası açılması gereğinin hasıl olduğunu belirterek,

davanın kabulü ile ... hakkında takip yapılabilmesi için bu kişi ile mükellef kurum arasındaki ortaklığın tespitine, ... hakkında tahakkuka dayalı ihtiyatı haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 28/11/2024 tarihli ara karar ile; dava dilekçesindeki talebin davalı gerçek kişinin davalı şirketin gizli ve hakim ortağı olduğunun tespiti istemli olduğu, davalıların sahibi olduğu mal varlığının uyuşmazlık konusu teşkil etmediği, bu mal varlığı hakkında dava sonucunda bir karar verilmeyeceği gerekçesi ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin reddine karar vermek gerekmiş denilmek suretiyle davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ...'ın ortaklığının muvazaalı olduğunun, mükellef kurumun tüm faaliyetleri bakımından asıl ve gizli ortağın ... olduğu, bu şahıs tarafından şirketin ...'ın üzerine yapılması işleminin sadece kağıt üzerinde yapılıp, ...'nın şirket borçlarından kurtulmak amacıyla yapılmış muvaazalı bir işlem olduğunu ve bu kişiler nezdinde tahakkuka dayalı ihtiyati haciz uygulanması,

tarh edilecek vergi ve kesilecek cezalar nedeniyle ... hakkında takip yapılabilmesi için bu kişi ile mükellef kurum arasındaki ortaklığın tespiti davası açılması gereğinin hasıl olduğunu belirterek, davanın kabulü ile ... hakkında takip yapılabilmesi için bu kişi ile mükellef kurum arasındaki ortaklığın tespitine, ... hakkında tahakkuka dayalı ihtiyatı haciz konulmasına karar verilmesi gerektiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; davalı ...'nın diğer davalı şirketin gizli ortağı olup olmadığının tespiti istemine ilişkin davada ... hakkında tahakkuka dayalı ihtiyati haciz konulması talebine ilişkindir.

İhtiyati haciz, ihtiyati tedbirin özel bir çeşidi olmakla beraber özellikle konusu ve tabi olduğu hükümler bakımından ihtiyati tedbirden farklıdır, ihtiyati haciz yalnız para (ve teminat) alacakları hakkındaki davalarda (veya icra takiplerinde) söz konusu olduğu halde, ihtiyati tedbir kural olarak paradan başka şeyler (haklar, taşınır ve taşınmaz mallar) hakkındaki davalarda alınır. İhtiyat tedbirde çekişmeli ve bu nedenle dava konusu olan şey (mesela, taşınır veya taşınmaz bir mal) hakkında önleyici nitelikte tedbir alınır; buna karşılık ihtiyati hacizde; alacaklıya henüz kesin haciz isteme yetkisinin (m.78;37) gelmediği bir dönemde, alacaklının para alacağının zamanında ödenmesi güvence altına alınır.

İhtiyati hacizde (ihtiyaten) haczedilen mallar üzerinde (bu malların borçluya ait olduğu hakkında) bir çekişme yoktur ve bu nedenle bu mallar alacaklının açtığı veya yaptığı (veya açmayı veya yapmayı düşündüğü) bir dava veya icra takibinin konusu değildir. Oysa, ihtiyati tedbirde, üzerine ihtiyati tedbir konulan mallar, çekişmeli olup, davacının açmış olduğu veya ilerde açmayı düşündüğü bir davanın konusudur. Taşınmaz mallar üzerine ihtiyati tedbir konulması halinde, genellikle taşınmazın başkasına devrinin yasaklanmasına (ferağdan men'ine) de karar verilmektedir ve üzerine ihtiyati tedbir konulan taşınmaz başkasına satılamamaktadır/devredilememektedir.

Oysa, borçlu, üzerine ihtiyati haciz konulmuş olan taşınmazını başkasına satabilir/devredebilir (İİK m.26l, m.91). İhtiyati hacizde alacaklı ihtiyati haciz kesin hacze dönüşürse, üzerine ihtiyati haciz konulmuş olan mal icra dairesi tarafından satılır ve bedeli ile alacaklının alacağı ödenir. Oysa ihtiyati tedbirde, davacı davayı kazanırsa, üzerine ihtiyati tedbir konulmuş olan mal aynen davacıya verilir (teslim edilir).

Bu bağlamda somut olay irdelendiğinde; davacı tarafça ... hakkında takip yapılabilmesi için bu kişi ile mükellef davalı şirket arasındaki ortaklığın tespitine, ... hakkında tahakkuka dayalı ihtiyatı haciz konulmasına karar verilmesinin talep edildiği, davalıların sahibi olduğu mal varlığının uyuşmazlık konusu teşkil etmediği, bu mal varlığı hakkında dava sonucunda bir karar verilmeyeceği gerekçesi ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin reddine karar vermek gerekmiş denilmek suretiyle davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine şeklinde karar verildiği, davacı tarafın talebinin ihtiyati tedbir talebi olmayıp, davacının talebinin ... hakkında tahakkuka dayalı ihtiyatı haciz konulmasına karar verilmesi yönünde olduğu,

6183 sayılı Yasa'nın 17 maddesinde ; '' Aşağıdaki hallerden birinin bulunması takdirinde vergi dairesi müdürünün (5345 sayılı Kanun uyarınca vergi dairesi yetkisini haiz olarak kurulan ve faaliyete geçen vergi dairesi başkanlıklarında, ilgili grup müdürünün ve/veya müdürün) yazılı talebi üzerine defterdar ve/veya vergi dairesi başkanı, mükellefin henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimlerinden Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek olanlarla bunların zam ve cezalarının derhal tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir verebilir.

Vergi dairesi müdürü (5345 sayılı Kanun uyarınca vergi dairesi yetkisini haiz olarak kurulan ve faaliyete geçen vergi dairesi başkanlıklarında, ilgili grup müdürü ve/veya müdür) bu emri derhal tatbik eder: 1. 13 üncü maddenin 1, 2, 3 ve 5 inci bentlerinde yazılı ihtiyati haciz sebeplerinden birisi mevcut ise, 2. Mükellef hakkında 110 uncu madde gereğince takibata girişilmişse, 3. Teşebbüsün muvazaalı olduğu ve hakikatte başkasına aidiyeti hakkında deliller elde edilmişse.'' şeklinde düzenleme mevcut olup, yasa hükmünden de anlaşılacağı üzere , ihtiyati tahakkukun idarece konulabileceği,

adli yargı makamlarınca idari mercilere talimat verilemeyeceği, bu durumda Mahkemece 6183 sayılı Yasa'nın 17. maddesine göre, ihtiyati tahakkuk ve aynı yasanın 13. maddesine göre, ihtiyati haciz yoluna gidilmesi için mahkeme kararına ihtiyaç bulunmadığı gerekçesi ile davacı tarafın tahakkuka dayalı ihtiyatı haciz konulması talebinin reddine karar verilmesi gerekirken , ihtiyati tedbir isteminin reddi gerekçesi ile yukarıda yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuş ve ilk derece mahkemesi ara kararının gerekçe yönünden kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzeni gözetilerek kabulü ile ilk derece mahkemesi ara kararının gerekçe yönünden kaldırılmasına ve davacının ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye Zabıt Katibi