Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2018/2685 K.2021/1551

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

....0)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 19/04/2018

ESAS-KARAR NO :....

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit

KARAR TARİHİ : 11/10/2021

YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2021

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davalı ile müvekkili arasında.....

Sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşmeye göre 2014 yılı için 8.000.000,00 m3 ... çekimi için taahhütte bulunduğunu, müvekkili şirketin taahhüt ettiği hacmin bir önceki yıldan kalan eksik kullanıma göre davalı yetkilisinin gönderdiği mail yazısında yer alan yönlendirme dikkate alınarak ...'a verildiğini ancak bu miktarın içerisine 2013 yılından artan ve müvekkilinin kullanmadığı doğalgazın dahil olmadığını, 2013 yılından kalan 7.164.000,00 m3 ... çekim hakkı bulunduğunu, müvekkilinin taahhüt ettiği 8.000.000,00 m3 ... çekiminin Haziran 2014 itibariyle dolduğunu,

bunun üzerine davalı tarafından düzenlenen ve müvekkili şirkete tebliğ edilen 25/08/2014 tarihli faturanın davalıya iade edildiğini, sözleşmenin 7.4.3 maddesi hükmü gözetildiğinde faturanın müvekkili şirkete bu tarihte tahakkuk ettirilmesinin mümkün olmadığını, 2014 yılı Aralık ayı için yapılması gerektiğini, kaldı ki müvekkilinin haksız ve hukuka aykırı olarak fazla kullanım yapmadığını belirterek davalı tarafından gönderilen 25/08/2014 tarih ve .... sıra nolu faturadan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, yetki itirazında bulunarak davacı ile imzalanan sözleşmenin 4.5 hükmüne göre davacının eksik çekiş miktarının bulunduğunun tespiti üzerine davacıya 07/07/2014 tarihli yazı gönderilerek eksik çekiş miktarı ve bu miktarların telafisine yönelik bilgilendirme yapıldığını, davacının 7.164.000,00 m3 ... çekim hakkı bulunduğu şeklindeki sonuca nasıl vardığının anlaşılamadığını, taraflar arasında 2014 yılı ... alım-satım için ayrı bir sözleşmenin akdedildiğini ve bu sözleşme kapsamında 8.000.000,00 m3'lük satımın söz konusu olduğunu,

davacının sözleşme kapsamında belirlenen ... alım miktarının artması sebebiyle davacı tarafından talep olunan 14.860.000,00 m3'lük gazın sağlanmasına ilişkin ilave satış şartlarını içeren 18/08/2014 tarihli protokol imzalandığını, protokol kapsamında davacının 01/01/2014-31/07/2014 döneminde seramik ve refrakter malzeme üretimi için proses amaçlı gaz kullanımına ait 6.900.000,00 m3'lük azami yıllık çekiş miktarı üzerinden geçerli olan ... satış fiyatının %25'i esas alınarak azami yıllık aşım bedeli hesaplanacağını ve bu bedelin kendisine fatura edileceğinin taahhüt edildiğini,

davacının 2013 yılı sözleşmesinden kaynaklanan eksik çekiş miktarlarının buna ilişkin telafi hakkı ve bu hakkın kullanılmaması sonucu yükümlü olacağı eksik çekiş bedeliyle 2014 yılı sözleşmesine dayalı fatura alacağı arasında herhangi bir ilişkinin bulunmadığını, hesaplamada mahsuplaşma yapılacağına ilişkin bir hükme yer verilmediğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, taraflar arasında akdedilen ... Alım-Satım Sözleşmesinin 7.4.3 maddesi uyarınca davalı tarafından keşide olunan faturanın sözleşme yılının (2014 yılı) son ayında düzenlenmesi gerektiğinden 25/08/2014 tarihinde fatura düzenlenmesinin sözleşmeye aykırı olduğu gerekçesi ile Davanın kabulüne 785.244,00TL bedelli faturadan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden davalı vekili tarafından, Davalı şirketin 2014 Mayıs ayı itibariyle yıllık çekiş miktarını tamamlamasına rağmen gaz çekişine devam ederek azami çekiş miktarını aştığı, Davacı tarafından müvekkili kuruluşa gönderilen 23.07.2014 tarihli yazıda ilave seramik üretim ünitelerinin devreye girmesi nedeniyle ek olarak gaz ihtiyacı doğduğundan bahisle 2014 yılı sözleşmesinde yer alan azami günlük çekiş miktarı azami aylık çekiş miktarı ve yıllık sözleşme miktarının artış yönünde revizesinin gerektiği ifade edilerek yıllık sözleşme miktarı ile azami çekiş miktarlarının artışı yönünde müvekkili kuruluştan talepte bulunulduğu,

