Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2018/2702 K.2025/816

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi asıl davada davacı- birleşen davada davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin duruşmalı yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Asıl davada davacı ...

Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin hafif iş ve inşaat makinaları sektöründe makina üretimi yapan bir firma olduğunu, müvekkili şirketin üretimini yaptığı asfalt ve toprak sıkıştırmak için kullanılan PDR1200İ model silindirde davalı şirketten temin ettiği T2.121 vibrasyon takozlarını kullandığını, müvekkilinin üretimini yaptığı makinaların tamamında davalı şirketten temin edilen vibrasyon takozlarından kaynaklanan arızaların meydana geldiğini, arızaların davalıya sözlü ve yazılı olarak defalarca iletildiğini, 11/07/2014 tarihli e-mail ile 09/09/2014 tarihli ihtarnamenin davalıya gönderildiğini,

ayıplı mal tesliminden kaynaklı arızaların ve müşteri şikayetlerinin giderik arttığını, ürünün kullanıldığı tüm makinaların arızalandığını, müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını, ticari itibarının zedelendiğini, yurt içi ve yurt dışında servise gidildiğini, bazı müşterilerin makinaları iade ettiğini, ileriye yönelik siparişlerin de iptal edildiğini, arızaların giderilmesi için düzenlenen servis formlarında sorunun aynı olduğunu, vibrasyon takozlarının koptuğunu,

makinalarda bu sebeple farklı arızaların meydana geldiğini belirterek fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminat ile 50.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiş, 27/04/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 15.126,00 TL'ye yükseltmiştir.

Birleşen davada davacı ... Kauçuk. Con. İnş. Teks. Gıda ve İml. San. Tic. Ltd. Şti vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında süre gelen ticari ilişki kapsamında cari hesap alacağının tahsil için başlatılan icra takibinin davalının kısmi itirazda bulunduğunu, borcun 26.788,16 TL'sini kabul ettiğini, 52.382,76 TL'sine itiraz ettiğini, davalının bir kısım malların ayıplı olduğunu ileri sürdüğünü, itirazın haksız olduğunu belirterek itiraz edilen kısım yönünden itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Asıl davada davalı ... Kauçuk. Con. İnş. Teks. Gıda ve İml. San. Tic. Ltd.

Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından 2011 yılından itibaren muhtelif tarih ve sayılarda olmak üzere toplam 596 adet vibrasyon takozlarının davacıya teslim edildiğini, davalıya teslim edilen vibrasyon takozlarının standart olarak üretilen ürünler olduğunu, mevzuat gereği satılan ürünlerin garanti kapsamına giren ürünlerden olmaması nedeniyle ürünlere ait garanti verilmediğini, ürüne garanti verilmesi halinde fiyata ekleme yapılarak satışın yapılmakta olduğunu, davacı tarafından üretilen makinalarda üretim veya tasarım hatası olabileceğini, müvekili tarafından satılan ürünlerin ayıplı olmadığını,

ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, süresinden çok sonra ve hangi mal için olduğu belli olmayan ayıp ihbarını kabul etmediklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından üretilen makinalarda kullanılan davacıdan temin edilen vibrasyon takozlarının tamamının ayıplı olduğunu, makinalarda arızaların meydana geldiğini, müvekkilinin uğradığı maddi ve manevi zarar nedeniyle açılan davanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini belirterek davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, ayıplı olduğu iddia edilen vibrasyon takozlarının değişiminin davacı tarafından 07/07/2014 ve 24/06/2014 tarihinde yapıldığı, ürünlerin ayıplı olduğunun en geç bu tarihler itibariyle öğrenildiği, ancak ayıp ihbarının 11/07/2014 tarihli mail ile yapıldığı ve ayrıca 09/09/2014 tarihli noter ihtarının gönderildiği, davacının ayıp ihbarının TTK 23/1-c ve BK 223/2 maddesi uyarınca süresinde yapılmadığı,

davacının malı kabul etmiş sayıldığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen dava yönünden, bilirkişiden alınan rapora göre birleşen dava davacısının birleşen dava davalısından takip tarihi itibariyle 65.701,16 TL alacaklı olduğu, takipte itiraz edilmeyen 26.788,16 TL mahsup edildiğinde bakiye alacağın 38.913,00TL olduğu gerekçesiyle birleşen davanın kısmen kabulüne ve icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl davada davacı birleşen davada davalı ...

Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan temin ettiği vibrasyon takozlarının ayıplı olması nedeniyle ürünlerin kullanıldığı makinaların arızalandığını, arızaların giderilmesi için müşterilere servis hizmeti verildiğini, makinaların bir kısmının müşteriler tarafından müvekkiline iade edildiğini, ileriye yönelik siparişlerin de iptal edildiğini, bilirkişi raporlarında ürünlerdeki hataların ortaya konulduğunu, müvekkilinin davalıdan yüzlerce ürün satın aldığını, ürünlerdeki hataların üretim hatasından mı yoksa kullanıcı hatasından mı kaynaklandığının tespitinin uzun zaman alacağını,

hatanın farklı zamanlarda aynı şekilde meydana gelmesi halinde ürünün üretim hatası nedeniyle ayıplı olduğunun tespit edilebileceğini, davalıdan temin edilen takozların sayısı dikkate alındığında bireysel tüketici olmayan müvekkili hakkında TTK 23/1-c ve TBK 223/2 maddelerinin uygulanamayacağını, ürünlerin pek çok makinada kullanıldığını, makinaların müşteriler tarafından kullanılmaya başlanması ile şikayetlerin geldiğini, şikayetler üzerine takozların koptuğu tespit edilmiş ise de kopmanın neden kaynaklandığının anlaşılamadığını, kullanıcı hatası olma ihtimalinin de değerlendirildiğini,

arızaların artması ve sürekli aynı arızanın gündeme gelmesi üzerine derhal durumun davacıya bildirildiğini, birleşen dava yönünden, müvekkilinin yansıtma faturası dikkate alınmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, tazminat kararının da yerinde olmadığını ileri sürerek asıl ve birleşen davada verilen kararların kaldırılmasını istemişltir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, asıl davada, satıma konu malların ayıplı olup olmadığı, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, maddi ve manevi zararın oluşup olmadığı, birleşen davada cari hesaba dayalı alacak bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava, ayıp iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat, birleşen dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 18.İcra Müdürlüğünün 2014/20097 Esas sayılı takip dosyasının (yeni numarası Ankara Genel 4.İcra Müdürlüğünün 2023/97495 Esas) yapılan incelemesine göre, 14/10/2014 tarihinde alacaklı ... Kauçuk. Con. İnş. Teks. Gıda ve İml. San. Tic. Ltd. Şti tarafından borçlu ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. aleyhine cari hesaba dayalı 79.170,92 TL asıl alacak, 688,14 TL işlemiş faiz, 128,46 TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 79.987,52 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı borçlunun süresinde borcun 26.788,16 TL'sini kabul ederek 52.382,76 TL borç aslı ile faize, ihtarname masraflarına itiraz ettiği, itirazın iptali davasının itiraz edilen 52.382,76 TL asıl alacak yönünden İİK 67.maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından satıma konu vibrasyon takozlarındaki arızalarla ilgili müşteri şikayetleri üzerine 07/05/2014, 24/06/2014, 08/07/2014, 11/07/2014, 14/07/2014, 02/08/2014, 04/08/2014, 06/09/2014, 27/09/2014 tarihli servis formlarının düzenlendiği görülmüştür.

Davacı tarafında davalıya hitaben vibrasyon takozlarındaki ayıplarla ilgili 11/07/2014 tarihli e-mail ve 09/09/2014 tarihli ihtarın gönderildiği görülmüştür.

Mahkemece yargılama aşamasında SMM ve makine mühendisinden alınan 29/12/2015 tarihli heyet raporunda özetle; davacının son üretilen silindirlerde kullanılan takozların standartlara uygun olmadığını ileri sürdüğü, kaç adet silindirde takoz kullanıldığı ve maddi tazminat isteminin hangi kalemlerden oluştuğunu ispat vasıtası olarak hangi delillere dayanıldığı konusunda açıklayıcı beyanda bulunması gerektiği, vibrasyon takozlarının üretimden kaynaklı hatalı olup olmadığının tespiti için şikayet konusu olan ve olmayan takozların malzeme yapıları ile ilgili laboratuvar değerlendirilmesine ihtiyaç olduğunu belirtmiştir.

Mahkemece SMM, Hesap bilirkişisi ve makine mühendisinden oluşan heyetten alınan 13/03/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ticari defter kayıtlarına göre davalı ... Kauçuk. Con. İnş. Teks. Gıda ve İml. San. Tic. Ltd. Şti.'ne 65.701,16 TL borçlu olduğu, davalı ... Kauçuk. Con. İnş. Teks. Gıda ve İml. San. Tic. Ltd. Şti'nin ticari defterlerine göre 65.948,96 TL alacaklı olduğu, davalı ... Kauçuk. Con. İnş. Teks. Gıda ve İml. San.

