Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2019/1948 K.2021/2405

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE :.... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 14/05/2019

NUMARASI ...

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 16/12/2021

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 16/12/2021

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalılar ... ve ...... vekilleri tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 07/07/2015 tarihinde davacı ... yönetimindeki araç ile davalı ...

Şirketine ait, davalı ... yönetimindeki, davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası, davalı ... tarafından genişletilmiş kasko ... poliçesi yapılmış bulunan ... plaka sayılı aracın karıştığı kaza neticesinde davacıların yaralandığını, kazada davacı ...'in kusurunun bulunmadığını belirterek davacı ... için 40,00 TL tedavi ve hastane gideri, 30,00 TL araç mahrumiyet gideri, 30,00 TL ulaşım ve konaklama gideri olmak üzere 100,00 TL maddi tazminat ile 15.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... .... için 10,00 TL tedavi ve hastane gideri, 10,00 TL araç mahrumiyet gideri, 10,00 TL ulaşım ve konaklama gideri, 10,00 TL kazanç kaybı,

40,00 TL efor kaybı, 10,00 TL çalışma gücünün azalmasından kaynaklanan kayıp, 10,00 TL ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan kayıp olmak üzere 100,00 TL maddi tazminat ile 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren ... şirketleri yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalılardan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen kazada davalının kusurunun bulunmadığını, araç sürücülerinin kusurunun yanında yolcu olarak bulunan davacının kusurunun da bulunduğunu, dava dilekçesinde yer alan taleplerin bir kısmının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılandığını, davacı ...'in yaralanmasının mahiyeti dikkate alındığında meydana gelen kaza nedeniyle herhangi bir maddi zararının bulunmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarlarının ise çok yüksek olduğunu belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen kazada davalının kusurunun bulunmadığını, araç sürücülerinin kusurunun yanında yolcu olarak bulunan davacının kusurunun da bulunduğunu, dava dilekçesinde yer alan taleplerin bir kısmının ... tarafından karşılandığını, davacı ...'in yaralanmasının mahiyeti dikkate alındığında meydana gelen kaza nedeniyle herhangi bir maddi zararının bulunmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarlarının ise çok yüksek olduğunu belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı tarafından kazaya karışan aracın kasko ... poliçesinin düzenlendiğini, zarara ilişkin olarak ... şirketinin teminat üst limiti ile sorumlu olduğunu, istenilen faiz türünün yerinde olmadığını belirterek maddi tazminat taleplerinin reddine, aksi halde dilekçede belirtilen hususlar dikkate alınarak hüküm kurulmasına, manevi tazminat yönünden sorumluluk limitinin dikkate alınmasına, avans faizi talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı tarafından kazaya karışan aracın zorunlu mali sorumluluk poliçesinin düzenlendiğini, kusur ve iş göremezlik oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, tedavi giderlerinin poliçe kapsamında olmadığını, davalının davanın açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek maddi tazminat ve manevi tazminat taleplerinin reddine, sigortalı aracın kusurunun bulunması halinde poliçe limiti ile sınırlı sorumluluklarının bulunduğunun dikkate alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacılar vekilinin davalı ... yönünden HMK'nin 309/4. maddesine uygun feragat beyanı doğrultusunda bu davalı yönünden davanın reddi gerektiği, 07/07/2015 tarihinde davacı ... yönetimindeki araç ile davalı ...

Şirketine ait, davalı ... yönetimindeki, davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası, davalı ... tarafından genişletilmiş kasko ... poliçesi yapılmış bulunan 06 AU 1080 plaka sayılı aracın karıştığı trafik kazasının meydana geldiği, davacı ... ... davacı ... yönetimindeki araçta bulunduğu, Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen rapora göre meydana gelen kazada davalı ...'ın % 100 kusurlu olduğu, davacı ...'in ise kusurunun bulunmadığı, iş göremezlik hususunda düzenlenen rapora göre ise davacı ...'in herhangi bir iş göremezliğinin bulunmadığı, davalı ... ... ise 2 ay süre ile geçici iş göremez kaldığı,

ayrıca % 13 oranında sürekli iş göremezliğinin bulunduğu, alınan bilirkişi raporuna göre davacı ... ... mutad ulaşım ve konaklama gideri zararının 247,20 TL, SGK tarafından ödenmeyen tedavi gideri zararının 538,80 TL, kazanç kaybı zararının 2.001,08 TL, efor kaybı zararının 33.909,64 TL olduğunun belirlendiği, SGK tarafından ödenmeyen tedavi giderinin ceza dosyası yargılaması sırasında davalı ... tarafından, efor kaybı zararının ise davalı ... tarafından ödendiği, davalı ...'ın haksız fiil nedeniyle, davalı ...

