Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2019/2033 K.2022/467

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 19/07/2019

ESAS-KARAR NO :...

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali

KARAR TARİHİ : 04/04/2022

YAZILDIĞI TARİH : 05/05/2022

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasındaki satım ilişkisi kapsamında kur farkından kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine davalının itiraz ettiğini, davalının itirazının iptaline, takibin devamına, % 20 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; davacı yanca, "..." alacağı iddiasıyla müvekkil şirket aleyhine icra takibi başlatılmışa da, müvekkilimiz şirketin davacı yana ... bulunmadığını, yanlar arasında akdedilmiş sözleşme hükümlerinde "..." ödeneceğine dair bir düzenleme de olmadığını, ödemelerin sözleşmede kararlaştırılan vadelere uygun olarak ödemelerini yaptığını, davacı yanın, müvekkil şirkete "gecikme cezası" ve 'Vinç kirasından" ötürü borcu bulunmakta olup, buna ilişkin alacakların hesaplandığında müvekkil şirketin davacı yana herhangi bir borcu olmadığının açık olduğunu, bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda: Taraflar arasında 09.09.2016 tarihli satış sözleşmesi imzalanmış olup sözleşmenin ödeme şekli başlıklı 5. Maddesinde kur artışında fark ödemesinin yapılacağının düzenlendiği, davalının ... düzenlemesini de ikrar etmiş olduğu, gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; müvekkilinin alacağının davacının alacağından mahsup edilmemesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin alacağının bilirkişi raporuyla tespit edildiğini, toplam 16.484,86-TL alacaklı olduğunu, bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, kur farkından kaynaklanan alacağın talep edilip edilemeyeceği, davalının alacağı yönünden mahsup kararı verilip verilemeyeceği hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kur farkından kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Davalının takas ve mahsup talebinin yerinde olup olmadığı ile ilgili taraflar arasında ihtilaf bulunmaktadır.

Türk Borçlar Kanununun 139/1 maddesi uyarınca, iki kişi karşılıklı olarak bir miktar parayı veya konuları itibari ile aynı türden malı birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise iki tarafın her biri borcunu alacağı ile takas edebilir. Sonuçta her iki borç da az olanı oranında sona erer (Eren, F. Borçlar Hukuku Genel Hükümler,7. Bası. Beta. İstanbul, s. 1261). Takas borcu sona erdiren nedenlerden biridir.

Takastan bahsedebilmek için Kanun takas için bir irade açıklaması aramaktadır. Takası gerçekleştirmek için irade açıklamasına takas beyanı denir. Bu beyan bir taraflı bir hukuksal işlemdir. Bu işlem bir yenilik doğuran hakka dayanır. Tarafların biri, borcu ile alacağını takas ettiğini karşı tarafa bildirerek, bu hakkını kullanmış olacaktır (TBK. m. 143/I). Takas hukuki niteliği itibariyle bozucu yenilik doğuran bir haktır.

Borçlunun takas hakkını kullanma isteğini, alacaklıya bildirmesi gerekir. Takas bir sözleşme olmadığı içi karşı tarafın kabulüne bağlı değildir. Takas aynı zamanda borcu sona erdirdiği için bir tasarruf işlemidir. Bu nedenle, borçlu takas edilecek alacak üzerinde tasarruf yetkisine sahip olmalıdır.

Dava dayanağı hukuki olay inkâr edilmemekle birlikte, talep sonucunu reddeden, bir hakkın doğumuna engel olan veya hakkı sona erdiren yeni olayların ileri sürülmesine "itiraz" denir. Davalının açıkça itiraz ettiğini belirtmesine gerek kalmadan, dava dosyasındaki bilgilerden bir itiraz sebebinin varlığı anlaşılıyorsa, hâkimin bunu re'sen (kendiliğinden) dikkate alması gerekir.

Davalının, dava dayanağı olayı ve borcun varlığını inkâr etmeden, borçlu bulunduğu edimi, özel bir sebebe dayanarak yerine getirmekten kaçınmasına imkân veren hakka defi denir. En tipik örneği, zamanaşımı def'idir. Defiler, dava dilekçesine cevap verilirken ileri sürülmelidir. Aksi halde, davalı "savunmanın genişletilmesi yasağı" ile karşılaşabilir. Defiler, davada ileri sürülmedikçe hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınmazlar. Takas ve mahsup bir defidir. Bu itibarla, ileri sürülmedikçe kendiliğinden dikkate alınamaz.

Somut olayda, davalı vekili davacı şirketten mal teslimini geciktirdiği için gecikme cezası ve vinç kiralama bedelinden alacaklı olduğunu fatura düzenleyerek davacıya yolladığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davacının alacağı ile takas ve mahsup talebinde bulunmamıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, davalı tarafça takas mahsup def'inde bulunulmadığı ve kur farkına ilişkin taraflar arasındaki satım sözleşmesi hükümlerine göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmadığından davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."