Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2019/533 K.2021/1821

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE :.... ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/11/2017

ESAS-KARAR NO ....

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali

KARAR TARİHİ : 15/11/2021

YAZILDIĞI TARİH : 07/12/2021

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin satım sözleşmesini konu alan faturalardan bakiye kalan alacağının tahsili amacıyla Ankara 20. İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yaptığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkilinin ikamet ettiği yerin ve malın teslim edildiği yerin Kayseri olduğunu, Kayseri mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, 13/08/2013 tarihli .... sayılı 54.993,90 TL bedelli faturaya ilişkin malların ... sayılı sevk irsaliyesi ile müvekkiline teslim edildiğini, bu mallara ilişkin bedelin ödendiğini, ancak 13/08/2013 tarihli ... sayılı 8.614,00 TL bedelli faturaların müvekkiline teslim edilmediğini, ayrıca bu faturaya ilişkin olarak müvekkili tarafından süresi içinde iade faturası kesilerek iadeli taahhütlü mektupla davacıya gönderildiğini, davacının teslim etmediği mallara ilişkin bedeli talep etmekte kötüniyetli olduğunu, ispat yükünün davacı üzerinde bulunduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının satım ilişkisine dayalı olarak düzenlediği 2 adet fatura nedeniyle bakiye alacağın tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlattığı, davalının süresinde borca itiraz ettiği ve 54.993,90 TL bedelli faturaya konu malların ..... numaralı sevk irsaliyesi ile teslim edildiğini, bedelinin ödendiğini, 8.614,00 TL bedelli fatura konusu malların teslim edilmediğini, karşılığında iade faturası düzenlediğini ve iade faturasını davacıya gönderildiğini savunduğu, davalının kabul ettiği sevk irsaliyesinin her iki faturadaki malların teslimi için düzenlendiği,

kaldı ki davalının sunduğu muavin defteri dökümünde davacı tarafından düzenlenen her iki faturanın da kayıtlı olduğu, faturaların davalının defterine kayıtlı olması nedeniyle malların teslim edildiğinin ispat edildiği, bu durumda davalının savunmasına itibar edilmeyeceği, ödendiği taraflar arasında ihtilafsız olan 55.000,00 TL nin mahsubu ile davacının 8.607,00 TL alacaklı olduğu, temerrüdün gerçekleşmemesi nedeniyle işlemiş faiz talep edilemeyeceği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından; Mahkemenin gerekçesinde her ne kadar iki adet faturanın sevk irsaliyesinde belirtildiği ifade edilmiş ise de müvekkilinin takibe konu faturalardaki malı teslim almadığı, sevk irsaliyesinin sadece ... sayılı mallar için kesildiği, teslim edilmeyen mallarla ilgili olarak da iade faturası düzenlenerek kargo ile davalı yana gönderildiği, her iki faturanın muavin deftere kaydedilmesinin teslim olgusunu ispat etmediği, ispat külfeti davacı yanda olmasına karşın ticari defterleri incelenmeksizin hüküm tesis edildiği, yetkili icra daireleri ve mahkemelerinin Kayseri olduğu bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu emtiaların teslimi ve bedelinin ödenmesi noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesini konu alan faturalardan bakiye kalan alacağın tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında akdi ilişkinin varlığı ihtilafsız olup TBK'nın 89/1. ve HMK'nın 10. maddeleri uyarınca, davanın para alacağına ilişkin bulunması nedeniyle alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşıldığından davalının mahkemenin yetkisine yönelik itirazının reddine dair mahkeme kararının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

İtirazın iptali davasına konu Ankara 20. İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; 17/09/2013 tarihinde davacı alacaklının davalı borçlu aleyhine 8.607,00 TL asıl alacak, 74,28 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.681,28 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlattığı, takibin dayanağı olarak 13/08/2013 tarih 610498 ve ... numaralı faturalardan bakiye alacağın gösterildiği, davalı borçlunun süresinde borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itirazında borcun bulunmadığını ve alım satım ilişkisi nedeniyle alacaklıya karşı gereken edimlerin yerine getirildiğinin belirtildiği, davalı borçlunun itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmediği, bu nedenle davanın süresinde açıldığı belirlenmiştir.