Şirketinin işleten sıfatı ile, davalı ...

Şirketinin ise kasko poliçesinde yer alan teminat nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararlardan sorumlu olduğu, davacılarda meydana gelen yaralanma sonucunda oluşan acılarının dindirilebilmesi için tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kaza tarihi itibari ile paranın satın alma gücü, olayın meydana geliş şekli gibi hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi yollaması ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 56/1. maddesi uyarınca bir miktar manevi tazminata hükmedilmesinin gerektiği, anlaşıldığından davacı ... yönünden maddi tazminat taleplerinin reddine,

davacı ... ... yönünden tedavi ve hastane gideri, araç mahrumiyet gideri ve ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan zarara yönelik maddi tazminat taleplerinin reddine, mutad ulaşım ve konaklama gideri ile kazanç kaybı giderine yönelik maddi tazminat taleplerinin kabulüne, davacılar ... ve ...'in manevi tazminat taleplerinin ise kısmen kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle Davalı ... yönünden, davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE, davacı ... yönünden, a) Maddi tazminata ilişkin talepleri yönünden davanın REDDİNE,

b) Manevi tazminata ilişkin talebinin KISMEN KABULÜ ile 5.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 07/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... yönünden, a) Tedavi ve hastane gideri, araç mahrumiyet gideri ve ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan zarara yönelik maddi tazminat taleplerinin REDDİNE, b) Diğer maddi tazminat taleplerinin KABULÜ ile 247,20 TL mutad ulaşım ve konaklama gideri ile 2.001,08 TL kazanç kaybı giderinin dava tarihi olan 12/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

c) Manevi tazminata ilişkin talebinin KISMEN KABULÜ ile 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 07/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar ... ve ... Ltd. Şti.; hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu, davacı ... ... lehine hükmedilen maddi tazminatın ispatlanamadığını, davacı ... hakkında kısmen hükmedilen, 5.000,00 TL manevi tazminat ile davacı ... hakkında kısmen kabul edilen 10.000,00 TL manevi tazminat miktarının fahiş oranda yüksek olması ve hükmedilen maddi tazminata ilişkin herhangi bir belge bulunmaması nedeniyle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde, davacıların maddi tazminat bakımından diğer davalı ... ile sulh olmuş olup maddi tazminat bakımından davadan feragat ettiklerini, mutad ulaşım ve konaklama gideri ile kazanç kaybı talepleri maddi tazminata ilişkin talepler olup davacı tarafın maddi yönden davadan feragatinin söz konusu talepleri de içine aldığını, mutad ulaşım ve konaklama gideri ile kazanç kaybı taleplerinin öncelikle ZMMS poliçesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, diğer davalı ...Ş.

ZMMS poliçesini düzenlemiş olduğundan söz konusu taleplerden öncelikle maddi (araç başına) teminat limiti 29.000,00-TL ile ... ...

A.Ş. sorumlu olup kasko poliçesi ... eden müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı taraf tüm maddi tazminat taleplerinden feragat ettiğinden öncelikle mutad ulaşım ve konaklama gideri ile kazanç kaybı taleplerinden de feragat etmiş bulunduğunu, aksi takdirde söz konusu taleplerden her halde diğer davalı ...Ş.’nin sorumluluğu bulunmakta olup müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Bahse konu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, limit aşımında ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Somut olayda, zorunlu mali mesuliyet sigortası yönünden davadan feragat edilmiş olup, poliçe limiti dolmadığına göre, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısına gidilemeyecektir.

İşleten ve sürücü yönünden feragatin sirayet edip etmeyeceği hususuna gelince,

Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, 6098 sayılı TBK.nın 162 ve 163. maddelerine göre borcun tamamından sorumludur. Nitekim, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88/1 maddesinde trafik olayı nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür.6098 sayılı TBK.nın 167. maddesi uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur.

