Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2019/235 K.2021/1666

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 27/09/2018

ESAS-KARAR NO ....

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit

KARAR TARİHİ : 22/10/2021

YAZILDIĞI TARİH : 16/11/2021

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davalılar ile müvekkilinin adına kayıtlı dairenin iç dekorasyon işlerinin yapılması için sözleşme imzalandığını, bu tarihte bitirip teslim etmeyince tarafların 01.06.2017 tarihinde yeniden bir araya gelerek, diğer şartlar aynı kalmak kaydı ile süre uzatımında bulunduklarını ve yapılacak işlerin bu sözleşmede de tekrar edildiğini, bu 2. sözleşme esnasında müvekkilinin 5.000-TL daha davalıya ödeme yaptığını, belirlenen sürede teslim etmediklerini, delil tespiti yaptırdığını, tespit bilirkişi raporuna göre davalılar inşaatın bir kısmını yaptıkları, parasal karşılığının da 14.600-TL olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin,

davalılara 25.000-TL ödeme yaptığı halde davalıların işi sadece 14.600-TL bedelli iş yaptıklarını, bu nedenle müvekkilinin göndermiş olduğu 14.09.2017 günlü ihtarnameler ile sözleşmeyi feshettiğini, davalının taahhütlerini yerine getirmesini temin için müvekkilinin, davalı ... ve babası olan ...’den 43.000-TL bedelli bono aldığını, bu davalılardan ...'nün müvekkilinden bakiye alacaklarına karşılık da 18.000-TL bedelli bono aldığını, davalı almış olduğu ve karşılığı olmayan 18.000-TL bedelli bonoyu diğer davalı ...’a ciro ettiğini,

bu davalının da bonoyu bankaya tevdi etmesi nedeniyle bankanın müvekkiline 07.09.2017 tarihli ödememe protestosunu gönderdiğini, davalı ...'ın kötüniyetli olduğunu, müvekkili ile diğer davalılar arasındaki hukuki ilişkiyi bildiğini, aralarında ticari ilişkinin yanında akrabalık ve arkadaşlık bağları olduğunu, senedin karşılıksız olduğunu bilebilecek durumda olduğunu beyan ederek, davalıların, sözleşme ile taahhüt ettikleri edimlerini yerine getirmediklerinden 18.000,00 TL bedelli bono karşılıksız kaldığından bonodan dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... vekili; müvekkilinin dava konusu kambiyo senedinde yetkili hamil olup davacı ile arasındaki hukuki bir ilişki olmadığını üçüncü iyi niyetli şahıs olduğunu, davacının borçlu olmadığını İİK ilgili maddelerine göre ispatla mükellef olduğunu, beyan ederek, davanın reddine ve davacının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı ile ilgili dava tefrik edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, senedin teminat senedi olduğu ispat edilemediğinden ve asıl borç nedeniyle ileri sürülen defilerin ciro yoluyla senedi alan son hamile karşı ileri sürülemeyeceğinden ispat edilemediği, davalı tarafından başlatılan icra takibi hakkında tedbir uygulandığından davalının tazminat isteminin kabulünün gerektiği belirtilerek Davalı ... yönünden dosyanın tefriki ile ayrı esasa kaydına, Davalı ... hakkında açılan davanın REDDİNE, Dava konusu bedel üzerinden hesaplanacak %20 tazminatın davacıdan tahsili ile davalı ...'a verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili; iş yarım bırakıldığından senedin bedelsiz kaldığı, iade etmeyerek lehtar ...'nün senedi babasına ciro ettiği, bu anlamda baba-oğulun kötü niyetli olduğu, ...'nün de senedi ... ...'a ciro ettiği, ... ...'ın, ... ile sürekli görüştüğü, müvekkili ile ...-... arasındaki ilişkiyi bildiği, işin yapılmadığını da bildiği, eşi(karısı) olan ...'a ciro ettiği, karısı ... senedi protesto ettirip takibe koyduğu, Davalının yaptığı yeminin icrasının da usul ve kanuna aykırı olduğu, yemin metnini dosyaya sunduklarını, yemin metnine sadık kalarak yeminin icra edilmesi gerekirken, usule aykırı olarak yemin ettirilmesinin hatalı olduğu bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Davacının davaya konu senetten dolayı sorumluluğunun değerlendirilmesi uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bono nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

... tarafından Ankara Batı İcra Dairesinin..... esaslı dosyası ile ..., ... ... aleyhine 18.000 TL tutarlı 01.09.2017 tanzim, 07.09.2017 vade tarihli senede dayalı olarak toplam 18.331,80TL alacak için 12.10.2017 tarihinde kambiyo takibi başlattığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu senedin incelenmesinde 31.05.2017 düzenleme tarihli, 01.09.2017 ödeme tarihli, 18.000 TL tutarlı lehtarı ..., keşidecisi ... olan bononun, ihdas nedeni yazılı değildir.Senedin lehdar tarafından ..., bu kişi tarafından ..... tarafından da ...'a ciro edildiği anlaşılmaktadır.

Kambiyo senetlerinde mücerretlik(soyutluk) ilkesi geçerli olup, bu ilke bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi asıl bir borç ilişkisinin illi bir ilişkinin varlığını bertaraf eden nitelikte değildir. Diğer yandan kambiyo senetlerinden kaynaklanan alacakların mücerretliği bunların asıl borç ilişkisinden tamamen ve her yönden kopmuş olduğu şeklinde anlaşılmamalıdır (Prof. Dr. Fırat Öztan Kıymetli Evrak Hukuku 2.Baskı Sayfa 376-377).

Nitekim mücerretlik ilkesi senedin el değiştirmesi tedavülü halinde söz konusu olacaktır. Senedi elinde bulunduran ve bu senede dayanarak talepte bulunan hamil aynı zamanda kambiyo senedinin doğumuna neden olan alt ilişkinin tarafı ise bu alt ilişkiden doğan defiler ona karşı ileri sürülebilir (Mahmut Coşkun Kıymetli Evrak Hukuku 3.Baskı Sayfa 69).

Davalı TTK 790.madde gereği yetkili hamil olup, kambiyo hukukuna ilişkin bu genel ilkeler 6102 sayılı TTK'nun 778.maddesinin atfıyla bonolarda da uygulanması gereken TTK 687.maddesinde; "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun. " şeklinde ifade edilmiştir.

Buna göre kural olarak mücerretlik ilkesi gereğince keşideci ile hamiller arasında temel ilişki bulunmayan durumlarda kişisel defiler hamile karşı ileri sürülemez.

Senedin bedelsiz olduğu, temel bir borç ilişkisine dayanmadığı hususu kişisel defilerden olup, kural olarak senet hamiline karşı keşideci tarafından ileri sürülemeyecektir. Ancak maddede belirtildiği üzere hamil, senedi iktisap ederken senedin bedelsiz olduğunu biliyor veya bilmesi gerekiyor ve buna rağmen borçlunun zararına hareket etmiş ise senedin mücerretliği ve iyiniyetli hamil olduğu ilkesine dayanamayacaktır.

Bu kapsamda somut olaya gelince; Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; keşideci olan davacının iddialarını yazılı kanıtlayamadığı gibi, davalı hamilin bedelsizliği bilerek borçlunun zararına hareket ettiğini de kanıtlayamamış olmasına göre ilk derece mahkemesince verilen karar usul ve esas yönünden hukuka uygun olup, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1.maddesi uyarınca esastan reddi gerekmiştir.