Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2019/108 K.2021/1825

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE :... ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 26/02/2018

ESAS-KARAR NO ....

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 15/11/2021

YAZILDIĞI TARİH : 07/12/2021

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davacı ile davalı ... arasında ... ... Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye istinaden müvekkilinin 199 numaralı ... bayiliğini işletmeye başladığını, davacıya ait ... bayinin 90 metre yakınına davalı ... tarafından diğer davalıya yeni bir ... ... verildiğini, ... ... ... Yönetmeliği'nin 6. maddesinde bayiliğin verileceği yer ve mesafelerin

belirlendiğini, buna göre; bayilik yapılacak mahallin mevcut bayilerle arasındaki mesafe kapıdan kapıya en kısa yolundan asgari 500 metre olması gerektiğini, bu düzenlemeye rağmen, ... yetkilileri tarafından 03.06.2011 tarihinde davacıya ait bayiliğin 90 metre yakınına 655 numaralı ... ... verildiğini, davacının 13.01.2015 tarihli dilekçesi ile yer değişikliği talebinde bulunduğunu, ancak davalı tarafından olumlu bir geri dönüş yapılmadığını, davacının hemen yakınına açılan bayilik nedeniyle ciddi miktarda hasılat kaybı yaşadığını, ...’nden alınan hasılat raporları ile bu durumun ... olduğunu, aradan geçen zaman içinde işlerin bozulduğunu,

primlerin düştüğünü, müşteri kaybı sonucu davacının sağlığının ve sosyal durumunun da bozulduğu, ... ve ,,,,, numaralı ... bayii tarafından gerçekleştirilen usulsüz işlemler nedeniyle zarar edeceğini düşünen davacının bayiliğini devretmeye karar verdiğini, bunun için 13.01.2015 tarihli dilekçe ile müracaat edildiğini, ancak müracaatlarının reddedildiğini, yaşanan bu olaylar neticesinde davacının sağlık problemleri ortaya çıktığını, hiçbir geliri olmayan davacının iş yeri kirası, ev kirası, üç çocuk ve bir eşiyle olmak üzere gelirleri tamamen bu bayii üzerinden karşılanmakta iken,

bu sıkıntıları gidermek için mecburen bayii hasılatını yatıramadığını, davacının davalının ...'nın hukuka aykırı işlemleri nedeniyle maddi ve manevi olarak zor duruma düştüğünü belirterek taraflar arasında akdedilen sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan zarar nedeniyle, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... vekili, davacı iddialarının yerinde olmadığı, ... ... ...

Yönetmeliği'nin 6. maddesinin d bendine göre; yaya trafiğinin yoğun olduğu yerlerde bölgenin potansiyelini, bölgedeki mevcut bayilerin satış durumlarını, bilet kabul adetlerini göz önünde tutarak müşteri memnuniyeti açısından rekabet yaratabilecek ve tüketicilerin ... hakkında olumlu düşüncelere sahip olacağı mekanları ve özellikle metropollerde bayilik talebinde bulunanların başvurularını değerlendirirken işbu yönetmeliğin 6/c fıkrasının uygulaması tamamen ...

Yönetim Kurulu'nun takdirinde olduğunun düzenlendiğini, davacıya ait .... yer almakta olup ,,,,,’ ın, Ankara'nın nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu, gün içerisinde en fazla hareketliliğinin yaşandığı yerlerden birisi olduğunu, davacıya ait ... bayinin yer aldığı sokağın Kızılay meydanına yalnızca 1.3 km olduğu ve yürüyerek 17 dakika ulaşılabilecek bir mesafede yer aldığı düşünülürse şehrin merkezindeki bu yoğunluğun sürekli yaşandığını ve yaya trafiğinin yüksek düzeyde olduğunu, Yönetmelik'in 6/d bendi gereğince yoğun kabul edilebilecek bu yerde, davalı derneğin bir başka ... bayi işletilmesine onay vermek hak ve yetkisine sahip olduğunu,