Trafik kazasından kaynaklanan cismani tazminat ve manevi tazminat istemli davada, sürücü, işleten ve ... şirketi arasında, müştereken ve müteselsilen sorumluluk bulunduğundan, davacı taraf zararını davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebilir. Zarar görenin sigortadan müştereken ve müteselsil talep edebileceği tazminat miktarı ... teminat limiti ile sınırlıdır.

Müşterek ve müteselsil borçlulardan birisi tarafından yapılan ödemenin sonuçları ise TBK'nın 166. maddesinde düzenlenmiş ilgili madde de, "(1)Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. (2)Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler.

(3)Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu çerçevede, davacının zararlarından sürücü, işleten ve ... şirketi müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan yapılan ödeme kadar, diğer borçluların da borcundan kurtulması TBK'nın 166/1. maddesinin gereği olup, bu madde kapsamında diğer müteselsil borçluların ancak tazminat alacağına karşılık yapılan ödeme kadar borcundan kurtulacağı muhakkaktır.

Yine TBK'nın 168. maddesinin 2.bendinde "alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır" hükmü düzenlenmiştir.

Sürücü açısından; işleten ile sürücü arasında müteselsil sorumluluk olmakla beraber, sürücü haksız fiil faili olup, zarar en son sürücü üzerinde kalacağından, işletenin haksız fiil faili sürücüye rücu hakkı bulunmakta ise de, kaza araçtaki teknik arızadan dolayı meydana gelmediği sürece sürücünün araç işletenine zararı rücu hakkı bulunmamaktadır.

Bu nedenle haksız fiil ve zararın asıl sorumlusu olan sürücü hakkındaki feragat, aracın işletenine sirayet edeceğinden, araç işletenini sorumluluktan kurtarır. Feragat, 6100 sayılı HMK 307. maddesinde belirtildiği üzere iki taraftan birinin (davacının) talep sonucundan vazgeçmesidir. Davasından feragat eden davacı, bununla, dava dilekçesinin talep sonucu bölümünde istemiş olduğu haktan kısmen veya tamamen vazgeçmektedir.

Davadan feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir (HMK 310/1mad.), davacının mahkemeye karşı yaptığı tek taraflı bir irade beyanı ile olur ve tamamlanır. Feragatin geçerliliği için, bunun davalı tarafından kabul edilmesine veya feragate muvafakat etmesine gerek yoktur. Feragat sözlü yapılabileceği gibi yazılı olarak da yapılabilir. HMK.'nın 311. maddesi gereğince davadan feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.

Davadan feragat maddi hukuk bakımından haktan da feragat anlamına gelir. Feragat edilen dava yeniden açılamaz.

Somut olayda, davalı ... Okuman aracın sürücüsü, diğer davalı ... kayıt maliki olup, tazminatın müştereken ve müteselsilen tahsili talep edilmiştir. Davacılar vekili davalı ... aleyhinde açılan davadan feragat ettiğini bildirmiştir. TBK'nın 168/2. maddesi gereğince, davacılar vekilinin ... hakkındaki feragat beyanı, bu aracın işleteni olan diğer davalı ...‘ne de sirayet edecektir.

Bu durumda, TBK'nın 166/1-son fıkrası ve 168/2 fıkrası gereğince davacı tarafın davalı sigortacı hakkındaki feragat beyanı müteselsil borçlu konumunda olan davalı ... ‘ne sirayet edeceğinden, adı geçen davalı yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı kalınarak yapılan inceleme sonunda davalılar ... vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine, ...

Ltd. Şti. ve ... ... AŞ. vekillerinin istinaf talebi yerinde görüldüğünden istinaf talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının kaldırılması ve düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (yerel mahkeme kararının Dairemizce kaldırılan hükümleri dışında kalan kısımları, infazda tereddüt yaşanmaması için aynen yazılmak suretiyle hüküm kurulmuştur.)

İSTİNAF HARÇ VE GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-Davalı ...Ş. tarafından yatırılan 288,80+44,10 TL toplam 332,90 TL istinaf karar harcının talep halinde yatıran davalıya iadesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince davalı ...'dan alınması gereken 1178,23 TL. istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 303,10 TL.nın mahsubu ile kalan 875,13 -TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir olarak kaydedilmesine,

3-Davalılar tarafından yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili davalılara iadesine,

4-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 16/12/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

....

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.