Davacı tarafından seramik üretimi için ilave olarak talep edilen 14.860.000sm3 lük doğalgazın kuruluşlarından sağlanmasına ilişkin satış şartlarını içeren bir protokol hazırlanarak sadece seramik üretimi için azami yıllık çekiş miktarını arttıran ve 2014 yılı sözleşmesini tadil eden protokolün taraflar arasında 18.08.2014 tarihinde imzalandığı, sözkonusu protokolün yürürlük tarihinin 01.08.2014 olup ... anonim şirketine gönderilen ve dava konusu edilen faturanın söz konusu protokol öncesinde 01.01.2014- 31.07.2014 tarihlerini kapsayan 7 aylık döneme ilişkin azami yıllık aşım faturası olduğu,

ancak mahkeme tarafından bu hususun inceleme konusu edilmeden hüküm kurulduğu bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Davacının davaya konu faturadan kaynaklı borcunun bulunup bulunmadığı uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sözleşmeye dayalı azami yıllık aşım bedeli olarak düzenlenen faturadan dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında akdedilen 30.12.2013 tarihinde(2014 yılı) ... Alım-Satım Sözleşmesinde; 3.2.maddesinde sözleşme süresinin 01.01.2014 başlangıcı,31.12.2014 bitişi olduğu; 4.1.maddesinde; davacının 01/01/2014-31/12/2014 tarihleri arasındaki yıllık sözleşme miktarının 8.000.000,00 m3 olduğu, sözleşmenin 7.4.3 maddesinde "Azami yıllık çekiş miktarlarının üzerindeki fiili çekiş yapması halinde; azami yıllık çekiş miktarlarının üzerindeki miktar için sözleşme yılının son ayında müşteri için geçerli olan ... satış fiyatının %25'i esas alınarak azami yıllık aşım bedeli hesaplanır. Hesaplanan bu bedel müşteriye ayrı bir fatura olarak da gönderilecektir." hükmünün yer aldığı anlaşılmaktadır.

Davacının 2014 yılı ... Satış Sözleşmesinde yer alan ... miktarının revizesini 23/07/2014 tarihli yazısı ile talep etmesi üzerine düzenlenen 18/08/2014 tarihli protokolde.

3.maddede sözleşmenin 4.1.maddesine 01.08.2014 tarihinden geçerli 14.860.000m3 gaz ilave edildiği, 6. maddesinde "Müşterinin 01/01/2014-31/07/2014 tarihleri arasındaki sürede, sözleşmesinde yer alan tablo-2'de bulunan "Seramik ve refrakter malzeme üretimi için proses amaçlı" gaz kullanımına ait 6.900.000,00 Sm3'lük, elektrik üretim amaçlı gaz kullanımına ait 1.100.300,00 Sm3'lük azami yıllık çekiş miktarları üzerinde fiili çekiş yaptığının tespiti halinde, müşteriye taraflar arasındaki sözleşmenin 7.4 maddesi gereğince,

azami yıllık çekiş miktarı üzerindeki miktar için müşteri için geçerli olan ... satış fiyatının %25'i (yirmibeş) esas alınarak, azami yıllık aşım bedeli hesaplanacak ve bu bedel müşteriye fatura edilecektir." düzenlemesine yer verildiği, protokolün 1. maddesinde 30/12/2013 tarihli sözleşmenin ayrılmaz bir parçası ve eki olduğu bildirilmiştir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle davaya konu davacı adına düzenlenen 25/08/2014 tarih ve 785.244,00TL bedelli faturanın 2014 yılı azami yıllık aşım bedeli olarak düzenlendiği, taraflar arasında 30.12.2013 tarihli ... alım satım sözleşmesi düzenlendiği, sözleşme süresinin 1 Ocak 31 Aralık dönemi olduğu,

sözleşmenin 7.4.3.maddesinde ise azami yıllık çekiş miktarı üzerindeki aşım bedelinin sözleşme yılının son ayında hesap yapılacağının kararlaştırıldığı, taraflar arasında düzenlenen 18.08.2014 tarihli protokolde de asıl sözleşmenin ayrılmaz parçası ve eki olduğu belirtilerek hesaplamada yine sözleşmedeki 7.4.maddeye atıf yapıldığının anlaşılmasına ve bu durumda aşım bedeli için sözleşme yılının son ayında hesap yapılmasının gerekmesine,

daha evvel düzenlenen davaya konu faturadan davacının bu aşamada sorumlu olmamasına göre ilk derece mahkemesince verilen karar usul ve esas yönünden hukuka uygun olup, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddi gerekmiştir.

...