davalının sözlemeye aykırı davranışının bulunmadığını, davacının sözleşmeye aykırı davranarak bayi hasılatını ihtarlarına rağmen yatırmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı cevap dilekçesi vermemiş, iştirak ettiği duruşmada davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davadaki talebinin davalı ...'nin taraflar arasındaki sözleşme ve yönetmelik hükümlerine aykırı davrandığı iddiasına dayalı olduğu, dolayısıyla diğer davalıya bu davada husumet yöneltmesinin yerinde olmadığı, davalı ...'nin davacının işlettiği bayiye 90 metre yakınına diğer davalının işlettiği bayinin açılmasına izin vermesinde, ... ... Yönetmeliği'nin 6/d maddesi ve davacının işlettiği bayinin bulunduğu yer karşısında yönetmeliğe ve sözleşmeye aykırılık bulunmadığı, aksine davacının davalının ihtarlarına rağmen bayi hasılatını Yönetmelik ve sözleşme hükümlerine aykırı olarak yatırmadığı, bu nedenle davacının maddi ve manevi tazminat isteminin yerinde olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden- davacı vekili tarafından; Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli araştırma ve incelemeyi içermediği, müvekkiline yapılan haksız uygulamalardan sonra ...’nde çalışanlara idari para cezaları kesildiği gibi görevden de uzaklaştırılanların olduğu, yapılan haksızlıktan sonra hiçbir bayiye yönetmeliğin 6/d maddesinin uygulanmadığı, müvekkili tarafından yapılan adres değişikliği başvurusuna 15 gün içerisinde cevap verilmesi gerekirken süresi içerisinde cevap verilmediği, sonrasında ise haksız olarak reddedildiği, kazançların bayinin ilk açıldığı döneme nazaran daha az olduğu bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık bayilik sözleşmesi kapsamında maddi ve manevi tazminat isteminin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ... bayilik sözleşmesi kapsamında davacının uğramış olduğu maddi ve manevi zararların tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

... ... Yönetmeliği'nin “Bayilik Yapılacak Mahal İçin Aranacak Asgari Şartlar" başlıklı 6. Maddesinin c bendinde;" Bayilik yapılacak mahallin mevcut bayilerle arasındaki mesafe kapıdan kapıya en kısa yaya yolundan asgari 500 (beş yüz) metre olacaktır."

d bendinde ise "..., yaya trafiğinin yoğun olduğu yerlerde bölgenin potansiyelini, bölgedeki mevcut bayilerin satış durumlarını, bilet kabul adetlerini göz önünde bulundurarak müşteri memnuniyeti açısından rekabet yaratabilecek ve tüketicilerin ... hakkında olumlu düşüncelere sahip olacağı mekânları ve özellikle metropollerde bayilik talebinde bulunanların başvurularını değerlendirirken işbu yönetmeliğin 6/c fıkrasının uygulanması tamamen ... Yönetim Kurulunun takdirindedir." düzenlemelerinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Aynı Yönetmeliğin Bayiliğin İptali/ Sözleşmenin Feshi başlıklı 21 maddesinde ise gerekli uyarıların sözlü veya yazılı olarak yapılmasına rağmen hâsılatın zamanında yatırılmaması halinde bayiliğin iptal edileceği düzenlenmiştir.

Davacının davadaki talebinin davalı ...'nin taraflar arasındaki sözleşme ve yönetmelik hükümlerine aykırı davrandığı iddiasına dayalı olduğu, dolayısıyla diğer davalıya bu davada husumet yöneltmesinin yerinde olmadığı, davalı ...'nin davacının işlettiği bayiye 90 metre yakınına diğer davalının işlettiği bayinin açılmasına izin vermesinde, ... ... Yönetmeliği'nin 6/d maddesi ve davacının işlettiği bayinin bulunduğu yer karşısında yönetmeliğe ve sözleşmeye aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

...