Tic. Ltd.

Şti'nden daha önce alınmış aynı makinada kullanılmış aynı ürünlerde bir sorun yaşanmamış olması, takozlardaki kırılmanın sadece Temmuz 2014 tarihinden sonra teslim edilmiş ürünlerde belirmesinin herhangi bir analiz ihtiyacı gerektirmeyecek kadar ürünlerin imalat/malzeme/pişirme vs hatası ve/veya hataları olduğu konusunda yeterli teknik kanaat oluştuğu, Temmuz 2014 tarihinden sonra imal ve teslim edilmiş olan partisinde, davacının silindire ara ürün olarak ürünü motajında, kullanmasında, ürünün geçici olarak stoklanmasında bir sorun ve hata olmadığı,

buna karşılık ara ürünün her türlü mukavemet hesabını, gerek çelik ve gerekse lastik/kauçuk malzeme kimyasal tertibini imalat sürecini ve yöntemini yapan ve uygulayan davalının adı geçen ürün partisinden dolayı sorumlu olduğu, 11/07/2014 tarihli e-mail ve 09/09/2014 tarihli ihtar ile ayıp ihbarının yapıldığı, davacının hesaplanan zararının 14.454,00 TL olduğu,

birleşen dava yönünden davacı ... şirketinin kayıtlarına göre görünen borç miktarı 65.701,16 TL 'den takipte kabul edilen 26.788,16 TL mahsup edildiğinde borcun 38.913,00 TL olduğu yönünde görüş belirtilmiş, itiraz üzerine alınan 23/11/2017 tarihli ek raporda, davacı zararına ilave yapılarak zararın 15.126,00 TL olduğu belirtilerek diğer hususlarda kök rapor tekrar edilmiştir.

İstinaf aşamasında ürünün ayıplı olup olmadığı, ayıbın gizli ayıp olup olmadığı konusunda duruşma açılarak bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, 23/10/2021 ek raporda özetle; ürünlerin ayıplı olduğu, ayıbın ilk muayene ve gözle bakılarak anlaşılmasının mümkün olmadığı, iş makinalarına monte edilip çalışmaya başlamasından sonra anlaşılması/ortaya çıkması nedeniyle ürünlerdeki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu yönünde görüş belirtilmiştir.

İstinaf aşamasında asıl davada davacı birleşen davada davalı davacı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin hakkında 23/07/2024 (ilk verilen 20/01/2021 tarihli iflas kararının bozulması/kaldırılması sonrası ikinci kez verilen iflas kararı) iflas kararı verilmesi nedeniyle İİK 194.maddesi uyarınca iflas kararının kesinleşmesi ve ikinci alacaklılar toplantısının yapılması beklenmiş, iflas dairesi tarafından 28/05/2025 tarihinde ikinci alacaklılar toplantısının yapıldığı yönünde bilgi verilmesi üzerine yargılamaya devam olunmuştur.

Yukarıda açıklanan bilgi ve belgeler göre, asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede; davalı tarafından davacıya satışı yapılan ara ürün niteliğindeki vibrasyon takozlarının davacı tarafından üretilen makinalarda kullanılması sonucu makinalarda arızaların ortaya çıktığı, satıma konu vibrasyon takozlarının gizli ayıplı olduğu, ayıpların davacı tarafından düzenlenen 07/05/2014, 24/06/2014, 08/07/2014 tarihli servis formları ile öğrenilmesine rağmen derhal ihbar edilmesi gerekirken e-mail ile 11/07/2014 tarihinde ve noter ihtarı ile 09/09/2014 tarihinde yapılan ayıp ihbarının süresinde olmadığı,

süresinde yapılmayan ayıp ihbarı nedeniyle davacı tarafından malın kabul edilmiş sayılması nedeniyle davacının tazminat talebinde bulunamayacağı, bu kapsamda asıl davada davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacının istinaf itirazlarının esastan reddi gerekmiştir.

Birleşen davada yönünden, birleşen davada davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ticari defterlerinde kayıtlı olan 65.701,16 TL borç miktarından takipte kabul ettiği 26.788,16 TL borç miktarı mahsup edilerek 38.913,00 TL yönünden kabul kararı verilmiş olması, zarar yansıtmaya ilişkin faturanın birleşen davada davacı alacaklı ... Kauçuk. Con. İnş. Teks. Gıda ve İml. San. Tic. Ltd.

Şti'nin ticari defterlerinde yer almaması, bu fatura nedeniyle zarar talebinin asıl davada kabul edilmemesi hususları dikkate alındığında kabul edilen borç miktarı ve cari hesaba dayalı alacağın likid olması nedeniyle icra inkar tazminatı usul ve yasaya uygun olmakla birlikte istinaf aşamasında birleşen davada davalı ...

Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında verilen iflas kararının kesinleşmesi nedeniyle davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü, ikinci alacaklılar toplantısında işbu davaya konu alacak hakkında davaya devam edilmesi yönünden verilen yetki dışında karar verilmediği anlaşılmıştır.

İİK'nın 195. maddesinde; "Borçlunun gayri taşınır mallarının rehni suretiyle temin edilmiş olan alacaklar müstesna olmak üzere iflasın açılması müflisin borçlarını muaccel kılar. İflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ile takip masrafları anaya zammolunur. (Değişik: 9/11/1988-3494/41 md.) Müflisin vadesi gelmemiş faizsiz borçlarından yıllık kanuni faiz hesabıyla iskonto yapılır." şeklindedir. Aynı Kanun'un 196. maddesinde ise "İflasın açılması ile birlikte, iflas masasına giren alacaklarda faiz işlemeye devam eder. Rehinle temin edilmemiş alacaklarda ticari olmayan işlerdeki faiz oranı uygulanır. Ancak, bu maddeye göre alacaklılara tahakkuk edecek faiz ödemeleri, 195 inci maddeye göre hesaplanan ana paralar ödendikten sonra bakiyesi üzerinden yapılır." düzenlemesini içermektedir.

Kayıt kabul davaları; alacaklının alacağının iflas masasına kaydının yapılması için açılan davalardır. Kayıt kabul davası ile alacaklının alacağına iflas tasfiyesinde pay ayrılıp ayrılmayacağı ve ayrılacaksa ne kadar ayrılması gerektiği belirlenir ancak bir para alacağının tahsiline ilişkin hüküm kurulmaz. İİK'nın 195. maddesi uyarınca, müflisin borçları iflas ile birlikte muaccel hale gelir ve iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ile takip masrafları asıl alacağa eklenir.

Bununla birlikte anılan maddede takip masrafları arasında, tahsil harcı yoktur. (Benzer şekilde Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 13/03/2015 Tarih, 2015/131 Esas, 2015/1611 Karar sayılı, Hukuk Genel Kurulunun 16/11/2016 Tarih, 2014/23-1294 Esas, 2016/1064 Karar sayılı ilamları). İcra vekalet ücreti ise.

İİK'nın 138/3 maddesinde "Vekil vasıtasiyle yapılan takiplerde vekalet ücretinin miktarı, alacaklı ile borçlu arasında yapılmış sözleşmeye bakılmaksızın, icra memuru tarafından avukatlık ücret tarifesine göre hasaplanır. Bu şekilde tayin olunan vekalet ücreti de takip masraflarına dahildir." düzenlemesine yer verildiğinden icra vekalet ücreti takip masrafıdır. İİK 195.maddesinde takip masraflarının da hesaba katılacağı belirtildiğinden iflas masasına kaydı istenebilir.

(Aynı yönde Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 21/03/2022 Tarih, 2021/2200 Esas, 2022/1505 Karar sayılı kararı)

Yine Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 26/02/2018 Tarih 2017/1979 Esas, 2018/542 Karar sayılı kararında açıklandığı gibi kayıt kabul davalarında maktu harç ve maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gereklidir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda kayıt kabule esas alacak tutarının dosya kapsamına göre icra müdürlüğünden kapak hesabı alınmak suretiyle Dairemizce hesaplanması mümkün olduğundan, usul ekonomisi gereğince ayrıca hesap bilirkişisinden rapor alınmasına gerek görülmemiş ve İİK'nın 195. maddesi uyarınca, iflas tarihine kadar işleyen temerrüt faizleri, ana paraya ekleneceğinden, asıl alacak tutarı olan 38.913,00 TL'ye,

14/10/2014 icra takip tarihinden itibaren iflas tarihi olan 23/07/2024 tarihine kadar 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesi uyarınca avans esasına göre hesaplanan 61.283,48 TL işlemiş faiz alacağı ile ayrıca icra takip dosyasında yapılan 15.951,63 TL (25,20 TL başvurma harcı+15.801,73 TL vekalet ücreti+124,70 TL masraf olmak üzere toplam 15.951,63 TL) takip masraflarını talep hakkının bulunduğu ve bu alacakların masaya kaydının gerektiği,

buna göre birleşen davada davacının masaya kaydı gereken alacak tutarının toplam 116.148,11 TL olduğu hesaplanmış ve davanın bu miktar üzerinden kayıt kabulüne karar verilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."