Takip dayanağı faturaların 13/08/2013 tarihli ..... sayılı 54.993,90 TL bedelli ve 13/08/2013 tarihli ...... sayılı 8.614,00 TL bedelli olduğu, 54.993,90 TL bedelli faturanın kapalı fatura olduğu, diğer faturanın açık fatura olduğu, bu faturalardaki malların teslimine ilişkin 13/08/2013 tarihli .... numaralı sevk irsaliyesinin düzenlendiği, sevk irsaliyesinde teslim alan kısmında imza bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ekinde davalıya ait muavin defter dökümü sunulmuş, sunulan muavin defter dökümünde davacı tarafından davalı adına düzenlenen dava konusu 2 adet faturanın alacak olarak kayıtlı olduğu, 55.00,00 TL havale ve ... açıklaması ile 8.614,00 TL borç kaydedildiği, bakiyenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, davacının satım ilişkisine dayalı olarak düzenlediği 2 adet fatura nedeniyle bakiye alacağın tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlattığı, davalının süresinde borca itiraz ettiği, davalının borca itirazında 54.993,90 TL bedelli faturaya konu malların 513061 numaralı sevk irsaliyesi ile teslim edildiğinin, bedelinin ödendiğinin, 8.614,00 TL bedelli fatura konusu malların teslim edilmediğinin, karşılığında iade faturası düzenlediğinin ve iade faturasını davacıya gönderildiğinin savunulduğu, davalının kabul ettiği sevk irsaliyesinin her iki faturadaki malların teslimi için düzenlendiği,

kaldı ki davalının sunduğu muavin defteri dökümünde davacı tarafından düzenlenen her iki faturanın da kayıtlı olduğu, faturaların davalının defterine kayıtlı olması nedeniyle malların teslim edildiğinin ispat edildiği, bu durumda davalının savunmasına itibar edilmeyeceği, ödendiği taraflar arasında ihtilafsız olan 55.000,00 TL'nin mahsubu ile davacının 8.607,00 TL alacaklı olduğu, temerrüdün gerçekleşmemesi nedeniyle işlemiş faiz talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, ticari defterler incelenmemiştir.

Mahkemece 13/08/2013 tarihli .... sayılı 54.993,90 TL bedelli ve 13/08/2013 tarihli ..... sayılı 8.614,00 TL bedelli faturalara konu malların davalı yana teslim edildiğinin kabulünde herhangi bir isabetsizlik bulunmamakta ise de davalı tarafından iade faturasının düzenlendiği ve bu faturanın davalı yana gönderildiği savunulmuş olup, taraflara ait ticari defterler incelenerek iade faturasının davacı yan ticari kayıtları içerisinde bulunup bulunmadığı araştırılmaksızın eksik inceleme ile hüküm tesis edilmesi yerinde değildir.

6100 sayılı HMK’nin 353/1-a-6.maddesinde, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması hususu davanın esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen hallerden sayılmıştır.

Davanın esasıyla ilgili olarak gösterilen delillerin “hiçbirinin” toplanmaması ile anlaşılması gerekenin uyuşmazlığın çözülmesi için taraflarca gösterilen delillerden hiç birinin toplanmaması ya da deliller bütünü ile çözüme ulaşılabilecek hallerde bu bütünü oluşturan delillerden “birinin” toplanmamış olması halleri olduğu söylenebilir.

Bu anlamda hakimin belirli bir yargıya vararak karar vermesinde etkili/esaslı nitelikteki deliller sözedilmekte olup bu özellikte delillerden “birinin” toplanmamasını da 353/I-a-6. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Zira somut olayda olduğu gibi tarafların ticari defterlerinin karşılıklı olarak incelenmesi, iade faturasının davacı yan kayıtlarında yer alıp almadığının tespitinin araştırılması zorunlu olup yukarıda anılan araştırma ile delil toplanmaması ve bu delillerin değerlendirilmemiş olması halinde yargı sistemimiz bakımından benimsenmiş olan dar istinaf sisteminden uzaklaşılarak ilk derece mahkemesince değerlendirilmemiş olan konularda ilk defa istinaf mahkemesince bir delile ilişkin olarak tartışma yapılarak yargıya varılacaktır ki bu da iki dereceli yargılama olan istinaf yargı sistemi ile bağdaşmayacaktır.

Bu bakımdan ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için yukarıda açıklanan delilin toplanmaması ve bu delile ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamış olması bakımından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca kabulüne ilk derece mahkemesinin kararının anılan gerekçelerle kaldırılarak mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

....