Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2019/1337 K.2022/183

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/01/2019

ESAS-KARAR NO :....

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit

KARAR TARİHİ : 24/02/2022

YAZILDIĞI TARİH : 22/03/2022

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça davacı aleyhine başlatılan icra takibine konu bononun boş olarak dava dışı ...'ye verildiğini, bononun üzerinde sadece miktar olarak 850.000TL yazıldığını, bononun ... tarafında davalıya ciro edildiğini, davacının kesinlikle davalıya borcu olmadığını belirterek, menfi tespit isteminde bulunmuştur.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davaya konu bonoda davalının lehtar olduğunu, ... ile hiçbir ilişkileri olmadığını, davacının iddiasını yazılı delillerle kanıtlaması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yerel mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; davacı tarafın bağımsız bölüm satışı nedeniyle davalıya verilen bononu bedelsiz olduğunu ve anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu yazılı delillerle kanıtlayamadığı, gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Süresinde istinaf yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; somut olayda ispat yükünün davalı üzerinde olduğunu, davalının bonoyu neden aldığını kanıtlaması gerektiğini, taraflar arasında hiçbir ticari ilişki olmadığını, bu kadar yüksek miktarlı bir bononun düzenlenmesinin tarafların ekonomik durumu gözetildiğinde hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; davaya ve takibe konu bono nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; bonodan kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dosya incelendiğinde; davacı tarafın davalı tarafça takibe konu edilen bonodan dolayı borçlu olmadığını iddia ederek menfi tespit talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davaya konu bono incelendiğinde, bononun vade tarihinin 17/10/2016, tanzim tarihinin 10/10/2016 , bedelinin 850.000TL ve malen kayıtlı olduğu görülmektedir.

Önemle vurgulanmalıdır ki; menfi tespit davasında deliller normal bir hukuk davasındaki gibidir:

Menfî tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır:

Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki İlişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü, hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (HMK m. 190; MK m.6).

Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. - Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer.

Davaya konu bonoda ihdas hanesi malen olup; bedelsizlik ve bononun anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddiası bakımından açılan menfi tespit davasında da ispat yükü davacı borçludadır. Davacı bu iddialarının kanıtlaması yönünden de dosyaya herhangi bir bilgi belge sunulamamış ancak delil listesinde açıkça yemin deliline dayandığı görülmektedir.

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Açıklanan bu nedenlerle mahkemece davacı tarafın bononun bedelsiz olduğu ve anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddialarına yönelik olarak delil listesinde açıkça yemin deliline dayanması nedeniyle davacı tarafa yemin delili hatırlatılarak, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmadığından, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde;

mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."