Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/675 K.2025/745

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden yetkilisi tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden yetkilisi talep dilekçesinde özetle; şirketin TTK hükümlerine uygun olarak 13/03/2013 tarihinde Eyüp 10. Noterliğince tasdik edilen karar ve pay defterlerinin tüm aramalara rağmen bulunamadığını belirterek şirketin kaybolan karar ve pay defterleri için zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, talep eden şirkete ait karar ve pay defterlerinin 01/02/2012 tarihinde zayi olduğunun ileri sürüldüğü, davanın 24/02/2025 tarihinde açıldığı, defterlerin zayii olduğu tarihten itibaren onbeş günlük hak düşürücü sürenin geçirildiği gerekçesiyle hak düşürücü süre yönünden talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden yetkilisi istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının hatalı olduğunu, kararın mağduriyetine yol açtığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Talep eden limited şirketin karar ve pay defterlerinin kaybolduğunun ileri sürerek anılan defterlere ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiş, 01/07/2022 tarih 7417 sayılı kanunun 55. maddesiyle fıkrada belirtilen on beş gün ibaresi otuz şeklinde değiştirilmiştir.

Anılan hükümden açıkça anlaşılacağı üzere limited şirketin karar ve pay defterlerine ilişkin zayi belgesi verilmesi talebi hakkında açılan davada kesin yetkili mahkeme ticari işletmenin bulunduğu yer mahkemesidir (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07/05/2014 tarih ve 2014/2352 Esas 2014/8678 Karar sayılı ilamı).

HMK'nun 114/1.ç maddesi uyarınca ise, yetkinin kesin olduğu hallerde mahkemenin yetkili bulunması dava şartı olup, HMK'nun 115. maddesi uyarınca kesin yetkinin yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılması gerektiği gibi, HMK'nun 114/c maddesi uyarınca da mahkemenin görevli olması dava şartı olup, HMK'nun 115. maddesi uyarınca görevin yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılması gerekir.

Karar ve pay defterlerine ilişkin zayi belgesi verilmesi talep edilen ... Mobilya Ev Tekstil Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.'nin merkezi "...

"dur. Anılan adres İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kesin yetki alanı içerisindedir.

Hal böyle olunca, mahkemece zayi belgesi talep eden şirketin ticari işletmesinin bulunduğu yer İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kesin yetki alanına girdiği, anılan mahkemenin kesin yetkili mahkeme olduğu, talebin görüldüğü Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin somut olayda kesin yetkili mahkeme olmadığı gözetilerek kesin yetkiye ilişkin dava şartının gerçekleşmediği gözetilerek açılan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle talep edenin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık yönünden kabulü gerekmiş, HMK'nun 353(1)-a.3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kesin yetkili mahkemenin tayini yönünden kaldırılmasına, talep edenin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, HMK'nun 353(1)-a.3 maddesinin hükmü özel düzenleme içerdiğinden HMK'nun 360. maddesinin atfı ile HMK'nun 20. maddesi hükmü uygulanmaksızın ve talebe bağlı olmaksızın dosyanın kesin yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.