Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/520 K.2025/632

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemli davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik verilen karara karşı, davacı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı; Kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın, davalıların kusuruyla oluşan kazada ağır hasara uğradığını, kaza nedeniyle sigortalıya tazminat ödemesi yaptığını, ödenen tazminatın rücuen tahsili için davalılar aleyhine icra takibi başlattığını ancak haksız itiraz üzerine takibin durdurulduğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle ihtiyati haciz kararı verilerek Ankara 7. Genel İcra Müdürlüğü 2024/59124 E. sayılı takibine haksız itirazların iptaline, takibin 108.742-TL asıl alacak ve 56.944.56-TL işlemiş faiz olmak üzere faiziyle birlikte devamına, davalıların yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalıların gerçek kişi, sigortalı aracın kamyonet, sigortalının ise ... ... Ltd. Şirketi olduğu, bu durumda TTK'nun 4/1 maddesindeki nisbi ticari dava koşulları oluşmadığı gibi işbu davanın aynı maddede düzenlenen mutlak ticari dava niteliği de bulunmadığı, haksız fiilden doğan davada genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemelerinin davaya bakmakla görevli olduğu,

görev dava şartlarından olup davanın her aşamasında mahkemece araştırılması gerektiği gerekçesiyle;" Davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nın 114/1.c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, kararın kesinleşmesini takiben ve talep halinde dosyanın görevli Ankara Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine" dair karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; davanın, nispi ticari dava olduğunu, davalı ...'un gerçek kişi tacir olup buna ilişkin ticaret sicil gazetesi örneğinin sunulduğunu, halefi oldukları sigortalının da limited şirket olup tacir olduğunu, davaya ticaret mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğini, kararın eksik inceleme ile verildiğini ileri sürmüştür.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; TTK'nun 1472. Maddesine dayalı kasko sigorta poliçesinden kaynaklanarak sigortalıya ödenen tazminatın, rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Gerek istinaf sebebi yapılan ve gerekse HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni nedeniyle resen dikkate alınması gereken hususların incelenmesinde;

Kasko rücu davası halefiyete dayalı olup görevli mahkeme sigorta ile karşı taraf arasındaki yargılamaya ilişkin görev kurallarına göre belirlenir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 tarih ve 37 Esas, 9 Karar sayılı kararı).

6102 sayılı TTK'nun 4.maddesine göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için ya uyuşmazlık konusu iş, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce yargılamanın her aşamasında re'sen incelenir.

5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun 6. maddesi ve 6100 sayılı HMK 2. Maddesi gereğince, genel görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Asliye Ticaret Mahkemeleri ise özel mahkeme niteliğindedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve yasal düzenlemeler ile dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı sigorta, kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın, davalıların kusuruyla oluşan kazada ağır hasara uğradığını, kaza nedeniyle sigortalıya tazminat ödemesi yaptığını, ödenen tazminatın halefiyete dayalı rücuen tahsili için davalılar aleyhine icra takibi başlattığını ancak haksız itiraz üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek vaki itirazın iptaline karar verilmesini istediği somut olayda, davacı sigortanın haklarına halef olduğu sigortalısının, " ... ...

Tic. Ltd.

Şti.", sigorta teminatı altına alınan ... plakalı aracın ise, dosyada mevcut kaza tespit tutanağı kapsamına göre kapalı kasa kamyonet olup kaza tarihi itibariyle ticari nitelikli bulunduğu, yine davalılardan ...'un ise, aynı zamanda 09/09/2021 tarihli, 10405 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi kapsamına göre şahıs şirketi olmakla ticaret unvanının "..." olduğu, tarafların sıfatına ve davanın niteliğine göre TTK 4/1 maddesi hükümleri uyarınca nispi nitelikte bir ticari dava bulunduğu anlaşılmaktadır.

Tüm bu nedenlerle davada görevli mahkemenin, özel görevli mahkeme olan Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece, işin esasına girilerek taraf delillerinin toplanması gerekirken nispi ya da mutlak nitelikli bir ticari dava bulunmadığından bahisle eksik incelemeye dayalı olarak yazılı olduğu üzere göreve ilişkin dava şartları yönünden davanın reddine ve Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna yönelik karar verilmesi yasa ve usule aykırı olmuştur. O halde açıklanan nedenlerle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1/a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esasına girilmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi-