Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2019/1938 K.2021/2016

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/07/2019

ESAS-KARAR NO ...

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali

KARAR TARİHİ : 09/12/2021

YAZILDIĞI TARİH : 05/01/2022

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında avans olarak verdiği ve bedelini ödediği çekler kapsamında mal teslim edilmediğini, fazladan ödenen bedelin tahsili amacıyla Kayseri 4. İcra Müdürlüğü’nün 2018/311 E. Sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yaptığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı yan cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, takibe konu üç adet çekinde davacıya ödenmiş olduğunun Yapı Kredi bankasının dekontları ve yazı cevabı ile anlaşılması, taraflar arasındaki mal alım satım miktarının 132.520,73 TL olarak beyan edilmesi ve Kayseri 1. İcra Müdürlüğü'nün 2017/6524 sayılı dosyasındaki 45.000,00 TL ticari ilişkiden kaynaklı alacağın tenzili sonrası davacının davalıya 7.027,35 USD fazla ödemesi olduğu ve bu nedenle alacaklı olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından;

Mahkemece icra takibinde USD cinsinden alacağın tahsili talep edilmiş olmasına karşın hatalı olarak TL üzerinden karar verildiği,

İstinaf eden-davalı vekili tarafından;

Mahkemece eksik ve hatalı bilirkişi raporuna göre karar verildiği, davacı yanın öncelikle taraflar arasındaki ticari ilişkiyi ve mal teslim edilmediği olgusunu ispat etmesi gerektiği, bu yönde bir davacı ispatı olmamasına karşın sadece davacı yan ticari defterleri incelenerek hazırlanan bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesinin doğru olmadığı, mahkemece dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmediği gibi sonradan delil ibrazına imkan tanındığı, alacağın likit olmadığı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık avans ödemesi kapsamında mal teslim edilmediği iddiasıyla davacının fazladan ödeme yapıp yapmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesi kapsamında avans olarak fazladan ödenen alacağın tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dosya kapsamında bulunan Kayseri 4. İcra Müdürlüğü’nün 2018/311 sayılı takip dosyasının incelenmesinden, davacı-alacaklı tarafından davalı-borçluya toplam 55.500,00 USD’lik çekler kapsamında fazladan ödene nedeniyle 7.995,74 USD’nın tahsili talebi ile ilamsız takip başlatıldığı ve davalının itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, süresi içerisinde iş bu itirazın iptali davasının açıldığı görülmüştür.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/357 E. sayılı dosyasının UYAP üzerinden incelenmesinden davacı tarafından davalı alayhine Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/148 E. sayılı dosyası kapsamında açılan menfi tespit davası olduğu, anılan davada Kayseri 1. İcra Müdürlüğü’nün 2017/6524 E. sayılı dosyası kapsamında ... ...…Ltd.

Şti.’nin ...’ın da aralarında bulunduğu borçlular aleyhine 28.02.2017 tarihli 45.000,00 TL bedelli çek nedeniyle kambiyo senetlerine mahsus takip yoluyla icra takibi yapılan dosya ile ilgili olarak ... tarafından ... .... Ltd.

Şti. aleyhine avans ödemesi nedeniyle borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiği, mahkemece borçlu olunmadığının tespiti ve istirdat kararı verildiği, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi’nin 15.04.2021 tarih 2021/581 E. 2021/742 K. sayılı kararı ile Dairemizde inceleme konusu yapılan dosyanın bekletici mesele yapılması yönünde kararın kaldırıldığı ve dosyanın Dairemiz dosyasının bekletici mesele yapılarak halen derdest olduğu anlaşılmıştır.

Davacı yanca dava konusu çeklerin avans olarak satım sözleşmesi kapsamında davalıya verildiği, bedelinin ödendiği, ancak davalı tarafından mal teslim edilmediği iddia edilmiş, davalı tarafından iş bu dava dosyası kapsamında cevap verilmemiştir.

Çek bir ödeme aracı olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verilir. Davacı yanca dava konusu çeklerin avans çeki olduğu iddia edilmiş olup, ispat yükü üzerinde olan davacı tarafından avans çeki iddiasının usulüne uygun delillerle ispat edilmesi gerekmektedir. Somut olayda dosya kapsamında davacı yanca avans iddiasının usulüne uygun delillerle ispat edilemediği anlaşılmaktadır. Ancak dava dilekçesi incelendiğinde davacının aynı zamanda yemin deliline de dayandığı anlaşılmaktadır.

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Açıklanan bu nedenlerle mahkemece; davacının yemin deliline de dayandığı dikkate alınarak, davacıya karşı tarafa yönelik olarak yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan, yazılı gerekçe ispat yükünün tayininde hataya düşülerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, davacının yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde;

mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, kaldırma sebebine göre davacı yanın istinaf itirazları incelenmemiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."